دکتر عباس ارجمند در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه هانتاویروسها خانوادهای از ویروسهای RNA تکرشتهای هستند که عمدتاً توسط جوندگان منتقل میشوند و در انسان میتوانند دو سندرم اصلی ایجاد کنند، افزود: سندرم ریوی هانتاویروس (HPS) که بیشتر در قاره آمریکا دیده میشود، با درگیری شدید ریهها همراه است و میزان مرگومیر آن میتواند تا حدود ۴۰ درصد برسد. نوع دیگر بیماری، تب هموراژیک همراه با سندرم کلیوی (HFRS) است که بیشتر در آسیا و اروپا گزارش میشود.
وی توضیح داد: انتقال این ویروس به انسان معمولاً از طریق استنشاق ذرات معلق در هوا که حاوی ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده هستند اتفاق میافتد. تماس با سطوح آلوده نیز میتواند عامل انتقال باشد، در حالی که گزش جوندگان نقش کمتری در انتقال دارد.
ارجمند افزود: نکته مهم در مورد هانتاویروس این است که اغلب سویههای آن فقط از جوندگان به انسان منتقل میشوند. با این حال، سویهای به نام Andes virus (ANDV) که در آمریکای جنوبی شایع است، تنها سویه شناختهشدهای است که در برخی موارد انتقال انسان به انسان، بهویژه در تماس نزدیک، در آن گزارش شده است.
این متخصص بیماریهای عفونی درباره علائم بیماری گفت: دوره نهفتگی هانتاویروس معمولاً بین یک تا هشت هفته است. علائم اولیه شبیه آنفلوآنزا بوده و شامل تب، خستگی شدید، درد عضلانی بهویژه در ران، کمر و شانهها، سردرد، سرگیجه، تهوع، استفراغ و اسهال میشود. در مراحل شدیدتر بیماری ممکن است تنگی نفس، سرفه و تجمع مایع در ریهها رخ دهد که میتواند به نارسایی تنفسی و شوک منجر شود.
ارجمند تأکید کرد: در حال حاضر درمان ضدویروسی اختصاصی یا واکسن تأییدشدهای برای هانتاویروس وجود ندارد و درمان عمدتاً حمایتی است. این مراقبتها شامل تأمین اکسیژن، مدیریت مایعات و در موارد شدید استفاده از روشهای پیشرفته حمایتی مانند ECMO برای پشتیبانی از عملکرد قلب و ریه است. تشخیص بیماری نیز از طریق آزمایشهای PCR یا سرولوژی انجام میشود.
وی در ادامه به رخداد اخیر در کشتی MV Hondius اشاره کرد و گفت: این کشتی اکسپدیشن قطبی با حدود ۱۴۷ سرنشین از ۲۳ ملیت مختلف، در تاریخ اول آوریل ۲۰۲۶ از شهر Ushuaia در آرژانتین به سمت جنوبگان حرکت کرد و سپس مسیر آن به سمت جزایر جنوبی اقیانوس اطلس و در نهایت به سمت Cape Verde و Canary Islands ادامه یافت.
به گفته ارجمند، نخستین بیمار یک مرد ۷۰ ساله هلندی بود که از ۶ آوریل علائم بیماری را نشان داد و در ۱۱ آوریل جان خود را از دست داد. همسر ۶۹ ساله او نیز در ۲۶ آوریل در آفریقای جنوبی فوت کرد و آزمایشها ابتلای او به هانتاویروس را تأیید کردند. همچنین یک مسافر بریتانیایی به دلیل وخامت حال به بخش مراقبتهای ویژه در آفریقای جنوبی منتقل شد و آزمایشها در مورد او نیز مثبت گزارش شد. در اوایل ماه مه نیز سومین مورد مرگ ثبت شد.
وی گفت: تا تاریخ ۴ تا ۶ مه ۲۰۲۶، مجموعاً هفت مورد ابتلا در این کشتی گزارش شده که شامل دو مورد تأییدشده آزمایشگاهی و پنج مورد مشکوک بوده است. از میان این افراد سه نفر جان خود را از دست دادهاند، یک بیمار در وضعیت وخیم قرار داشته و چند مورد دیگر علائم خفیفتری داشتهاند.
این متخصص یادآوری کرد: بر اساس گزارشهای موجود، سویه شناساییشده در این رخداد Andes virus بوده است. سویهای که توانایی انتقال انسان به انسان دارد. با این حال، بررسیها همچنان ادامه دارد تا مشخص شود آیا آلودگی اولیه از تماس با جوندگان در بنادر یا خود کشتی رخ داده یا انتقال در میان مسافران اتفاق افتاده است.
وی افزود: پس از شناسایی موارد بیماری، کشتی در نزدیکی Cape Verde متوقف شد و سه بیمار برای دریافت مراقبتهای پزشکی تخلیه شدند. سایر مسافران تحت قرنطینه قرار گرفتند و کشتی به سمت جزایر قناری در اسپانیا حرکت کرد تا ارزیابیهای پزشکی کامل انجام شود.
این متخصص بیماریهای عفونی تأکید کرد: تاکنون شواهدی از گسترش گسترده بیماری خارج از کشتی گزارش نشده، اما مقامات بهداشتی در کشورهای مختلف در حال پایش مسافرانی هستند که پیش از این در مسیر سفر از کشتی پیاده شدهاند.
ارجمند گفت: اهمیت علمی این رخداد در چند نکته نهفته است؛ نخست نادر بودن شیوع هانتاویروس در محیطهای بستهای مانند کشتیهای مسافرتی، دوم احتمال انتقال انسان به انسان به دلیل حضور سویه Andes، و سوم درسهایی که این رویداد برای نظامهای بهداشتی در زمینه کنترل جوندگان، نظارت اپیدمیولوژیک و مدیریت خطر در سفرهای اکسپدیشن به مناطق دورافتاده ارائه میدهد.
وی افزود: با وجود میزان مرگومیر قابل توجه این بیماری، قدرت انتقال آن بسیار محدودتر از ویروسهایی مانند کرونا است و خطر تبدیل شدن به یک همهگیری جهانی در حال حاضر پایین ارزیابی میشود. با این حال، رعایت اصول پیشگیری از جمله اجتناب از تماس با جوندگان، تهویه مناسب محیط، ضدعفونی سطوح و استفاده از تجهیزات محافظتی در محیطهای پرخطر اهمیت زیادی دارد.
انتهای پیام
