طبق این خبر، مبالغ جدید بر اساس حقوق و مزایای مصوب وزارت کار محاسبه شده و در سه حوزه «نمایشنامهنویسی»، «ترجمه نمایشنامه» و «اقتباس و دراماتورژی» و در سه سطح تخصصی «حرفهای»، «ارشد» و «ممتاز» تعیین شدهاند. بر همین اساس، ایسنا با مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی خراسان رضوی در خصوص مبالغ و اجرایی شدن دستمزد فعالان هنرهای نمایشی به گفتوگو نشست.
مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی خراسان رضوی، گفت: در حوزه هنرهای نمایشی، شاخص مشخص و مصوبه قانونی که به صورت رسمی میزان دستمزد نمایشنامهنویسان، کارگردانان، بازیگران یا سایر عوامل تئاتر را تعیین کند وجود ندارد. اگرچه در قوانین مرتبط با اداره کار عناوینی کلی برای دستمزدها دیده میشود اما در حوزه تئاتر هنوز چارچوب مشخص و مورد اجماعی تعریف نشده است.
کریم جشنی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: نهادی که این خبر و ارقام مربوط به دستمزد نمایشنامهنویسان را منتشر کرده است، بر اساس شاخصها و فاکتورهای کارشناسی خود و با الهام از حقوق و مزایای مصوب وزارت کار، این مبالغ را محاسبه کرده است. در واقع این ارقام با نوعی محاسبه و تقسیمبندی براساس قانون کار استخراج شده و حتی در برخی موارد تا اعداد اعشاری نیز محاسبه شدهاند اما باید توجه داشت که این ارقام هنوز به تأیید انجمن هنرهای نمایشی ایران و ادارهکل هنرهای نمایشی نرسیده است.
وی افزود: نهادی که این ارقام را منتشر کرده، مجموعهای است که در کنار انجمن هنرهای نمایشی و ادارهکل هنرهای نمایشی فعالیت میکند و سالها است با ساختار هیئتمدیرهای مشخص ثبت شده و فعالیت دارد. به نظر میرسد انتشار این ارقام در وهله نخست با هدف توجه دادن به جایگاه و حقوق نمایشنامهنویسان و اهمیت دستمزد آنان انجام شده است.
تشخیص اصحاب نمایش در لازمالاجرا بودن دستمزدها
جشنی با بیان اینکه این ارقام در حال حاضر الزامآور نیستند، بیان کرد: لازمالاجرا بودن این اعداد و ارقام در نهایت به تشخیص اصحاب نمایش بستگی دارد. در حال حاضر این موضوع بیشتر در سطح تهران مطرح شده و احتمالاً با هدف ثبت حداقل دستمزد برای نویسندگان تئاتر در پایتخت مورد توجه قرار گرفته است. با این حال ما نیز این موضوع را برای اعضای انجمن هنرهای نمایشی خراسان رضوی منتشر کردیم تا هم اطلاعرسانی انجام شود و هم بهنوعی به عنوان یک الگو یا پایلوت برای فعالان حوزه نمایشنامهنویسی در استان مورد توجه قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: در حوزه هنرهای نمایشی متأسفانه صنف واحد و قدرتمندی که بتواند چنین موضوعاتی را به شکل رسمی و الزامآور پیگیری کند وجود ندارد. هرچند در سالهای اخیر تشکلهایی با عناوین صنفی در کشور و بهویژه در خراسان رضوی شکل گرفتهاند اما هنوز اجماع و تأیید عمومی جامعه تئاتری برای تبدیل چنین پیشنهادهایی به یک قانون لازمالاجرا شکل نگرفته است.
مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی خراسان رضوی افزود: بنابراین این ارقام در حال حاضر بیشتر جنبه پیشنهادی دارد و در عمل دستمزدها معمولاً بر اساس توافق میان نویسنده اثر، کارگردان، تهیهکننده و سایر عوامل تعیین میشود. این موضوع درباره دستمزد بازیگران و دیگر عوامل تولید نیز صدق میکند و در بسیاری از پروژههای نمایشی، توافق میان طرفین مبنای تعیین حقالزحمه است.
جشنی با اشاره به ارقام اعلامشده از سوی خانه تئاتر ایران، ادامه داد: بر اساس این اعلام، در بخش نمایشنامهنویسی حداقل دستمزد در سطح حرفهای یک میلیارد و ۳۰۹ میلیون و ۵۳۰ هزار ریال، در سطح ارشد ۲ میلیارد و ۱۸۲ میلیون و ۵۵۰ هزار ریال و در سطح ممتاز ۳ میلیارد و ۲۷۳ میلیون و ۸۲۵ هزار ریال تعیین شده است. همچنین در حوزه ترجمه نمایشنامه، حداقل دستمزد در سطح حرفهای ۸۷۳ میلیون و ۴۶۰ هزار ریال، در سطح ارشد یک میلیارد و ۴۵۵ میلیون و ۷۶۰ هزار ریال و در سطح ممتاز ۲ میلیارد و ۱۸۲ میلیون و ۵۵۰ هزار ریال اعلام شده است.
وی افزود: در بخش اقتباس و دراماتورژی نیز حداقل دستمزد سطح حرفهای ۶۵۴ میلیون و ۷۶۵ هزار ریال، سطح ارشد یک میلیارد و ۹۱ میلیون و ۲۷۵ هزار ریال و سطح ممتاز یک میلیارد و ۶۳۶ میلیون و ۹۲۰ هزار ریال اعلام شده است. این ارقام از سوی خانه تئاتر ایران منتشر شده و به نوعی میتوان آن را حاصل جمعبندی و دغدغهمندی گروهی از فعالان این حوزه دانست، که تلاش کردهاند حداقلهایی را برای دستمزد نویسندگان تئاتر مشخص کنند.
مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: به نظر من نفس این اتفاق، بد نیست. حتی اگر این ارقام در حال حاضر به صورت کامل اجرا نشوند، اطلاع از حداقل دستمزدها برای کارگردانان، بازیگران، طراحان صحنه، طراحان لباس و گریم و سایر عوامل میتواند به شفافتر شدن جایگاه حرفهای فعالان تئاتر کمک کند.
جشنی بیان کرد: وقتی چنین ارقامی به صورت کارشناسی مطرح میشود، فعالان تئاتر بهتر میتوانند ارزش و جایگاه حرفهای کار خود را درک کنند و از سوی دیگر افرادی که از بیرون به فعالیتهای نمایشی نگاه میکنند، نیز درمییابند که تئاتر یک حوزه حرفهای با معیارهای مشخص است و برای آن محاسبات و استانداردهایی در نظر گرفته میشود. این مسئله میتواند به ارتقای جایگاه اجتماعی فعالان تئاتر نیز کمک کند.
تعیین دستمزدها بر اساس نظام درجهبندی هنرمندان
وی در پاسخ به این پرسش که چرا این دستمزدها در سه سطح حرفهای، ارشد و ممتاز تعریف شده است، اضافه کرد: معیار دقیق و رسمی مشخصی برای این سطحبندی اعلام نشده است اما به نظر میرسد کارشناسان خانه تئاتر در تهران با توجه به سابقه فعالیت نویسندگان و زمان و تخصص مورد نیاز برای نگارش یک متن نمایشی، چنین تقسیمبندیای را در نظر گرفتهاند. با این حال درجهبندی در حوزههای هنری موضوع تازهای نیست و در بسیاری از بخشها مانند کارگردانی، بازیگری یا حتی در نظام درجهبندی هنرمندان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز چنین سطوحی وجود دارد.
مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی خراسان رضوی ادامه داد: به طور طبیعی یک نویسنده حرفهای با سابقه چندین سال فعالیت، یا نویسندهای که بیش از یک دهه در این حوزه کار کرده است، با یک نویسنده تازهکار یا نوظهور تفاوتهایی در تجربه و جایگاه دارد. البته در برخی موارد ممکن است نویسندهای تازه وارد باشد اما به دلیل استعداد و توانایی بالا بتواند در مدت کوتاهی آثار قابل توجهی خلق کند و به جایگاه خوبی در حوزه نمایشنامهنویسی برسد.
جشنی خاطرنشان کرد: در حال حاضر در نظام درجهبندی هنری، درجه یک معادل دکتری، درجه دو معادل کارشناسی ارشد و درجه سه معادل کارشناسی در نظر گرفته میشود و هنرمندانی که دارای سابقه فعالیت و شرایط لازم باشند، میتوانند پس از طی مراحل مشخص این درجات را دریافت کنند. بنابراین سطحبندی در حوزههای مختلف هنری موضوعی رایج است.
جشنی تصریح کرد: امیدواریم این اقدام بتواند نقطه شروعی برای توجه جدیتر به حقوق فعالان تئاتر باشد. آرزوی بسیاری از اهالی این حوزه این است که تئاتر به عنوان یک شغل رسمی شناخته شود و صنفی واحد و قدرتمند بتواند از حقوق فعالان آن حمایت کند، صنفی که همانند سایر مشاغل، حداقلهایی در حوزه دستمزد، حمایتهای رفاهی و اعتباری برای اعضای خود فراهم کند تا فعالیت در عرصه تئاتر با امنیت شغلی بیشتری همراه باشد.
انتهای پیام

