مهدی قربانی، سرپرست مدیریت مرکز خداآفرین منطقه آزاد ارس، روز پنجشنبه ۷ خردادماه در جریان این بازدید، بر ضرورت معرفی هرچه بیشتر پتانسیلهای گردشگری خداآفرین تأکید کرد و گفت: رونق گردشگری در این منطقه نیازمند اطلاعرسانی گستردهتر است تا بازدیدکنندگان بیشتری جذب شوند. با معرفی این منطقه، تأثیر مثبتی بر رونق اقتصادی و گردشگری آن خواهند گذاشت و زیباییهای خدادادی، میراث فرهنگی ۳۰۰۰ ساله و ظرفیتهای موجود در اینجا را معرفی خواهند کرد.

وی به ظرفیتهای طبیعی و اقامتی خداآفرین اشاره کرد و افزود: بخشهایی از جنگلهای ارسباران که در شرف ثبت جهانی است، رود ارس و چشماندازهای طبیعی اطراف، از مهمترین جاذبههای خدادادی این منطقه هستند. در کنار این مواهب طبیعی، مجموعه اقامتی هتل خداآفرین با ۱۱۰ تخت فعال، اقامتگاههای بومگردی در حال فعالیت و صدور مجوز، پلهای تاریخی، پارک ۱۱ هکتاری و پارک ۱۶ هکتاری در مرحله طراحی و اجرا که تا پایان سال تکمیل خواهد شد، زیرساختهای اقامتی و تفریحی منطقه را تکمیل میکنند.
ایستگاه اول بازدید، پارک شهید نصرتزاده بود که وی برنامههای توسعه این منطقه را بدین گونه تصریح کرد: سایت قایقرانی پارک شهید نصرتزاده یکی از ظرفیتهای توسعه برای زیرساختهای تفریحی است. همچنین در تلاشیم تا اسکله ماهیگیری ثابت نیز ایجاد کنیم. در جوار این پارک، آمفیتئاتر روباز با ۳۵۰۰ مترمربع مساحت و ظرفیت ۸۹۰ صندلی، پس از دو ماه ساخت، در روزهای آینده به بهرهبرداری خواهد رسید.

ایستگاه بعدی، پلهای تاریخی خداآفرین بود که قربانی در این باره گفت: این پلها که یکی متعلق به هزاره اول پیش از میلاد و دیگری مربوط به دوره صفویه با پایههایی قدیمیتر است، به پل حسرت نیز معروفاند. حدود ۱۶ هکتار پارک برای رفاه گردشگران طراحی شده که یک هکتار آن در مرحله اجراست و مابقی تا دو الی سه سال آینده به مرحله اجرا در خواهد آمد. مراودات و دیدارهای مرزی نیز با همکاری هنگ مرزی، بدون مشکل برقرار است. مجوز قانونی ماهیگیری نیز در دست اقدام است.
همچنین بابک عباسپور، کارشناس گردشگری مرکز خداآفرین منطقه آزاد ارس نیز تصریح کرد: پلهای تاریخی خداآفرین که به حسرت معروفاند؛ با طولی حدود ۱۶۰ متر، از آثار شاخص تاریخی این منطقه هستند. یکی از پلها اکنون پابرجا باقی مانده که ۱۲۰ متر از آن در خاک ایران و ۴۰ متر آن در خاک جمهوری آذربایجان قرار دارد. این پل ۱۵ دهانه دارد و در گذشته برای عبور کاروانهای نظامی و تجاری و همچنین کوچ عشایر مورد استفاده قرار میگرفته است.
وی در زمینه ویژگیهای معماری این اثر از جمله طاقهای جناغی آن، بیان کرد: پل حسرت با استفاده از لاشهسنگ، قلوهسنگ، ملات گچ و آهک و بهصورت نامنظم ساخته شده و پایههای آن بر روی سنگهای بستر طبیعی قرار گرفته است. این بنای تاریخی که از نمونههای مهم معماری پلسازی در منطقه به شمار میرود، در سال ۱۳۷۶ به ثبت ملی رسیده است.

در ادمه این تور، قربانی در بازدید از موزه باستانشناسی خداآفرین بیان کرد: اشیای این موزه قدمتی تا هزاره سوم پیش از میلاد دارند. این آثار در زمان احداث سد خداآفرین به همت میراث فرهنگی کشف شدند و تعدادی نمونه از آنها برای نمایش و معرفی تاریخ ۵۰۰۰ ساله شهرستان به گردشگران به نمایش گذاشته شده است و الباقی در محلی مناسب نگهداری میشوند. در کنار موزه، هتل با سالنهای جنبی و سالن همایش ۳۰۰ نفره نیز آماده میزبانی از رویدادهای مختلف است.

ایستگاه پایانی بازدید، برج تاریخی قارلوجه بود که وی در زمینه این جاذبه تاریخی توضیح داد: این برج که در سال ۱۳۴۷ ثبت ملی شده و مربوط به قرون هفتم و هشتم قمری (ایلخانی) است، در حال بازسازی و محوطهسازی قرار دارد. این اثر که بسیاری آن را نمیشناسند، بخشی از تاریخ خداآفرین است و تاکنون ۲۵ درصد روند بازسازی آن طی شده است. اگرچه نام و رسم دقیقی از بانی آن در دست نیست، اما با توجه به قدمت و موقعیت، از اهمیت تاریخی برخوردار است و محل دفن یکی از صاحبمنصبان دوران خود محسوب میشود.

کلیبر؛ شناسنامهای از تاریخ و فرهنگ ارسباران
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کلیبر در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: کلیبر با برخورداری از جاذبههای طبیعی، تاریخی و میراث ناملموس، یکی از مهمترین مقاصد گردشگری آذربایجانشرقی است و ظرفیتهای متنوع آن میتواند این شهرستان را بیش از پیش در مسیر توسعه گردشگری قرار دهد.
اباذر عباسپور با اشاره به موقعیت جغرافیایی کلیبر اظهار کرد: این شهرستان در ۱۶۰ کیلومتری مرکز استان قرار دارد و از شاخصههای مهم آن در حوزه گردشگری میتوان به قلعه بابک، جنگلهای سرسبز، کمپهای گردشگری مختلف، چشمههای آبگرم و... اشاره کرد.
وی با بیان اینکه جنگلهای ارسباران از کلیبر آغاز میشود و تا رود ارس امتداد دارد، افزود: آبشارها و شلالههای متعدد نیز از دیگر جاذبههای طبیعی این منطقه هستند که از مهمترین آنها میتوان به شلاله عربشاه، شلاله آهوی و شلاله گلوسنگ اشاره کرد؛ در کنار اینها، شلالههای کوچکتر دیگری نیز در سطح شهرستان وجود دارد که هر یک ظرفیت جذب گردشگر را دارند.
وی درباره آثار تاریخی شاخص کلیبر نیز گفت: کاروانسرای شاهعباسی، کاروانسرای جانانلو، پلهای شکسته، قلعه بابک، قلعه پیمان، قلعه کندی و... از مهمترین آثار تاریخی شهرستان به شمار میروند و در کنار سایر بناهای تاریخی، هویت فرهنگی این منطقه را شکل میدهند. همچنین از میراث ناملموس منطقه میتوان به نان سنتی یوخا که بیشتر در میان عشایر رواج دارد و به صورت سنتی روی آتش تهیه میشود، آش رشته مخصوص که در تهیه آن از زغالاخته و دیگر محصولات محلی استفاده میشود، اشاره کرد.

عباسپور با اشاره به اقدامات میراث فرهنگی برای حفاظت از آثار تاریخی و فرهنگی گفت: در سالهای اخیر فرهنگسازی خوبی در این زمینه انجام شده و خوشبختانه امروز شرایط حفاظت از آثار نسبت به گذشته بسیار بهتر شده است. بهعنوان نمونه، در قلعه بابک هر آخر هفته یک نیروی حفاظتی مستقر میشود تا هم از مجموعه حفاظت کند و هم به گردشگران اطلاعاتی در زمینه آثار دهد.
وی افزود: در گذشته مشکلاتی مانند روشن کردن آتش در محوطه یا دیوارنویسی در برخی آثار دیده میشد، اما اکنون این موارد بهطور محسوسی کاهش یافته است. تابلوهای هشدار و اطلاعرسانی در مسیرهای دسترسی نصب شده و بیشتر گردشگران نیز با احترام به قوانین، همکاری خوبی در حفظ محیط و آثار دارند.
وی در ادامه با تأکید بر اینکه آثار تاریخی شناسنامه هر ملت هستند، گفت: همانطور که هر فرد برای هویت خود به شناسنامهاش افتخار میکند و از آن مراقبت میکند، آثار تاریخی نیز شناسنامه یک شهر، روستا و کشور به شمار میروند. اگر این نگاه در جامعه تقویت شود، مردم بیش از گذشته از میراث فرهنگی خود حفاظت خواهند کرد.
به گزارش ایسنا، مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان کلیبر در پایان سخنانش تاکید کرد: بهترین راه برای صیانت از آثار تاریخی این است که آنها را بهعنوان بخشی از هویت و شناسنامه سرزمینمان بشناسیم؛ آنگاه مردم نیز همانگونه که از شناسنامه شخصی خود مراقبت میکنند، از میراث تاریخی و فرهنگیشان نیز با جان و دل پاسداری خواهند کرد.

انتهای پیام

