احسان یزدیان در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه تاریخ تمدن‌ها و جوامع بشری سرشار از شواهدی است که نشان می‌دهد تحولات بنیادین و تغییرات پارادایمی در حوزه سیاستگذاری و انقلاب‌های فکری، اجتماعی و فناوری، اغلب در پی بحران‌های عمیق و رخدادهای فراگیر مانند نبردهای بزرگ شکل گرفته‌اند، اظهار کرد: در پی رخداد پیشامدهای تخریب‌گر یا دگرگون‌ساز مانند بحران‌های اجتماعی و جنگ‌ها، جوامعی پابرجا بوده‌اند که توانسته‌اند در کنار آثار ویرانگر این حوادث، آن‌ها را به نقطه عطف‌های تاریخی در حوزه سیاستگذاری، تحولات ساختاری یا نظام‌های ارزشی خود تبدیل کنند و به یک تمدن ریشه‌دار مبدل شوند.

وی افزود: سال گذشته با یک بحران عمیق امنیتی، اجتماعی و دو نبرد تمام‌عیار با بزرگترین قدرت‌های جهانی همراه بود. با پایان یافتن جنگ، سازندگی دریچه‌ای رو به آینده خواهد بود و بازسازی و نوسازی زیرساخت‌های کشور در دوران پساجنگ، به ضرورتی ملی تبدیل می‌شود، بنابراین به‌ویژه در حوزه فناوری باید در میان این تهدیدها به دنبال یافتن فرصت‌هایی برای بازطراحی یک چشم‌انداز فناورانه نوین برای کشور و به‌ویژه صنایع پیشران بود که در آن تاب‌آوری، ارتقاء تکنولوژی و بهره‌وری، امنیت فناوری و توسعه پایدار و متوازن، محور توجه جدی قرار گیرند.

رئیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان با تأکید بر نقش فناوری‌های روز در پیشبرد اهداف نظامی در دو نبرد تحمیلی اخیر، بیان کرد: با نگاهی عمیق‌تر، این انگاره در ذهن بسیاری از هموطنان‌ که فناوری را می‌توان بدون لحاظ استقلال علمی و فناوری وارد کرد، با چالش جدی مواجه شد. توسعه‌ای که بر پایه استقلال نباشد، مانند درختی است که ریشه‌هایش در زمین همسایه است و هر لحظه ممکن است آبیاری آن قطع شود؛ چنین توسعه‌ای حتی می‌تواند به یک تهدید ملی تبدیل شود. از این رو، استقلال علمی و فناوری قلب استقلال مدرن محسوب می‌شود.

یزدیان یادآور شد: سیاست توسعه علمی ایران که در ابتدا با توسعه آموزش عالی و سپس تحصیلات تکمیلی و حضور فعال در تولید علم در دهه هفتاد شمسی آغاز شد، در ابتدای دهه هشتاد شمسی با توجه جدی به شکل‌گیری پارک‌های علم و فناوری خصوصاً در مجاورت دانشگاه‌ها توانست با تکیه بر ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور، دانش ‌اندوخته شده را به فناوری‌های مورد نیاز صنایع و جامعه تبدیل کند که تاب‌آوری کشور در حوادث امروز، نشان از سیاستگذاری درست کشور در مسیر توسعه فناوری بوده است.

وی افزود: رخدادهای سال قبل نشان داد در کنار توجه به توسعه فناوری‌های سخت، توجه به فناوری‌های نرم و صنایع خلاق، فناوری‌های حوزه علوم انسانی و به‌ویژه تولید محتوا و رسانه به منظور ترمیم شکاف‌های اجتماعی، تقویت اعتماد عمومی و روحیه خودباوری و استفاده از ظرفیت تمدنی برای ورود به عرصه‌های جهانی ضروری است. صنایع خلاق، فراتر از سرگرمی یا صنایع سنتی، عصاره هویت ما هستند که با زبان فناوری بیان می‌شوند، بنابراین این رسالت آینده همه پارک‌های علم و فناوری است که در دوران پساجنگ به تقویت این بخش مغفول مانده فناوری در کشور، از طریق نهادسازی‌های لازم، گسترش تعاملات با ذی‌نفعان جدید استانی و ملی به ویژه در دانشکده‌های مرتبط با علوم انسانی و توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز این حوزه به‌ویژه در بخش پویانمایی، بازی‌سازی و رسانه از قبیل استودیوها و فارم‌های پردازشی و... اقدام کنند.

رئیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان ادامه داد: حال که ضرورت بازسازی در صنایع بزرگ و پیشران کشور، به بدترین شیوه رقم خورده، باید تلاش کرد تا فرایند بازطراحی، جایگزین بازسازی صرف زیرساخت‌ها و فرایندهای موجود که بعضاً کم‌بهره و مستهلک بوده و در بسیاری موارد عمری بیش از طول عمر مفید خود دارند، با استفاده از فناوری‌های نوین آغاز شود. 

یزدیان افزود: در این زمینه لازم است پارک‌ها با تجمیع توانمندی‌های خود به‌ویژه در حوزه صنایع آسیب دیده کشور در صنعت فولاد و پتروشیمی نقش خود را در توسعه بازار شرکت‌ها، به کنشگر فعال از طریق ایجاد کنسرسیوم‌های فناوری و همکاری با شرکت‌های بزرگ EPC تغییر دهند و در عمل تبدیل به «قرارگاه بازطراحی و بازسازی صنایع» استان خود شوند. در این باره پارک‌های هر استان می‌توانند با شناسایی نیازهای محلی، هاب ارتباطی همه پارک‌های کشور با صنایع آسیب‌دیده استان خود باشند و از همه ظرفیت‌های قانونی از جمله ترک تشریفات مناقصات و... برای تسریع روند بازسازی بهره ببرند، همچنین ورود سریع دانشگاه‌ها و پارک‌ها به عرصه رصد کلان روندهای فناوری دنیا با تمرکز بر صنایع استانی خود، از طریق نهادسازی و استفاده از ظرفیت نخبگان استان می‌تواند روند بازسازی را تسریع کرده و بهره‌وری صنایع منطقه را در آینده بهبود بخشد.

وی ادامه داد: در فرایند بازسازی صنایع بزرگ پیشران کشور درک موضوع تمرکززدایی می‌تواند یکی از تغییر پارادایم‌های مهم باشد. به‌عنوان نمونه انتقال یا به اشتراک‌گذاری برخی زیرساخت‌های توسعه‌ای چه در حوزه سخت (به‌طور مثال زیرساخت‌های آزمایشگاهی و تبدیل آن‌ها به آزمایشگاه‌های مرجع عمومی و یا توسعه فب‌لب‌های تخصصی با استفاده از ظرفیت‌های بلااستفاده موجود) و چه در حوزه نرم (به‌طور مثال دفاتر طراحی محصول) در محل پارک‌های علم و فناوری و دانشگاه‌ها می‌تواند درکنار تمرکززدایی زیرساخت‌های صنایع بزرگ، به افزایش بهره‌وری زیرساخت‌های موجود و توسعه نظام‌مند تعاملات آینده با دیگر فناوران بیانجامد.

رئیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان اضافه کرد: کنار درک مزایای متعدد همجواری همه اجزای زیست‌بوم فناوری در محدوده اصلی پارک به‌ویژه مسئله با اهمیت هم‌افزایی، تجربیات یک سال گذشته نشان داد که توزیع هوشمندانه امکانات چه در سطح ملی و چه در سطح استانی می‌تواند به کاهش آسیب‌های فیزیکی و افزایش تاب‌آوری منجر شود. 

یزدیان گفت: این مسئله در درجه اول باید در سطح ملی تبدیل به مسئله ذهنی مدیران عرصه فناوری کشور شود و در عرصه استانی نیز می‌تواند یکی از فرصت‌های پیشروی پارک‌ها برای گسترش تعاملات خود با سایر دانشگاه‌های استان و فعالان عرصه فناوری بوده، همچنین به رسوخ فناوری در زندگی عامه مردم منجر شود. البته لازم است مدیریت پارک‌ها بتوانند با استفاده از ابزارهای مدرن، ترویج تعاملات فناوران عضو و سیاستگذاری صحیح در پهنه‌بندی‌ موضوعی فناوری، مزایای هم‌جواری و هم‌افزایی را حفظ نمایند.

وی خاطرنشان کرد: در کنار مباحث توسعه‌ای فوق، مسئله بسیار فوری و حائزاهمیت برای مدیران پارک‌های علم و فناوری کشور، توجه فوری به حفظ و بقای کسب و کارهای موجود برای گذار از دوران جنگ به دوران پساجنگ خصوصاً در مقطع چند ماهه پیشرو است. در شرایط بحرانی حاکم بر بازارها حفظ سرمایه انسانی شرکت‌ها از جمله نیازهای حیاتی کسب و کارها برای بقا است، به منظور حل این مسئله که مقدمه ایجاد آرامش روانی در مدیران شرکت‌های فناور و دانش بنیان برای برنامه‌ریزی‌های آینده است، در کنار نیاز به تأمین منابع مالی فوری و کوتاه مدت، طراحی و اجرای دوره‌های آموزشی، منتورینگ و انتقال تجربه ویژه دوران بحران نیز، بسیار مؤثر و با اهمیت خواهد بود.

انتهای پیام