به گزارش ایسنا، چهارمحال و بختیاری را بیشتر با سرچشمههای زایندهرود، طبیعت بکر، کوهستانهای سر به فلک کشیده و ظرفیتهای کشاورزی و گردشگریاش میشناسند؛ استانی که سالها در ردیف مناطق کمتر برخوردار کشور قرار گرفته و همواره از بیکاری، کمبود سرمایهگذاری و مهاجرت نیروی انسانی رنج برده است، اما در دل همین کوههای خاموش، ظرفیتی نهفته که میتوانست سالها پیش به یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد استان تبدیل شود. معادنی که اگر نگاه توسعهمحور، برنامهریزی اصولی و حمایت واقعی پشت آن قرار میگرفت، امروز شاید سهم این استان از تولید ناخالص ملی که در حال حاضر ۰.۷۲ درصد است، از اشتغال صنعتی و سرمایهگذاری اقتصادی بسیار فراتر از وضعیت فعلی بود.
با این حال، آنچه امروز بهرهبرداران حوزه معدن چهارمحال و بختیاری با آن دستوپنجه نرم میکنند، بیش از آنکه شبیه یک مسیر توسعه باشد، روایت فرسایش تدریجی صنعتی است که در میان وعدهها، بروکراسیها و کمبود حمایتها گرفتار مانده است، فعالان معدنی در استانی که میتوانست از دل معادن خود اشتغال پایدار ایجاد کند، امروز برای تأمین ابتداییترین نیازهای فعالیت خود با مشکل مواجهاند، کمبود سوخت و مواد ناریه امروز گریبانگیر معدنکاران شده است.
در بسیاری از معادن چهارمحال و بختیاری، ماشینآلاتی فعالیت میکنند که عمر مفیدشان سالهاست به پایان رسیده و تجهیزاتی فرسوده که هزینه تعمیر و نگهداری آنها سرسامآور شده و توان رقابت را از معدنداران گرفته است، در شرایطی که قیمت ماشینآلات معدنی و قطعات وابسته به نرخ ارز هر روز افزایش پیدا میکند، بسیاری از معدنکاران حتی امکان نوسازی حداقلی تجهیزات خود را ندارند و ناچارند با دستگاههایی کار کنند که نه راندمان لازم را دارند و نه ایمنی مطلوب را برای کارگران فراهم میکنند، این فرسودگی تنها یک مشکل فنی نیست، بلکه مستقیماً بر کاهش بهرهوری، افزایش مصرف سوخت، استهلاک سرمایه و حتی حوادث کارگری تأثیر گذاشته است.
از سوی دیگر، نبود تسهیلات بانکی مؤثر و عدم حمایت مالی هدفمند، به یکی از جدیترین موانع توسعه این بخش تبدیل شده است، معدنداران میگویند پرداخت تسهیلات تنها به معادن بزرگ و دارای ظرفیت صادراتی پرداخت میشود، این در حالیست که فعالیت معدنی و صنعتی پرهزینه و سرمایهبر محسوب میشود و بدون تزریق سرمایه و حمایتهای واقعی، ادامه مسیر برای بخش خصوصی دشوارتر از همیشه خواهد بود.
در سالیانی که بارها از اهمیت «رونق تولید»، «مهار بیکاری» و «توسعه مناطق محروم» سخن گفته شده است، بخش معدن در چهارمحال و بختیاری همچنان درگیر مشکلاتی ابتدایی و تکراری است، مشکلاتی که سالهاست معدنکاران درباره آن هشدار میدهند، اما همچنان راهکار مؤثر و پایداری برای آن دیده نمیشود، گویی معادن این استان، با وجود ظرفیتهای ارزشمند، هنوز در اولویت برنامهریزیهای توسعهای قرار نگرفتهاند.
امروز فعالان حوزه معدن معتقدند اگر نگاه مسئولان به این بخش تغییر نکند و حمایتها از مرحله شعار فراتر نرود، نه تنها ظرفیتهای معدنی استان بالفعل نخواهد شد، بلکه بسیاری از معادن موجود نیز به سمت تعطیلی یا کاهش فعالیت پیش خواهند رفت. این در حالی است که معادن میتوانند در استانی مانند چهارمحال و بختیاری، علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم، زمینهساز رونق صنایع پاییندستی، افزایش درآمدهای استانی و جلوگیری از مهاجرت جوانان شوند.
همچنین یک پرسش جدی در اینجا مطرح میشود که چرا استانی که از ظرفیتهای معدنی قابل توجه برخوردار است، هنوز نتوانسته سهم واقعی خود را از اقتصاد معدنی کشور به دست آورد و تا چه زمان قرار است فعالان حوزه معدن، در میان کمبود سوخت، گرانی تجهیزات، محدودیت مواد ناریه، فرسودگی ماشینآلات و نبود حمایتهای مالی، بار سنگین تولید را به تنهایی به دوش بکشند؟
کاهش سهمیه سوخت و کمبود مواد ناریه چالش عمده فعالان حوزه معدن
لیلا رئیسی، رئیس خانه معدن چهارمحال و بختیاری در گفتوگو با ایسنا در خصوص مشکلات فعالان حوزه معدن در این استان، اظهار کرد: فعالان این حوزه در چند سال اخیر با مشکل دریافت سهمیه سوخت مورد نیاز ماهیانه مواجه هستند، کاهش سهمیه سوخت استان، بارها و بارها در جلسات متعدد بیان شده است، اما همچنان این چالش مرتفع نشده و معدنکاران با این مشکل دست و پنجه نرم میکنند و گریبانگیر آنان شده است.
وی افزود: از زمان آغاز جنگ رمضان، چالش تامین سوخت معادن تشدید شده است، سهمیه سوخت فروردین معادن در چهارمحال و بختیاری تخصیص پیدا نکرد و اولویت تخصیص به صنایع غذایی اختصاص یافت، این در حالیست که سایر استانها سهمیه سوخت معادن و صنایع معدنی تخصیص پیدا کرده است.
رئیسی در ادامه با بیان اینکه پرداخت تسهیلات به معادن در حوزه سنگ لاشه توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت متوفف شد، گفت: تسهیلات به معادنی پرداخت میشود که ظرفیت صادرات داشتند و این مسئله چالشهای بسیاری را برای سایر معادن ایجاد کرد، عدم پرداخت تسهیلات موجب شد تا معادن چهارمحال و بختیاری نتوانند برای نوسازی ماشینآلات فرسوده خود اقدام کنند.
رئیس انجمن صنفی تولیدکنندگان شن و ماسه و معادن سنگ لاشه افزود: ماشینآلات فرسوده و از رده خارج فعال در حوزه معادن چهارمحال و بختیاری سوخت بیشتری نسبت به حالت استاندارد مصرف میکنند، این مسئله چالش کاهش سهمیه را تشدید کرده است، بنابراین ضرورت دارد تسهیلاتی از محل صندوق سرمایهگذاری معادن به فعالان این حوزه تخصیص پیدا کند تا بتوانند ماشینآلات خود را نوسازی و بروزسانی کنند.
وی با بیان اینکه از آغاز جنگ رمضان مواد ناریه به معادن چهارمحال و بختیاری اختصاص پیدا نکرده است، خاطرنشان کرد: این مشکل تنها مربوط به استان نیست، اما این مشکل تاثیر بیشتری بر معادن استان دارد، به غیر از شهرستان لردگان، خانمیرزا و فلارد، مابقی معادن استان انفجاری هستند، در حالیکه معادن استان اصفهان رودخانهای و آبرفتی هستند، بنابراین استانهایی مانند خوزستان، لرستان، اصفهان و تعدادی دیگر از استانها مشکل چندانی ندارند، در حال حاضر معادن شهرستانهای کیار، فارسان و ... نیاز به مواد ناریه برای ادامه فعالیت دارند.
رئیسی بیان کرد: در صورت تداوم مشکلات و افزایش هزینههای تولید، امکان ورشکستگی معادن چهارمحال و بختیاری افزایش پیدا میکند، باید در اسرع وقت چارهای برای حل مشکلات اندیشیده شود، تعدادی از معدنکاران نیز با تماس با خانه معدن و انجمن شن و ماسه برای فروش معدن خود اعلام آمادگی کردهاند.
رئیس خانه معدن چهارمحال و بختیاری با اشاره به اینکه شن و ماسه جزو محصولات استراتژیک در حوزه اجرای پروژهای عمرانی، راهسازی و ساختمانی محسوب میشود، عنوان کرد: در چهارمحال و بختیاری حجم تقاضا برای شن و ماسه و سایر محصولات معدنی اندک است.
وی ادامه داد: بیشتر معادن چهارمحال و بختیاری در حوزه سنگ لاشه و شن و ماسه هستند، سایر معادن نیز در حوزه آهک، سنگهای مرمریت است.
رئیسی درخصوص اینکه چرا معادن چهارمحال و بختیاری نقش تاثیرگذاری در اقتصاد استان ندارند، بیان کرد: باتوجه به موضوعات زمینشناسی و ماهیت نوع سنگهای استان، مرزهای فلزی از شمال استان عبور کرده است، بنابراین ظرفیت اکتشاف در معادن فلزی در شهرستان سامان وجود دارد، اما به حوزه اکتشاف معادن جدید در استان توجه جدی صورت نگرفته است و به همین علت حوزه معدن نتوانسته جایگاه خود را در اقتصاد استان پیدا کند.
دکترای مدیریت تکنولوژی گرایش R&D افزود: ظرفیت اقتصادی معدن با نفت برابری میکند، حتی امکان دارد از درآمدهای نفتی سبقت بگیرد، اما متاسفانه به ظرفیتهای معدنی و اکتشافات جدید در این استان توجه جدی نشده است و برای صدور مجوزات اکتشاف سختگیریهای بسیاری وجود دارد.
وی تاکید کرد: میتوان با استفاده از تکنولوژی و نوآوریهای جدید و بدون آسیب به محیطزیست در حوزه اکتشافات و تقویت ظرفیت بهرهبرادری از معادن ورود کرد، خانه معدن چهارمحال و بختیاری درصدد است یک تور بازدید از معادن استانهای معدنی مانند کرمان، برای مسئولان مرتبط در استان برگزار کنیم، باید ظرفیتهای معدنی در استان کشف شود.
۱۶۴ باب معدن دارای پروانه بهرهبرداری در استان وجود دارد
امیر ارسلان سیدن، معاون معادن و صنایع معدنی ادارهکل صنعت، معدن و تجارت چهارمحال و بختیاری در گفتوگو با اشاره به اینکه ۱۶۴ باب معدن دارای پروانه بهرهبرداری در این استان وجود دارد، اظهار کرد: تعدادی معدن نیز در مرحله مزایده برای واگذاری قرار دارند، در خردادماه آگهی مزایده در این حوزه منتشر خواهد شد و سرمایهگذاران علاقهمند میتوانند در مزایده شرکت کنند.
وی افزود: در حال حاضر از مجموع معادن چهارمحال و بختیاری ۱۲۲ معدن فعال و ۴۰ معدن نیز به دلایل مشکلات بین شرکا، رکود اقتصادی و مشکلات اجتماعی غیرفعال هستند، همچنین حدود ۱۰۰۰ اشتغال در حوزه معادن استان وجود دارد که با احتساب صنایع معدنی وابسته این عدد بیش از ۲ هزار نفر میرسد.
سیدن با بیان اینکه ۷۰ درصد معادن چهارمحال و بختیاری در حوزه سنگ لاشه هستند، گفت: از این معادن برای تولید شن و ماسه در مصالح ساختمانی استفاده میشود.
معاون معادن و صنایع معدنی ادارهکل صنعت، معدن و تجارت چهارمحال و بختیاری با اشاره به مشکلات فعالان حوزه معدن در استان بهویژه کمبود مواد ناریه و سوخت ماشینآلات مرتبط، توضیح داد: مشکل تامین سوخت از سالهای گذشته در استان وجود دارد، تخصیص سوخت به حوزه معادن و صنایع معدنی پاسخگوی نیاز نیست، قیمت سوخت پایین است و این مسئله موجب شده تا شاهد قاچاق سوخت باشیم و به همین دلیل دولت سیاستهای انقباضی را برای جلوگیری از پدیده قاچاق سوخت و مدیریت آن در دستور کار قرار داده است.
وی ادامه داد: این سیاستهای دولت در کاهش سهمیه سوخت، موجب شده تا بهرهبرداران حوزه معدن و صنایعمعدنی با چالش در تامین سوخت مواجه شوند، رایزنیها با شرکت پخش فرآوردههای نفتی و وزارت صنعت، معدن و تجارت برای افزایش سهمیه سوخت استان در حال انجام است، اما متاسفانه مشکلات ناشی از جنگ، مشکلات تامین سوخت را بیش از گذشته دشوار کرده و در حال تلاش برای کاهش چالشها هستیم، امیدواریم این چالشها با پایان جنگ کاهش پیدا کند.
سیدن با بیان اینکه برخی از خطوط تولید مواد ناریه در جنگ رمضان دچار آسیب شده است، گفت: به همین با کمبود مواجه شدیم، با بازسازی واحدهای آسیبدیده این مشکل نیز در ماههای آینده حل خواهد شد.
معاون معادن و صنایع معدنی ادارهکل صنعت، معدن و تجارت چهارمحال و بختیاری در خصوص ضرورت نوسازی ناوگان و ماشینآلات معدنی در استان، یادآور شد: در بخش نوسازی ماشینآلات به معادن کوچک و معادن در حوزه سنگ لاشه، تسهیلات پرداخت نمیشد و این تسهیلات به معادن بزرگ و موادمعدنی باارزش پرداخت میشد، اما با پیگیریهای صورت گرفته مقرر شد تا به معادن کوچک و سنگ لاشه نیز، تسهیلات از محل صندوق سرمایهگذاری معادن پرداخت شود، بهرهبرداران در این صندوق ثبتنام کنند تا برای دریافت تسهیلات معرفی شوند.
امروز بیش از هر زمان دیگری روشن است که بخش معدن میتواند به یکی از مهمترین پیشرانهای اقتصادی چهارمحال و بختیاری تبدیل شود، ظرفیتی که اگر بهدرستی دیده و حمایت شود، توان ایجاد اشتغال پایدار، افزایش درآمد استان و کاهش وابستگی اقتصاد محلی به منابع محدود سنتی را خواهد داشت، اما تحقق این هدف، نیازمند عبور از نگاههای مقطعی و حرکت به سمت برنامهریزی جدی، حمایت عملی و سرمایهگذاری هدفمند در این حوزه است.
توجه به ظرفیت اکتشاف معادن جدید به ویژه در حوزه معادن فلزی، میتواند افق تازهای پیش روی اقتصاد استان باز کند، زیرا بسیاری از مناطق چهارمحال و بختیاری همچنان ظرفیتهای معدنی ناشناخته و کمتر بهرهبرداری شدهای دارند که با انجام مطالعات دقیق و جذب سرمایهگذار، قابلیت تبدیل شدن به فرصتهای اقتصادی ارزشمند را خواهند داشت، همچنین در کنار آن، نوسازی ماشینآلات معدنی و حمایت از فعالان این حوزه برای تأمین تجهیزات بهروز، ضرورتی انکارناپذیر است، زیرا ادامه فعالیت با ماشینآلات فرسوده، نه تنها بهرهوری را کاهش میدهد، بلکه هزینه تولید و مخاطرات فعالیت معدنی را نیز افزایش میدهد.
حل مشکلات تأمین سوخت، تسهیل دسترسی به مواد ناریه، کاهش بروکراسیهای اداری، تخصیص تسهیلات متناسب با شرایط معدنداران و تقویت زیرساختهای حملونقل و انرژی نیز از دیگر اقداماتی است که میتواند جان تازهای به این بخش ببخشد، بدون تردید، حمایت واقعی از معدنکاران، حمایت از چرخه تولید، اشتغال و آینده اقتصادی استانی است که سالها با محرومیت و کمبود فرصتهای توسعهای مواجه بوده است.
چهارمحال و بختیاری، استانی سرشار از ظرفیتهای طبیعی و معدنی است، ظرفیتهایی که اگر با تدبیر، حمایت و نگاه توسعهمحور همراه شوند، میتوانند به جای خاک خوردن در دل کوهها، به ثروت، اشتغال و امید برای مردم این دیار تبدیل شوند.
انتهای پیام
