۱۴۰۵-۰۳-۰۹ | ۰۹:۲۳
رویان ۳۵ ساله؛ از خانه استیجاری ۵۰۰ متری تا مرجعیت سلول‌های بنیادی و درمان ناباروری

رویان ۳۵ ساله؛ از خانه استیجاری ۵۰۰ متری تا مرجعیت سلول‌های بنیادی و درمان ناباروری

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان با تشریح مسیر ۳۵ ساله این مجموعه گفت: رویان که فعالیت خود را از یک ساختمان استیجاری در زعفرانیه آغاز کرده بود، امروز با تولید محصولات سلولی و ژنی، ایران را به رتبه هفتم جهان در حوزه محصولات درمانی پیشرفته رسانده است.

به گزارش ایسنا، رسیدن به سالگرد سی‌وپنجم فعالیت پژوهشگاه رویان جهاد دانشگاهی، فرصتی برای بازخوانی مسیری است که از یک مرکز کوچک درمان ناباروری در اوایل دهه ۷۰ آغاز شد و امروز به یکی از شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های علمی و فناورانه کشور در حوزه‌های درمان ناباروری، سلول‌های بنیادی، پزشکی بازساختی و زیست‌فناوری تبدیل شده است؛ مجموعه‌ای که نام آن طی سه دهه گذشته با امید، نوآوری و عبور از مرزهای دانش گره خورده است.

رویان در سال‌هایی شکل گرفت که بسیاری از فناوری‌های نوین درمان ناباروری و علوم زیستی هنوز در کشور ناشناخته بودند، اما امروز با تولد ده‌ها هزار نوزاد حاصل از روش‌های نوین درمان ناباروری، تولید محصولات سلولی و ژنی، ورود به عرصه پزشکی بازساختی، شبیه‌سازی حیوانات و توسعه فناوری‌های پیشرفته زیستی، به یکی از نمادهای پیشرفت علمی ایران تبدیل شده است؛ مسیری که با تلاش پژوهشگران جوان، حمایت جهاد دانشگاهی و نگاه آینده‌محور زنده‌یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی شکل گرفت و ادامه پیدا کرد.

در تیرماه سال ۱۳۸۶ و همزمان با افتتاح ساختمان فعلی پژوهشگاه رویان در میدان بنی‌هاشم، رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز با حضور در این مجموعه، از نزدیک در جریان فعالیت‌ها و دستاوردهای آن قرار گرفتند؛ بازدیدی که از آن به‌عنوان نمادی از افتتاح مراکز علمی و پژوهشی کشور یاد شد. ایشان در همان بازدید، رویان را «یک مؤسسه موفق و یک نمونه کامل و چشمگیر از آن چیزی که انسان آرزویش را دارد» توصیف کردند؛ جمله‌ای که طی سال‌های گذشته به‌نوعی یادآور مسئولیت و مسیر پیش‌روی این مجموعه علمی بوده است.

این بازدید در شرایطی انجام شد که تنها یک سال از درگذشت زنده‌یاد دکتر کاظمی آشتیانی، بنیان‌گذار پژوهشگاه رویان، می‌گذشت؛ چهره‌ای که نقش مهمی در شکل‌گیری و توسعه این مرکز ایفا کرد و برای تأمین زمین و ساخت ساختمان جدید پژوهشگاه تلاش‌های فراوانی انجام داد؛ اما پیش از انتقال رسمی مجموعه از ساختمان استیجاری زعفرانیه به مرکز فعلی، دار فانی را وداع گفت.

اکنون این پژوهشگاه با تدوین برنامه‌های جدید در حوزه‌هایی همچون درمان نارسایی زودرس تخمدان، ژن‌درمانی سرطان، توسعه محصولات درمانی پیشرفته و تربیت پژوهشگران مرجع، تلاش می‌کند مسیر «تبدیل علم به امید» را با توان بیشتری ادامه دهد؛ مسیری که رویان را به نقطه تلاقی دانش، فناوری و درمان در کشور تبدیل کرده است.

در همین خصوص ایسنا گفت‌وگویی با دکتر پروانه افشاریان، معاون اسبق پژوهش و فناوری پژوهشگاه رویان و عضو هیأت علمی این پژوهشگاه انجام داده است که متن آن در ادامه می‌آید.

آغاز رویان از یک خانه ۵۰۰ متری در زعفرانیه/ انتشار بیش از ۴۵۰۰ مقاله علمی و تربیت نسل پژوهشگران کشور

افشاریان با تشریح روند شکل‌گیری و توسعه رویان طی ۳۵ سال گذشته، گفت: هشتم خرداد، سالروز تأسیس رسمی پژوهشگاه رویان در سال ۱۳۷۰ است؛ مرکزی که به همت زنده‌یاد دکتر سعید کاظمی آشتیانی و جمعی از همکارانش در جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران راه‌اندازی شد.

وی افزود: این مرکز در ابتدا به‌صورت یک مؤسسه پژوهشی، درمانی و آموزشی فعالیت خود را در ساختمانی استیجاری در محله زعفرانیه آغاز کرد و بعدها با شکل‌گیری سه پژوهشکده علوم تولیدمثل، زیست‌شناسی و فناوری سلول‌های بنیادی و زیست‌فناوری اصفهان، به پژوهشگاه جهاد دانشگاهی تبدیل شد.

شکل‌گیری ایده تأسیس رویان پس از یک کنگره علمی

افشاریان درباره ایده اولیه راه‌اندازی این مرکز اظهار کرد: ایده تأسیس چنین مجموعه‌ای زمانی شکل گرفت که دکتر کاظمی آشتیانی و تعدادی از همکارانشان که در جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران فعالیت می‌کردند، میزبان کنگره‌ای درباره درمان‌های نوین ناباروری بودند. در این کنگره، پژوهشگران خارجی تازه‌ترین روش‌های درمان ناباروری را معرفی کردند و همان‌جا مشخص شد که در کشور هیچ مرکز تخصصی فعالی در این حوزه وجود ندارد.

وی ادامه داد: بررسی‌ها نشان داد زوج‌های نابارور پس از بیماران قلبی، دومین گروهی هستند که برای دریافت خدمات درمانی نوین با ارز دولتی به خارج از کشور اعزام می‌شوند. هزینه این درمان‌ها در آن زمان حدود ۱۵ هزار دلار بود و همین موضوع انگیزه‌ای شد تا تصمیم به راه‌اندازی مرکزی تخصصی در داخل کشور گرفته شود.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان خاطرنشان کرد: تیم اولیه با کمک یک متخصص عراقی‌الاصل مسلمان مقیم آلمان که جنین‌شناس بود، آموزش‌های اولیه را فرا گرفتند و پس از بازگشت به ایران، مقدمات راه‌اندازی مرکز را فراهم کردند. به فاصله کوتاهی، در خرداد سال ۱۳۷۰، رویان پس از مرکز درمان ناباروری یزد، به‌عنوان دومین مرکز درمان ناباروری کشور و نخستین مرکز در تهران آغاز به کار کرد.

توسعه رویان از ۶۰ نیرو به هزار نفر

افشاریان با اشاره به روند توسعه این مجموعه گفت: فعالیت رویان در ابتدا با تعداد محدودی از همکاران در یک فضای مسکونی ۵۰۰ متری آغاز شد. زمانی که من در سال ۱۳۷۸ به این مجموعه پیوستم، حدود ۶۰ نفر در رویان فعالیت می‌کردند و بخش پژوهش تنها پنج نفر نیرو داشت.

وی افزود: امروز به لطف تلاش همکاران، حمایت جهاد دانشگاهی و مجموعه‌های وابسته، حدود هزار نفر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم با پژوهشگاه رویان همکاری دارند که حدود ۷۰۰ نفر از آن‌ها نیروی مستقیم هستند.

افشاریان ادامه داد: در بخش پژوهشی رویان حدود ۷۵ عضو هیأت علمی تمام‌وقت و نزدیک به ۲۵ عضو هیأت علمی پاره‌وقت از دانشگاه‌های مختلف کشور فعالیت می‌کنند. همچنین حدود ۳۰۰ پژوهشگر و کارشناس در بخش‌های پژوهشی حضور دارند.

رویان؛ بستری برای تربیت پژوهشگران کشور

معاون اسبق پژوهش و فناوری پژوهشگاه رویان با تأکید بر توجه ویژه این مجموعه به دانشجویان و پژوهشگران جوان اظهار کرد: زنده‌یاد دکتر کاظمی آشتیانی همواره تأکید داشتند که دانشجویان دانشگاه‌های مختلف بتوانند از امکانات رویان استفاده کنند تا این مجموعه در تربیت پژوهشگران و دانشمندان تراز اول کشور و جهان نقش‌آفرین باشد.

وی اضافه کرد: به همین دلیل، از همان ابتدا بخش پژوهش در رویان اهمیت ویژه‌ای داشت و بسیاری از خدمات درمانی فعلی، ابتدا سال‌ها در قالب پروژه‌های پژوهشی مورد مطالعه و توسعه قرار گرفتند.

اجرای بیش از ۳ هزار طرح پژوهشی و انتشار ۴۵۰۰ مقاله علمی

افشاریان گفت: تاکنون بیش از سه هزار طرح پژوهشی و پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی در رویان هدایت شده و بیش از ۴۵۰۰ مقاله علمی در مجلات معتبر بین‌المللی منتشر کرده‌ایم.

وی ادامه داد: حدود ۳۰ درصد این مقالات، معادل نزدیک به ۱۵۰۰ مقاله، حاصل همکاری مشترک با مراکز معتبر علمی بین‌المللی بوده است. این مقالات تاکنون بیش از ۸۵ هزار بار مورد استناد قرار گرفته‌اند و شاخص اچ پژوهشگاه رویان را به بیش از ۱۰۰ رسانده‌اند.

برگزاری ده‌ها کنگره و جشنواره بین‌المللی

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان با اشاره به فعالیت‌های آموزشی این مجموعه بیان کرد: از همان ابتدا، آموزش، برگزاری کارگاه‌های تخصصی و کنگره‌های علمی داخلی و بین‌المللی از اولویت‌های رویان بود.

وی افزود: تاکنون بیش از ۲۶ دوره کنگره بین‌المللی، بیش از ۲۰ دوره جشنواره بین‌المللی و صدها کارگاه آموزشی در حوزه‌های تخصصی برگزار کرده‌ایم.

افشاریان خاطرنشان کرد: یکی از اهداف اصلی دکتر کاظمی آشتیانی این بود که رویان به قطب علمی و درمانی در کشور، منطقه و جهان تبدیل شود و بر همین اساس، از سال ۱۳۷۹ جشنواره بین‌المللی رویان نیز فعالیت خود را آغاز کرد.

تألیف بیش از ۲۲۰ کتاب علمی در رویان

وی با اشاره به فعالیت‌های انتشاراتی پژوهشگاه رویان اظهار کرد: همکاران ما در حوزه‌های مرزی علم، به‌ویژه سلول‌های بنیادی، موفق به ایجاد مرجعیت علمی شدند و تاکنون بیش از ۲۲۰ عنوان کتاب تألیف یا ترجمه کرده‌اند.

افشاریان افزود: حدود ۲۰ عنوان از این آثار به درخواست ناشران خارجی تدوین شده و برخی از پژوهشگران رویان نگارش فصل‌هایی از دایرةالمعارف‌های تخصصی سلول‌های بنیادی را برعهده داشته‌اند.

وی ادامه داد: یکی از دستاوردهای اخیر رویان، تدوین مجموعه‌ای ۱۷ جلدی به سرپرستی دکتر حسین بهاروند در حوزه سلول‌های بنیادی است که تمامی مطالب آن بر پایه دانش، تجربه و یافته‌های علمی تولیدشده در خود پژوهشگاه رویان تدوین شده است.

تولد بیش از ۵۵ هزار نوزاد در رویان

معاون اسبق پژوهش و فناوری پژوهشگاه رویان و عضو هیأت علمی این پژوهشگاه، با اشاره به فعالیت‌های علمی و درمانی رویان اظهار کرد: در کنار فعالیت‌های پژوهشی و درمانی، دو مجله علمی بین‌المللی نیز در پژوهشگاه رویان منتشر می‌شود که در پایگاه‌های معتبر علمی از جمله اسکوپوس و آی‌اس‌آی نمایه شده‌اند.

وی افزود: تاکنون بیش از ۵۵ هزار نوزاد با استفاده از روش‌های نوین درمان ناباروری در بخش درمان رویان متولد شده‌اند که این موضوع یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مجموعه رویان به شمار می‌رود.

ذخیره‌سازی بیش از ۲۵۰ هزار نمونه خون بند ناف

افشاریان ادامه داد: یکی از اقدامات مهم رویان، انتقال دانش فنی در سال ۱۳۸۶ و تأسیس شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان بود که در حوزه ذخیره‌سازی سلول‌های بنیادی خون بند ناف فعالیت می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر بیش از ۲۵۰ هزار نمونه خون بند ناف در این مجموعه ذخیره شده و حتی از کشورهای منطقه نیز مراجعه‌کننده داریم. تمام فناوری این حوزه در داخل کشور توسعه یافته و موفق شدیم با همکاری شرکت‌های مهندسی داخلی، مخازن بزرگ نگهداری سلول‌های بنیادی را نیز بومی‌سازی کنیم.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان با اشاره به دیگر فناوری‌های توسعه‌یافته در این مجموعه گفت: یکی دیگر از دستاوردهای رویان، تولید زخم‌پوش زیستی از پرده آمنیوتیک یا کیسه آب جنین است که قابلیت نگهداری تا سه سال در محیط خشک را دارد و فناوری آن نیز به بخش صنعتی منتقل و وارد بازار شده است.

توسعه فناوری‌های نوین درمان ناباروری

افشاریان با بیان اینکه شعار بخش ناباروری رویان «رویان، رویش زندگی و امید» است، اظهار کرد: تلاش کرده‌ایم پیوندی میان دانش، فناوری و امید ایجاد کنیم تا با استفاده از روش‌های نسل جدید درمان ناباروری، میزان موفقیت درمان افزایش و آلام زوج‌های نابارور کاهش یابد.

وی افزود: در این مسیر، توسعه ابزارهای دقیق‌تر برای انتخاب، ارزیابی و آماده‌سازی گامت‌ها و جنین‌ها اهمیت بالایی دارد و به همین منظور، شرکت‌های دانش‌بنیان متعددی از دل رویان شکل گرفته‌اند.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان ادامه داد: شرکت دانش‌بنیان «آناهیتا» یکی از مجموعه‌هایی است که با همکاری پژوهشگران رویان ایجاد شده و در کنار آن، با شرکت‌های تولیدکننده تجهیزات و مواد مورد نیاز نیز به‌عنوان پشتوانه علمی همکاری می‌کنیم تا به استقلال کشور در این حوزه کمک شود.

ثبت نخستین تولدهای علمی در حوزه ناباروری

افشاریان با اشاره به دستاوردهای تاریخی رویان در حوزه درمان ناباروری گفت: در سال‌های ۱۳۷۱ و ۱۳۷۲ نخستین نوزاد حاصل از روش IVF در تهران متولد شد. پس از آن نیز در سال ۱۳۷۵ نخستین نوزاد حاصل از جنین منجمدشده و نخستین نوزاد حاصل از روش میکرواینجکشن در ایران متولد شدند.

وی افزود: در سال ۱۳۸۳ نیز نخستین نوزاد حاصل از تکنیک تشخیص ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی (PGD) در ایران متولد شد. این فناوری علاوه بر کمک به درمان ناباروری، امکان پیشگیری از تولد فرزندان مبتلا به بیماری‌های ژنتیکی مانند تالاسمی، هموفیلی و SMA را فراهم کرد.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان ادامه داد: در سال ۱۳۹۱ موفق شدیم نخستین نوزاد سالم را در خانواده‌ای که دارای فرزند مبتلا به بیماری ژنتیکی بود، با استفاده از این فناوری به دنیا بیاوریم که دستاورد بسیار مهمی در حوزه پزشکی باروری کشور محسوب می‌شود.

خدمات حفظ باروری برای بیماران سرطانی

افشاریان درباره دیگر فعالیت‌های رویان در حوزه درمان ناباروری اظهار کرد: بلوغ آزمایشگاهی تخمک و حفظ باروری در بیماران مبتلا به سرطان از دیگر حوزه‌های مهم فعالیت رویان است و در این زمینه کلینیک تخصصی حفظ باروری راه‌اندازی شده است.

وی افزود: یکی از اهداف آینده ما، تدوین راهنماهای بالینی در این حوزه است که هم‌اکنون در رویان تدوین، اجرا و نتایج آن منتشر شده و امیدواریم بتوانیم آن را در سطح ملی نیز توسعه دهیم.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان درباره فرآیند حفظ باروری در بیماران سرطانی توضیح داد: در برخی بیماران، به‌ویژه زنانی که فرصت کافی برای فریز تخمک یا جنین ندارند، بافت تخمدان پیش از آغاز شیمی‌درمانی برداشته و منجمد می‌شود و پس از پایان درمان، دوباره به بدن بیمار بازگردانده می‌شود. این خدمت نتیجه حدود ۱۰ سال پژوهش در رویان بوده و اکنون حدود پنج سال است که به مرحله ارائه خدمات درمانی رسیده است.

تأسیس پژوهشکده سلول‌های بنیادی و ورود به پزشکی بازساختی

افشاریان با اشاره به فعالیت‌های رویان در حوزه سلول‌های بنیادی گفت: در سال ۱۳۸۲ پژوهشکده سلول‌های بنیادی رویان تأسیس شد و همان سال موفق شدیم نخستین رده سلول بنیادی جنینی انسانی را تولید و در انجمن بین‌المللی سلول‌های بنیادی ثبت کنیم.

وی افزود: پس از ثبت این دستاورد، بازرسان بین‌المللی از رویان بازدید و تمامی فرآیندها را ارزیابی و تأیید کردند.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان اظهار کرد: هدف از توسعه این حوزه، تولید دانش و درمان بیماری‌های صعب‌العلاج از طریق پزشکی بازساختی و مهندسی بافت بوده است.

تولید محصولات پیشرفته سلولی و ژنی در کشور

افشاریان ادامه داد: در حال حاضر موفق شده‌ایم سلول‌های بنیادی قابل استفاده در کارآزمایی‌های بالینی انسانی را در شرایط استاندارد GMP تولید کنیم؛ شرایطی که امکان دریافت مجوز وزارت بهداشت برای استفاده انسانی را فراهم می‌کند.

وی افزود: این دستاورد منجر به راه‌اندازی مرکز محصولات درمانی پیشرفته پزشکی (ATMP) شد که مجوز تولید محصولات سلولی و ژنی را از سازمان غذا و دارو دریافت کرده است.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان خاطرنشان کرد: این مرکز در سال ۱۳۹۷ مجوزهای لازم را دریافت کرد و اکنون چندین کارآزمایی بالینی در حوزه سلول‌درمانی و ژن‌درمانی در آن در حال انجام است.

ارتقای جایگاه ایران به رتبه هفتم جهان در محصولات درمانی پیشرفته

افشاریان با اشاره به تجاری‌سازی فناوری‌های سلولی گفت: دانش فنی تولید سلول‌های فیبروبلاست برای درمان بیماری‌هایی مانند EB و سوختگی‌های شدید، با همکاری بنیاد برکت به تأسیس شرکت «فارمد» منجر شد که اکنون به‌عنوان تنها کارخانه تولید سلول در منطقه فعالیت می‌کند.

وی افزود: این شرکت تاکنون چندین محصول سلولی را وارد سبد درمانی وزارت بهداشت کرده است.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان ادامه داد: در سال ۲۰۲۴ ایران در حوزه محصولات درمانی پیشرفته پزشکی رتبه ۱۲ جهان را داشت، اما اکنون با فعالیت سه شرکت فعال در این حوزه و ورود چندین محصول سلولی و ژنی به سبد دارویی کشور، جایگاه ایران در سال ۲۰۲۵ به رتبه هفتم جهان ارتقا یافته است.

ورود محصولات سلول‌درمانی رویان به فهرست دارویی کشور

معاون اسبق پژوهش و فناوری پژوهشگاه رویان و عضو هیأت علمی این پژوهشگاه، با اشاره به دستاوردهای اخیر رویان در حوزه پزشکی بازساختی اظهار کرد: در سال ۱۴۰۰ محصول «کیمیاسل» در مرکز محصولات درمانی پیشرفته پزشکی رویان تولید شد که سلول‌های بنیادی مزانشیمی آن از مغز استخوان خود فرد استخراج می‌شود و مجوز سازمان غذا و دارو را نیز دریافت کرده است.

وی افزود: در ادامه، دو محصول سلول‌درمانی دیگر نیز تولید شدند که برای درمان برخی بیماری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند و دو مورد از این محصولات در سال ۱۴۰۳ وارد فهرست دارویی کشور شدند؛ یکی «روی‌ژن» به‌عنوان ورقه سلولی دولایه برای درمان زخم پای دیابتی و دیگری «روی‌سوخت» به‌عنوان ورقه سلولی تک‌لایه برای درمان سوختگی‌های درجه سه.

درمان ضایعات قرنیه و بازسازی استخوان فک با سلول‌های بنیادی

افشاریان ادامه داد: در سال‌های گذشته موفق شدیم ضایعات قرنیه را با استفاده از کشت سلول‌های بنیادی قرنیه در ناحیه لیمبوس و در محیط خارج از بدن درمان کنیم و این فناوری را در اختیار جامعه پزشکی قرار دهیم.

وی خاطرنشان کرد: همچنین با همکاری بیمارستان نمازی شیراز، پیوند بافت مهندسی‌شده فک تحتانی را برای چهار بیمار دارای نقایص وسیع استخوانی انجام دادیم. در این روش، سلول‌های بنیادی از مغز استخوان خود بیمار استخراج و به استخوان پیوندی حاصل از افراد مرگ مغزی تزریق شد.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان گفت: پیش از این، برای چنین جراحی‌هایی ناچار بودیم از استخوان جمجمه یا لگن خود بیمار استفاده کنیم، اما با این فناوری دیگر نیازی به برداشت استخوان از بدن بیمار وجود ندارد.

سلول‌درمانی برای کودکان مبتلا به فلج مغزی و بیماران قلبی

افشاریان با اشاره به دیگر کاربردهای بالینی سلول‌های بنیادی اظهار کرد: یکی دیگر از پروژه‌های مهم رویان، درمان کودکان مبتلا به فلج مغزی با استفاده از سلول‌های بنیادی خون بند ناف نوزادان است که فناوری تولید صنعتی آن نیز به یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان منتقل شده است.

وی افزود: در سال‌های گذشته، درمان برخی مشکلات قلبی نیز با تزریق سلول‌های بنیادی در رویان انجام شده و با استفاده از «کیمیاسل»، درمان‌های مرتبط با دردهای مزمن کمر، روماتیسم و آرتروز نیز در حال انجام است.

معاون اسبق پژوهش و فناوری پژوهشگاه رویان ادامه داد: رویان تنها مرکز کشور است که دو محصول سلولی با منشأ سلول‌های بنیادی جنینی انسانی را وارد فاز کارآزمایی بالینی کرده و همین موضوع موجب شد نام ایران در مقاله‌ای که در سال ۲۰۲۵ منتشر شد، در میان ۱۰ مرکز برتر جهان در حوزه کارآزمایی‌های بالینی محصولات سلولی قرار گیرد.

تولد نخستین گوسفند شبیه‌سازی‌شده خاورمیانه در رویان

افشاریان درباره فعالیت‌های پژوهشگاه رویان در حوزه زیست‌فناوری و بیوتکنولوژی گفت: رویان در زمینه تولید حیوانات شبیه‌سازی‌شده و تراریخته، تولید پروتئین‌های نوترکیب، ارگانوئیدها و محصولات مهندسی بافت نیز فعالیت گسترده‌ای داشته است.

وی افزود: پژوهشگاه رویان در سال ۱۳۸۵ نخستین گوسفند شبیه‌سازی‌شده خاورمیانه را به دنیا آورد که نماد توانمندی فناوری کشور در این حوزه بود.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان ادامه داد: در سال ۱۳۸۸ نیز «حنا» به‌عنوان نخستین بز شبیه‌سازی‌شده کشور با هدف تولید پروتئین‌های نوترکیب متولد شد؛ دستاوردی که حتی شبکه CNN نیز آن را بازتاب داد.

تولید نخستین بزغاله‌های تراریخته ایران

افشاریان خاطرنشان کرد: در همان سال، «دیانا» به‌عنوان نخستین گوساله شبیه‌سازی‌شده ایران و همچنین «شنگول»، «منگول» و «حبه انگور» به‌عنوان نخستین بزغاله‌های تراریخته کشور متولد شدند که دارای ژن تولید فاکتور انعقادی ۹ انسانی در شیر خود بودند.

وی افزود: بومی‌سازی فناوری شبیه‌سازی در رویان زمینه حرکت به سمت تولید دام‌های با ویژگی‌های ژنتیکی برتر، از جمله دام‌های دارای گوشت یا شیر بیشتر را فراهم کرد و در ادامه نیز شرکت دانش‌بنیان «رویان دام آناهیتا» در این حوزه شکل گرفت.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان ادامه داد: از این فناوری برای حفظ گونه‌های جانوری در معرض انقراض نیز استفاده شد و در سال ۱۳۹۸ گوسن زرد ایرانی شبیه‌سازی‌شده‌ای متولد و به باغ‌وحش اصفهان اهدا شد.

تولید چاپگر زیستی و محصولات مهندسی بافت

افشاریان با اشاره به دیگر دستاوردهای زیست‌فناوری رویان اظهار کرد: تولید پروتئین‌های نوترکیب، فاکتورهای رشدی با گرید دارویی و تحقیقاتی، ارگانوئیدها یا اندام‌های مینیاتوری آزمایشگاهی و بررسی سازوکار تولید آن‌ها از جمله فعالیت‌های پژوهشگاه رویان است.

وی افزود: در سال ۱۳۹۱ نیز موفق شدیم چاپگر سه‌بعدی زیستی را طراحی کنیم و با استفاده از آن، داربست‌های زیستی و بافت‌های سخت و نرم مورد نیاز برای بازسازی پوست و غضروف تولید شوند.

تولید واکسن جایگزین آنتی‌بیوتیک در دام

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان درباره دیگر دستاوردهای این مجموعه گفت: یکی از پروژه‌های مهم رویان، تولید مکمل‌ها و داروهای حوزه دامپزشکی با هدف کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها در دام بوده است.

افشاریان ادامه داد: با توجه به نگرانی جهانی درباره مقاومت میکروبی ناشی از مصرف گسترده آنتی‌بیوتیک‌ها، تلاش شده زنجیره غذایی انسان از مصرف این داروها پاک شود. در همین راستا، پژوهشگران رویان موفق شدند واکسنی تولید کنند که نیاز به مصرف برخی آنتی‌بیوتیک‌ها در دام را کاهش می‌دهد.

وی خاطرنشان کرد: این فناوری پیش از این تنها در اختیار آمریکا و آلمان بود.

هدف رویان؛ تبدیل علم به امید

افشاریان با اشاره به چشم‌انداز آینده پژوهشگاه رویان گفت: امیدواریم همان‌گونه که در ۳۵ سال گذشته توانستیم مأموریت‌های خود را در سه حوزه پژوهش، درمان و آموزش پیش ببریم، در ادامه نیز با بهره‌وری بیشتر این مسیر را ادامه دهیم.

وی افزود: هدف ما در حوزه پژوهش و فناوری، کشف مرزهای نوین زیست‌شناسی و زیست‌فناوری و تبدیل علم به امید است؛ امیدی که از طریق توسعه درمان‌های نوین و آموزش نسل جدید پژوهشگران و دانشمندان محقق خواهد شد.

او تأکید کرد: تلاش می‌کنیم با استفاده از ظرفیت‌های علوم نوین زیست‌پزشکی، فناوری‌های سلول‌های بنیادی و زیست‌فناوری، نقش مؤثرتری در ارتقای سلامت و درمان کشور ایفا کنیم.

برنامه‌ریزی رویان برای درمان نارسایی زودرس تخمدان و توسعه ژن‌درمانی سرطان

معاون اسبق پژوهش و فناوری پژوهشگاه رویان و عضو هیأت علمی این پژوهشگاه، با اشاره به برنامه‌های آینده رویان اظهار کرد: یکی از اهدافی که در برنامه‌های پیش‌روی پژوهشگاه دنبال می‌کنیم، درمان نارسایی زودرس تخمدان با استفاده از فناوری‌های نوین سلول‌های بنیادی و زیست‌پزشکی است تا بتوانیم به این بیماران امید دهیم که امکان فرزندآوری برای آن‌ها فراهم شود.

وی افزود: توسعه ژن‌درمانی برای بیماران مبتلا به سرطان نیز از دیگر محورهای مهم فعالیت‌های آینده رویان خواهد بود تا بتوانیم خدمات مؤثرتری به هموطنان ارائه دهیم و در مسیر ارتقای علمی کشور حرکت کنیم.

تدوین برنامه پنج‌ساله توسعه راهبردی پژوهشگاه رویان

افشاریان ادامه داد: سال گذشته سومین برنامه توسعه راهبردی پژوهشگاه رویان تدوین شد و بر اساس آن، برنامه‌ریزی پنج‌ساله‌ای برای دستیابی به بیش از ۱۰ دستاورد جدید علمی و فناورانه انجام گرفته است.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر، جمعی از پژوهشگران رویان در زمره دانشمندان مرجع و سرآمد کشور در حوزه‌های تخصصی این پژوهشگاه قرار دارند و تعدادی از آن‌ها نیز در فهرست دانشمندان پراستناد یک و دو درصد برتر جهان حضور دارند.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان اظهار امیدواری کرد که با تلاش پژوهشگران و حمایت‌های موجود، تعداد این دانشمندان و محققان برجسته در سال‌های آینده افزایش یابد.

رویان؛ نقطه تلاقی دانش، فناوری و درمان

افشاریان گفت: امروز پژوهشگاه رویان در نقطه تلاقی دانش، فناوری و درمان قرار گرفته است؛ جایی که پژوهش‌های بنیادی به امیدهای بالینی و درمانی تبدیل می‌شوند.

وی تأکید کرد: امیدواریم بتوانیم این مسیر را ادامه دهیم و علاوه بر ارائه خدمات مؤثر به مردم، در سربلندی و پیشرفت علمی کشور عزیزمان ایران نیز نقش‌آفرین باشیم.

انتهای پیام

#

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی

چندرسانه‌ای