ازدواج در جامعه ایرانی همواره فراتر از یک پیوند خانوادگی بوده و به عنوان یکی از مهمترین شاخصهای پایداری اجتماعی شناخته میشود. اما طی سالهای اخیر، افزایش تورم، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی اقتصادی، بسیاری از جوانان را نسبت به تشکیل زندگی مشترک مردد کرده است. در چنین شرایطی، تسهیلات ازدواج قرار بود بخشی از فشارهای اقتصادی را کاهش دهد و مسیر ازدواج را هموارتر کند؛ هدفی که امروز زیر سایه صفهای طولانی و بروکراسی بانکی کمرنگ شده است.
اگرچه سیاستهای حمایتی دولت در حوزه ازدواج و فرزندآوری طی سالهای اخیر افزایش یافته، اما رشد تعداد متقاضیان و محدودیت منابع قرضالحسنه، شبکه بانکی را با چالش جدی مواجه کرده است. نتیجه این وضعیت، شکلگیری صفهایی است که برخی زوجهای جوان را ماهها در انتظار دریافت وام نگه میدارد؛ انتظاری که در این میان، با افزایش روزانه هزینههای زندگی، فشار مضاعفی بر آنان وارد میکند.
پنج هزار زوج زنجانی در صف انتظار دریافت وام ازدواج
در زنجان نیز این مسئله به یکی از محورهای اصلی نشستهای حوزه جوانان تبدیل شده است. استاندار زنجان با اشاره به وضعیت ازدواج و طلاق در استان، میگوید: اگرچه نرخ خالص ازدواج در زنجان بالاتر از میانگین کشوری و نرخ طلاق پایینتر از میانگین کشور است، اما کاهش روند ازدواج نسبت به سالهای گذشته، زنگ خطری جدی برای آینده اجتماعی استان محسوب میشود.
سیدمحسن صادقی با اشاره به آمار تسهیلات پرداختی در حوزه ازدواج و فرزندآوری، تصریح میکند: تاکنون 8852 فقره تسهیلات ازدواج به مبلغ بیش از 2960 میلیارد تومان پرداخت شده، اما همچنان 5584 پرونده در صف دریافت وام ازدواج قرار دارند. به گفته او، در حوزه فرزندآوری نیز بیش از 7700 تسهیلات پرداخت شده، اما حدود 7900 پرونده همچنان در انتظار دریافت وام هستند.
استاندار زنجان همچنین با تاکید بر ضرورت حمایت عملی از جوانان، خواستار تسهیل روند پرداخت تسهیلات شد و تاکید میکند: بانکها باید همکاری بیشتری با متقاضیان داشته باشند تا زوجهای جوان در پیچوخم فرآیندهای اداری گرفتار نشوند.
آیا منابع موجود پاسخگوی حجم تقاضا است؟
آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، فاصله میان سیاستگذاری و واقعیت زندگی جوانان است. در حالی که آمارها از پرداخت هزاران فقره وام خبر میدهد، وجود چند هزار پرونده در صف انتظار نشان میدهد منابع موجود پاسخگوی حجم تقاضا نیست. این شکاف، زمانی نگرانکنندهتر میشود که بدانیم بسیاری از زوجها برنامهریزی آغاز زندگی مشترک خود را بر اساس دریافت همین تسهیلات انجام دادهاند.
کارشناسان اجتماعی معتقدند ادامه این روند میتواند آثار فراتر از حوزه اقتصاد داشته باشد. افزایش سن ازدواج، کاهش تمایل جوانان به تشکیل خانواده و حتی تشدید برخی آسیبهای اجتماعی، از جمله پیامدهایی است که در صورت تداوم مشکلات اقتصادی و ضعف حمایتهای موثر، دور از انتظار نخواهد بود. به باور آنان، حمایت از ازدواج تنها در پرداخت وام خلاصه نمیشود، اما تسهیل دسترسی به این تسهیلات میتواند بخشی از نگرانیهای اولیه زوجهای جوان را کاهش دهد.
در همین راستا، رئیس شورای هماهنگی بانکهای استان نیز با اشاره به افزایش تعداد متقاضیان و محدودیت منابع قرضالحسنه، بخشی از تاخیرها را ناشی از افزایش سقف فردی تسهیلات و رشد تقاضا دانست.
او اظهار میکند: طبق آخرین آمار وزارت ورزش و جوانان، زنجان از نظر نسبت تعداد وامگیرندگان به متقاضیان در رتبه دهم کشور قرار دارد، هرچند این شاخص به تنهایی نمیتواند بیانگر عملکرد کامل استان باشد.
وی تاکید میکند: بانکها موظفاند در بخشهایی که امکان تسهیلگری وجود دارد، با حداقل بروکراسی و حداکثر با دریافت یک ضامن نسبت به پرداخت تسهیلات اقدام کنند.
او همچنین میافزاید: دریافت بیش از یک ضامن خلاف قانون است و مردم در صورت مشاهده تخلف میتوانند موضوع را به نهادهای نظارتی گزارش دهند.
با وجود این تاکیدها، بسیاری از زوجهای جوان همچنان از روند طولانی دریافت وام گلایه دارند. برخی متقاضیان میگویند ماهها در انتظار تعیین شعبه یا تکمیل پرونده هستند و هر بار با کمبود اعتبار یا درخواست مدارک جدید مواجه میشوند؛ موضوعی که باعث فرسایشی شدن روند دریافت تسهیلات شده است.
حسابی که گاهی غلط میشود
مریم و علی، زوج جوان زنجانی که حدود شش ماه از ثبتنامشان برای دریافت وام ازدواج میگذرد، میگویند: وقتی ثبتنام کردیم تصور میکردیم نهایتاً یکی دو ماه بعد وام پرداخت شود، اما هنوز درگیر مراحل اداری هستیم. هزینهها هر روز بیشتر میشود و ما برای شروع زندگی روی این وام حساب کرده بودیم.
رضا، جوان ۲۹ سالهای که به تازگی ازدواج کرده نیز میگوید: بعضی بانکها هنوز سختگیری میکنند و پیدا کردن ضامن کار سادهای نیست. وقتی جوان شغل ثابت ندارد، طبیعی است که برای تامین مدارک و ضمانت هم به مشکل بخورد. انتظار داشتیم روند دریافت وام راحتتر باشد.
واقعیت این است که وام ازدواج برای بسیاری از زوجهای جوان، تنها یک کمک مالی نیست؛ بلکه بخشی از امید آنان برای آغاز یک زندگی مستقل به شمار میرود. طولانی شدن صفهای انتظار، در کنار فشارهای اقتصادی، میتواند انگیزه ازدواج را کاهش دهد و نگرانیهای اجتماعی را افزایش دهد.
اکنون انتظار میرود مسئولان استانی و شبکه بانکی، فراتر از ارائه آمار و وعدهها، با تامین منابع بیشتر، کاهش بروکراسی و نظارت جدیتر بر عملکرد بانکها، روند پرداخت وام ازدواج را تسهیل کنند؛ چراکه حمایت از جوانان و تسهیل ازدواج، سرمایهگذاری مستقیم بر آینده اجتماعی و فرهنگی جامعه است.
انتهای پیام
