محمد یاسین سیفی در گفتوگو با ایسنا در خصوص نشانههای کمالگرایی در فرد، اظهار کرد: اساساً کمالگرایی یکی از ویژگیهای فطری انسان است، خلقت انسان به گونهای است که به صورت ذاتی تمایل دارد به سمت کمال حرکت کند و رشد پیدا کند، اگر این ویژگی در انسان وجود نداشت، هیچکدام از افراد جامعه از جایگاهی که در آن قرار داشتیم فراتر نمیرفتیم و پیشرفتی حاصل نمیشد.
این روانشناس ادامه داد: میل به تکامل و دیده شدن حتی در سایر موجودات زنده نیز وجود دارد، همانگونه که یک دانه گندم نیز در مسیر رشد و شکوفایی قرار میگیرد.
وی با بیان اینکه کمالگرایی یک ویژگی ذاتی و فطری در انسانها است، گفت: این ویژگی زمینهساز رشد و تعالی انسان و رسیدن به آن چیزی است که به خاطر آن آفریده شدهایم.
سیفی با اشاره به تعریف کمالگرایی، تصریح کرد: کمالگرایی بهمعنای تمایل انسان برای رسیدن به قله خودش است، هر کدام از ما قلهای مخصوص به خود داریم که استعدادها، تواناییها، نقاط قوت و ضعف و علاقهمندیهایمان آن را مشخص میکند، برای مثال، قله یک فرد میتواند تبدیل شدن به یک موسیقیدان بزرگ و یا برای فردی دیگر رسیدن به جایگاه یک ریاضیدان برجسته باشد، کمالگرایی یعنی میل انسان برای رسیدن به قلهای که متعلق به خود اوست.
این روانشناس با اشاره به تفاوت کمالگرایی و کمالگرایی افراطی، گفت: آن چیزی که معمولاً انسانها از آن هراس دارند و روانشناسان نیز توصیه میکنند افراد از آن دوری کنند، کمالگرایی افراطی است، کمالگرایی افراطی به این معناست که فرد تصور کند باید در همه حوزههای زندگی کامل و بینقص باشد.
سیفی با اشاره به تفاوت کمالگرایی به هنجار و افراطی، بیان کرد: در کمالگرایی به هنجار، فرد هنگام حرکت در مسیر رشد احساس شادمانی، پیشرفت و رضایت میکند، اما در کمالگرایی افراطی همواره احساس نقص و ناکامل بودن دارد.
وی ادامه داد: برای مثال، ممکن است فردی به دلیل کمالگرایی افراطی از سن مناسب ازدواج عبور کند و نتواند برای ازدواج تصمیم بگیرد.
این روانشناس خاطرنشان کرد: افرادی که درگیر کمالگرایی افراطی هستند معمولا از خود و دیگران رضایت ندارند، آنها خود را دارای نقص میبینند و از دیگران نیز انتظار بینقص بودن دارند و تنها زمانی احساس رضایت میکنند که همه چیز مطابق خواسته آنها باشد.
وی افزود: یکی از ویژگیهای افراد دارای کمالگرایی افراطی، تفکر صفر و یک یا سیاه و سفید است، به این معنا که افراد و مسائل را یا کاملا خوب میبینند یا کاملا بد و هیچ حد وسطی برای آنها وجود ندارد، این نوع نگاه میتواند در آینده مشکلات فراوانی برای فرد ایجاد کند.
سیفی تأکید کرد: کمالگرایی افراطی نهتنها موجب رشد افراد نمیشود، بلکه آنها را به سمت افسردگی، وسواس و کاهش رضایت از زندگی سوق میدهد و میتواند برای جسم، روان، روابط اجتماعی، خانوادگی و شغلی افراد آسیبزا باشد، همچنین یکی از دلایل اهمالکاری در افراد کمالگرایی افراطی است.
این روانشناس در خصوص راهکارهای درمان کمالگرایی افراطی، گفت: بهترین اقدام این است که افراد با یک متخصص مجرب مشورت کنند، نخستین گام این است که فرد نسبت به ویژگیها و پیامدهای کمالگرایی افراطی آگاهی پیدا کند، زیرا در بسیاری از موارد خود فرد متوجه نیست که به واسطه این نوع نگرش در حال آسیب دیدن است.
وی ادامه داد: پس از ایجاد این آگاهی، با استفاده از روشهای درمان شناختی ـ رفتاری میتوان بازسازی شناختی انجام داد،بهطور مثال در این فرآیند به فرد کمک میشود تا بپذیرد مهمتر از رسیدن به نتیجه، حرکت کردن در مسیر اهداف و خواستههایش است.
سیفی افزود: همچنین باید این تفکر در فرد شکل بگیرد که هیچ انسانی کامل نیست و نمیتوان افراد را بهصورت صفر و یک قضاوت کرد، بلکه باید آنها را همانگونه که هستند پذیرفت.
این روانشناس درخصوص نقش شبکههای اجتماعی در تشدید کمالگرایی افراطی، گفت: شبکههای اجتماعی همانطور که بر پوشش، اهداف و سبک زندگی افراد تأثیر میگذارند، بر باورهای آنها درباره کمالگرایی نیز اثرگذار هستند.
وی خاطرنشان کرد: در شبکههای اجتماعی معمولاً افراد کاملترین نسخه از زندگی خود را به نمایش میگذارند و افرادی که بدون تحلیل درست این فضا را دنبال میکنند، ممکن است تصور کنند زندگی باید کاملا بینقص باشد، موضوعی که میتواند آنها را به سمت کمالگرایی افراطی سوق دهد.
انتهای پیام
