به گزارش ایسنا، به نقل از فرارو، همزمان با تبادل پیامهای جدید میان تهران و واشنگتن، فضای سیاسی منطقه بیش از هر زمان دیگری در وضعیت تعلیق قرار گرفته است. از یکسو، نشانههایی از تلاش برای رسیدن به یک تفاهم موقت یا حتی توافقی گستردهتر دیده میشود و از سوی دیگر، تحرکات نظامی اسرائیل در لبنان، فشارهای فزاینده آمریکا در پرونده هستهای و اختلافات درونی دولت دونالد ترامپ، چشمانداز مذاکرات را بهشدت پیچیده کرده است. آیا ترامپ واقعاً به دنبال توافق است یا قصد دارد با وقتکشی، ضربه نهایی را به تهران وارد کند؟
حسن هانیزاده، تحلیلگر ارشد مسائل بینالملل و خاورمیانه، در گفتوگو با فرارو به واکاوی آخرین تحولات روابط ایران و آمریکا پرداخته است که در ادامه میخوانید:
اختلافات کاخ سفید؛ مانع اصلی پیشرفت مذاکرات
حسن هانیزاده درباره روند فعلی مذاکرات به فرارو گفت: «هماکنون دو روند به موازات یکدیگر در حال پیشرفت است. نخست آنکه پس از اعلام آتشبس اولیه، تلاشهایی برای شکلگیری یک تفاهمنامه آغاز شد و ایران نقطهنظرات خود را در ۵ محور، از طریق پاکستان به طرف آمریکایی منتقل کرد. به نظر میرسد تهران ضمن حفظ آمادگی کامل برای هر سناریویی، تلاش میکند به توافقی جامع و تضمینکننده منافع ملی دست یابد.»
وی افزود: «اما مشکل اساسی اینجاست که در حلقه نزدیکان دونالد ترامپ، اختلافات جدی وجود دارد. برای مثال، جیدی ونس (معاون رئیسجمهور) و ترامپ در قبال ایران کاملاً همنظر نیستند. با این وجود، دو طرف درباره موضوعاتی مانند کاهش محدود تحریمها، امنیت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز و چارچوب اولیه گفتوگوهای هستهای تبادل نظر کردهاند، هرچند هنوز هیچ توافق رسمی و نهایی به دست نیامده است.»
این تحلیلگر ارشد با تأکید بر نقش اختلافات داخلی کاخ سفید در کند شدن روند مذاکرات تصریح کرد: «جیدی ونس در حال آمادهسازی خود برای انتخابات ریاستجمهوری آینده است و طبیعی است که این مسئله روی تصمیمگیریهای دولت ترامپ تأثیر بگذارد. دولت آمریکا در حال حاضر میان دو راهبرد متضاد گرفتار است؛ نخست راهبرد فشار حداکثری با هدف امتیازگیری کامل از ایران و دوم راهبرد کنترل بحران از طریق یک توافق محدود تا مانع از کشیده شدن منطقه به یک جنگ فراگیر شود.»
بازی ترامپ در «وقتهای تلفشده» برای تلهگذاری
هانیزاده در تحلیل استراتژی نظامی آمریکا هشدار داد: «ارزیابی من این است که ترامپ سعی دارد تا زمان برگزاری مسابقات جام جهانی، در بهاصطلاح «وقت تلفشده» بازی کند تا پس از پایان مسابقات، حمله نهایی را سازماندهی کرده و دست به ماجراجویی جدیدی علیه ایران بزند.»
وی درباره تمرکز آمریکا بر خلیج فارس افزود: «دولت ترامپ در کنار حفظ مسیر دیپلماسی، همچنان به دنبال اعمال فشار نظامی، تداوم محاصره تنگه هرمز و تشدید تحریمهای اقتصادی برای جلوگیری از ورود کشتیهای تجاری به بنادر ایران است. تنگه هرمز بهعنوان شریان حیاتی تجارت انرژی جهان، اکنون به صحنه رقابت مستقیم تهران و واشنگتن تبدیل شده و مدافعان سیاستهای ترامپ در کاخ سفید معتقدند واشنگتن برای حفظ این فشار اقتصادی، ناگزیر به پرداخت هزینههای سنگین سیاسی و نظامی است.»
گروگانگیری مذاکرات در ضاحیه بیروت
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به پیوند عمیق تحولات لبنان با مذاکرات ایران و آمریکا تأکید کرد: «تشدید حملات آشکار اسرائیل به لبنان و بمباران بخشهای وسیعی از حومه بیروت و جنوب این کشور، مستقیماً برای اعمال فشار بر ایران طراحی شده و میتواند خطر بزرگی برای شکلگیری هرگونه تفاهم میان تهران و واشنگتن باشد. این تحولات در هفتههای اخیر به یکی از عوامل تعیینکننده در آینده مذاکرات تبدیل شده است.»
هانیزاده تصریح کرد: «حملات گسترده اسرائیل به ضاحیه باعث شده تهران این اقدامات را بخشی از اهرم فشار سیاسی غرب بداند. تلاشهای آمریکا برای برقراری آتشبس پایدار در لبنان نیز با شکست روبهرو شده و اختلافات میان اسرائیل، حزبالله و دولت لبنان همچنان پابرجاست. به نظر میرسد اسرائیل قصد دارد تا پیش از آغاز مذاکرات رسمی تهران و واشنگتن، با اشغال بخشهایی از حومه بیروت، دولت لبنان را برای خلع سلاح حزبالله تحت فشار قرار دهد؛ بنابراین، هم نتانیاهو و هم ترامپ در حال بازی در وقتهای تلفشده هستند.»
هستهای؛ پاشنه آشیل توافق موقت
هانیزاده در پایان درباره گره کور پرونده هستهای گفت: «با وجود آنکه ایران آخرین نظرات خود را به واشنگتن منتقل کرده، اما شواهد نشان میدهد ترامپ در فضای فعلی تمایلی به توافق جامع ندارد. موضع صریح تهران این است که مسئله هستهای تنها پس از دستیابی به یک تفاهم اولیه (آتشبس و رفع تحریمهای فوری) قابل بحث است؛ اما ترامپ سعی دارد با اصرار بر این موضوع، آن را به پاشنه آشیل مذاکرات تبدیل کند.»
وی خاطرنشان کرد: «در شرایط کنونی نه شاهد جنگ قطعی هستیم و نه توافق قطعی. هر دو طرف کانالهای ارتباطی خود را حفظ کردهاند و هیچکدام تمایلی برای ورود به یک درگیری تمامعیار ندارند. اما سطح بیاعتمادی و فشارهای متقابل بهقدری بالاست که دستیابی به یک توافق جامع، حداقل در کوتاهمدت، بسیار دشوار به نظر میرسد.»
انتهای پیام
