چهارمحال و بختیاری را بسیاری از هموطنان با رودخانههای خروشان، دشتهای سرسبز، جنگلهای بلوط و قلههای سر به فلک کشیدهاش میشناسند، سرزمینی که طبیعت در آن هنوز چهرهای بکر و دستنخورده دارد و زندگی انسان و حیات وحش در بسیاری از مناطق آن در فاصلهای نزدیک از یکدیگر جریان دارد، اما در پس این زیبایی چشمنواز و آرامش فریبنده، واقعیتی نهفته است که گاه با حادثهای تلخ خود را نشان میدهد، واقعیتی به نام همجواری با حیات وحش و بهویژه خرس قهوهای، یکی از ارزشمندترین و در عین حال قدرتمندترین گونههای جانوری ایران.
در ارتفاعات صعبالعبور، درههای عمیق و مناطق جنگلی و کوهستانی چهارمحال و بختیاری به ویژه در شهرستان کوهرنگ، اردل و لردگان، خرسهای قهوهای سالهاست که زیست میکنند، حیواناتی که حضورشان نشانه سلامت اکوسیستم و غنای طبیعی این سرزمین است، اما هرچه حضور انسان در دل طبیعت بیشتر میشود، احتمال رویارویی ناخواسته با این گونه نیز افزایش پیدا میکند.
عشایری که برای چرای دام به ارتفاعات کوچ و دامدارانی که روزهای طولانی را در مراتع سپری میکنند، طبیعتگردانی که برای کشف زیباییهای ناشناخته راهی مناطق بکر میشوند و حتی برخی روستاییان، گاهی بیآنکه بدانند وارد قلمرو حیوانی میشوند که احساس خطر را با واکنشی غریزی پاسخ میدهد.
هر ساله اخباری از نقاط مختلف استان منتشر میشود، اخباری که در آن یک گردش خانوادگی، یک روز کاری در مراتع یا یک کوچ عشایری ناگهان به حادثهای تلخ تبدیل میشود، مصدومانی که در اثر حمله خرس دچار جراحات سنگین شدهاند، خانوادههایی که ساعتها با نگرانی چشمانتظار خبری از عزیزان خود ماندهاند و امدادگرانی که در تاریکی شب، در میان کوهستانهای سختگذر و مسیرهای دشوار، برای نجات جان یک انسان به دل خطر میزنند.
شاید آنچه کمتر دیده میشود، سختی عملیات امدادرسانی پس از این حوادث باشد، بسیاری از حملات خرس در مناطقی رخ میدهد که دسترسی خودرو به آنها ممکن نیست و نیروهای جمعیت هلالاحمر ناچارند کیلومترها مسیر کوهستانی را پیاده طی کنند تا خود را به مصدوم برسانند، گاهی ساعتها زمان لازم است تا عملیات جستوجو، تثبیت وضعیت مصدوم و انتقال او به مراکز درمانی انجام شود، عملیاتی که علاوه بر هزینههای انسانی و مالی، نیروهای امدادی را نیز با چالشهای فراوان روبهرو میکند.
افزایش حوادث حمله خرس در چهارمحال و بختیاری
بیژن طاهری، مدیرعامل جمعیت هلالاحمر چهارمحال و بختیاری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه در سالجاری دو مورد حادثه حمله خرس در این استان از ابتدای سالجاری ثبت شده است، اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ نیز آمار گزش حیوانات وحشی (خرس) در استان ۴ مورد بود که خوشبختانه این حوادث فوتی بر جای نگذاشت و مصدومان برای مداوا به مراکز درمانی منتقل شدند.
وی با بیان اینکه عمده حوادث مربوط به مصدوم شدن افراد در پی حمله خرس در مناطق صعبالعبور رخ میدهد، عنوان کرد: عمدتا عشایر در این مناطق رفت و آمد دارند، همچنین گاهی کوهنوردان و طبیعتگردان در این مناطق دچار حادثه میشوند، زیرا گونههای حیوانی وحشی از جمله خرس قهوهای در این مناطق فراوانی بیشتری دارند.
طاهری با اشار ه به اینکه با افزایش حوادث مرتبط با حمله خرس مواجه هستیم، گفت: ورود انسان به قلمرو این حیوان موجب ایجاد درگیری و در نهایت وارد آمدن آسیب به انسانها میشود، بیشترین فراوانی حوادث در این حوزه به ترتیب در شهرستان کوهرنگ، اردل و لردگان است.
مدیرعامل جمعیت هلالاحمر چهارمحال و بختیاری با اشاره به اینکه امدادرسانی به مصدومان حمله خرس در مناطق صعبالعبور بسیار دشوار و نیازمند تجهیزات خاص است، توضیح داد: اگر شرایط آب و هوایی مساعد باشد، امدارسانی با بالگرد انجام میشود، در غیر اینصورت تیمهای تخصصی برای عملیات امداد و نجات به منطقه اعزام میشوند.
در تلاشیم با آگاهسازی، مراقبت و آموزش، حوادث در حوزه حمله خرس را کاهش دهیم
محسن فرهادی، فرماندار شهرستان کوهرنگ در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه عمده حملات خرس به مردم در مناطق صعبالعبور و حفاظت شده در شهرستان اتفاق میافتد، اظهار کرد: باتوجه به اینگه چراگاه عشایر نیز در مناطق صعبالعبور و در نزدیکی سکونتگاه گونههای جانوری قرار دارد، عمدتا عشایر مورد حمله خرس قرار میگیرند.
وی افزود: در تلاشیم با آگاهسازی، مراقبت و آموزش، حوادث در حوزه حمله خرس را کاهش دهیم، جلسات متعددی با دستگاههای مرتبط از جمله سازمان جمعیت هلالاحمر برای امدادرسانی سریع در این حوادث و ادارات منابع طبیعی و سازمان حفاظت از محیط زیست برای حفاظت بهتر این گونه جانوری برگزار شده است.
کارشناسان بارها تأکید کردهاند که خرس قهوهای به طور معمول حیوانی مهاجم نیست و اغلب حملات زمانی رخ میدهد که حیوان احساس خطر کند، بهویژه زمانی که انسان به محل استراحت، زیستگاه یا تولههای آن نزدیک شود، با این حال، ناآگاهی از رفتار حیات وحش، بیتوجهی به هشدارهای محیط زیستی و ورود بدون برنامه به مناطق حساس، میتواند در چند ثانیه حادثهای رقم بزند که آثار آن تا سالها باقی بماند.
چهارمحال و بختیاری برای بسیاری نماد طبیعت ناب ایران است، طبیعتی که باید از آن لذت برد، اما با احترام به قوانین نانوشتهاش، خرس قهوهای ساکن این سرزمین است و انسان میهمان آن و شاید مهمترین راه پیشگیری از حوادث، درک همین واقعیت ساده باشد، اینکه زیبایی طبیعت زمانی ماندگار خواهد بود که مرزهای حیات وحش را بشناسیم، از نزدیک شدن به زیستگاههای حساس پرهیز کنیم و بدانیم یک بیاحتیاطی کوچک در دل کوهستان میتواند به حادثهای بزرگ برای انسان، حیات وحش و حتی نیروهای امدادی تبدیل شود.
انتهای پیام
