فرآیند جذب و بهکارگیری نیروی انسانی در سازمانهای بزرگ، سالهاست از شیوههای سنتی فاصله گرفته و به سمت الگوهای علمی، دادهمحور و مبتنی بر شایستگی حرکت کرده است؛ رویکردی که هدف آن، افزایش دقت در انتخاب افراد و تضمین کارآمدی نیروی انسانی در بلندمدت است. در همین راستا، «کانونهای ارزیابی» بهعنوان یکی از ابزارهای نوین و استاندارد در حوزه منابع انسانی، جایگاه ویژهای در ساختار سازمانی نهادها و دستگاههای اجرایی پیدا کردهاند.
کمیته امداد نیز بهعنوان یکی از نهادهای گسترده خدمترسان، در مسیر ارتقای کیفیت سرمایه انسانی خود، با بهرهگیری از ظرفیتهای تخصصی جهاد دانشگاهی، برگزاری کانونهای ارزیابی را در دستور کار قرار داده است؛ فرآیندی که از مرحله آزمونهای اولیه تا ارزیابیهای چندبعدی رفتاری، تخصصی و روانشناختی را دربرمیگیرد و تلاش دارد با شناسایی دقیقتر توانمندیها، نیروهایی متناسب با مأموریتهای این نهاد را جذب کند.
در این میان، صبح چهارشنبه ۱۳ خرداد مسئولان مرتبط با این فرآیند در جلسهای چندجانبه، از زوایای مختلف به تشریح اهداف، سازوکارها و اهمیت اجرای این مدل ارزیابی پرداختند؛ دیدگاههایی که در مجموع، تصویری روشن از حرکت بهسوی نظامی علمیتر و هدفمندتر در حوزه جذب و توسط منابع انسانی ارائه میدهد.
برگزاری کانونهای ارزیابی با مجوز سازمان مدیریت و برنامهریزی
هومن سراج، سرپرست معاونت آموزشی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان در مجموعه جهاد دانشگاهی و کمیته امداد در قالب برگزاری کانون ارزیابی توسعه و شایستگی اظهار کرد: چند سالی است که مجوز این کانونها از سوی سازمان مدیریت و برنامهریزی به جهاد دانشگاهی واگذار شده و در سراسر کشور، واحدهای جهاد دانشگاهی این مأموریت را برای سازمانها و ادارات مختلف بر عهده دارند. این کانونها هم برای جذب نیروهای ورودی و هم برای ارزیابی مدیران پایه و سطوح بالای سازمانها قابل اجرا هستند.
مدل سهگانه ارزیابی و ابزارهای مکمل
وی با تشریح ساختار ارزیابیها افزود: کانونهای ارزیابی در قالب سنجش شایستگیهای عمومی افراد برگزار میشود که شامل سه بخش کار گروهی، مصاحبه عمومی، ارائه مطلب و موردکاوی است. در کنار این موارد، آزمونهای روانشناسی نیز پیشبینی شده که داوطلبان از طریق مراجعه به سایت در آن شرکت میکنند و در مراحل مختلف مورد ارزیابی قرار میگیرند. در کانون مربوط به کمیته امداد که از دوم تا یازدهم خردادماه در حال برگزاری است، ۷۳ نفر از داوطلبان در استان اصفهان مورد ارزیابی قرار میگیرند.
سابقه اجرایی گسترده جهاد دانشگاهی در ارزیابی منابع انسانی
سرپرست معاون آموزشی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان بیان کرد: جهاد دانشگاهی سالیان متمادی است که این فرآیند را برای سازمانهای مختلف ازجمله اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان استاندارد، سازمان امور اقتصادی و دارایی، سازمان امور مالیاتی و اداره کل میراث فرهنگی اجرا کرده است. آمادگی داریم این خدمات را برای تمامی سازمانها و نهادهای دولتی و خصوصی در حوزه ارزیابی توسعه و شایستگی ارائه دهیم.
استانداردسازی فرآیند ارزیابی در سطح ملی و بینالمللی
سراج در ادامه با اشاره به استانداردهای برگزاری این کانونها گفت: برگزاری کانونهای ارزیابی در سراسر کشور و حتی در سطح جهانی بر اساس یک الگوی مشخص و استاندارد انجام میشود. این فرآیند در دو بخش ارزیابی عمومی و ارزیابی تخصصی تعریف شده است. در بخش تخصصی، سازمان مربوطه ارزیابان خود را معرفی میکند تا همزمان با ارزیابیهای عمومی، سنجش تخصصی نیز انجام شود. نتایج این ارزیابیها در قالب جداول مشخص و نمرات استاندارد ثبت و در نهایت کارنامهای اختصاصی برای هر فرد صادر میشود.
تربیت ارزیابان حرفهای و نقش تجربه در ارتقای کیفیت سنجش
وی ادامه داد: ارزیابان این حوزه توسط سازمان مدیریت و برنامهریزی شناسایی شده و پس از طی دورههای آموزشی وارد این فرآیند میشوند. این افراد بهمرور و با کسب تجربه به ارزیابان حرفهای تبدیل میشوند. در جهاد دانشگاهی از ارزیابان باتجربه و حرفهای استفاده میشود که در حوزههای عمومی و تخصصی فعالیت دارند.
اصلاح فرآیندهای سنتی جذب نیروی انسانی
سرپرست معاونت آموزشی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان اضافه کرد: در سالهای گذشته، فرآیند جذب نیرو عمدتاً بر اساس آزمونهای کتبی انجام میشد و پس از آن افراد وارد سازمان میشدند، اما در بسیاری از موارد مشخص میشد که فرد از نظر شخصیتی یا مهارتی تناسب لازم با شغل خود را ندارد. کانونهای ارزیابی این امکان را فراهم کردهاند که پیش از ورود به سازمان، شناخت دقیقتری از توانمندیها و ویژگیهای فردی داوطلبان حاصل شود.
قابلیت جبران ضعفها از طریق آموزش پس از ارزیابی
سراج یادآور شد: یکی از ویژگیهای مهم این فرآیند آن است که حتی اگر فرد در برخی شاخصها نمره قابل قبولی کسب نکند، میتواند از طریق دورههای آموزشی و کارگاههای توسعه فردی، نقاط ضعف خود را برطرف کند. این مجموعه بهدلیل برخورداری از شبکه گسترده علمی و آموزشی، توانایی شناسایی، آموزش و توانمندسازی افراد را بهصورت یکپارچه دارد. در واقع زنجیرهای کامل از ارزیابی، شناسایی نقاط ضعف، آموزش و آمادهسازی نیروی انسانی در جهاد دانشگاهی شکل گرفته است.
نقش جهاد دانشگاهی در پاسخ به نیازهای نظام اداری کشور
وی خاطرنشان کرد: جهاد دانشگاهی با تکیه بر ظرفیتهای علمی و تخصصی خود، همواره در راستای رفع نیازهای نظام اداری کشور و ایفای مسئولیتهای اجتماعی گام برداشته و تلاش کرده است بار بخشی از این مسئولیتها را بر دوش بگیرد. در سال جاری نیز برنامهریزی شده است تا علاوه بر اجرای تفاهمنامههای کشوری، کانونهای ارزیابی بهصورت ویژه در استان اصفهان توسعه یابد.
توسعه فعالیتها در سال جاری
سرپرست معاونت آموزشی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان در پایان گفت: همچنین برنامهریزی شده تا خدمات جدیدی در حوزههای روانشناسی و مسائل مبتلابه جامعه به این کانونها افزوده شود و خدمات گستردهتری به سازمانها، صنایع و شرکتها ارائه گردد. امیدواریم بتوانیم همانند سایر فعالیتهای جهاد دانشگاهی، این حوزه را نیز بهصورت مطلوب توسعه دهیم و در خدمت جامعه باشیم.
تأکید بر ضرورت رویکردهای علمی در جذب نیروی انسانی و ارزیابی شایستگیها محور اصلی فرایند جدید
علی همتیان، رئیس امور اداری کمیته امداد استان اصفهان در جریان این جلسه اظهار کرد: در حال حاضر این مجموعه چندین سال است که بهصورت جدی در تمام برنامههای خود بهدنبال انجام کار علمی و اقداماتی مبتنی بر رویکردهای نوین است. اگر تمام فعالیتهایی که در این مجموعه انجام میشود مورد بررسی قرار گیرد، مشخص خواهد شد که همگی بر پایه کار علمی، پژوهشی و بهویژه در حوزه نیروی انسانی طراحی شدهاند.
تمرکز بر کارسنجی و تعیین دقیق نیاز نیروی انسانی
وی افزود: در سالهای اخیر کارگروههایی در مرکز تشکیل شده و بررسیهای کارشناسی دقیقی انجام شده است که در قالب آن، نیاز هر استان به نیروی انسانی بهصورت علمی تعیین میشود. با توجه به اینکه این فرایند بر مبنای علمی است، تصمیم گرفته شد از ظرفیت نهادهای تخصصی در حوزه ارزیابی صلاحیتها استفاده شود تا این مجموعه در مسیر جذب نیرو نیز از یک چارچوب علمی بهره ببرد.
نقش نهادهای تخصصی در ارزیابی علمی داوطلبان
رئیس امور اداری استان اصفهان با اشاره به همکاری انجامشده در این زمینه بیان کرد: در این راستا، یک مجموعه تخصصی در حوزه ارزیابی صلاحیتها به کمک این مجموعه آمده است که بهواقع با رویکردی علمی و دقیق در حال اجرای این فرایند است. هدف اصلی این است که افرادی جذب شوند که از نظر استانداردهای مورد نظر، سطحی بالاتر از حداقلهای عمومی داشته باشند.
کانون ارزیابی؛ سنجش چندبعدی داوطلبان
همتیان ادامه داد: در کانون ارزیابی، ابعاد مختلف شخصیت و توانمندی افراد مورد بررسی قرار میگیرد و این امکان فراهم میشود تا داوطلبان در شرایطی نزدیک به واقعیت، تواناییهای خود را نشان دهند. بهنظر میرسد خروجی این فرایند بتواند بسیار مطلوب باشد و نتایج آن در آینده بهخوبی نمایان شود.
برنامهریزی دقیق؛ نقطه قوت اجرای فرایند
وی در ادامه با اشاره به روند اجرای این طرح گفت: یکی از نقاط قوتی که در این کانون مشاهده شد، برنامهریزی بسیار دقیق آن بود، بهگونهای که داوطلب از ابتدا تا انتهای مسیر، بهطور کامل با مراحل کار آشناست و میداند باید از کجا شروع کند و به کجا برسد. از منظر ارزیابی نیز، افرادی که مسئول این امر هستند، از توانمندی بالایی برخوردارند و فرآیند ارزیابی با دقت و ظرافت خاصی انجام میشود. هدف این است که افرادی جذب شوند که بتوانند در یک بازه زمانی طولانی، حتی تا ۳۰ سال، خدمات مؤثر و باکیفیتی ارائه دهند و پاسخگوی نیازهای جامعه هدف باشند.
تداوم جذب نیرو بر اساس نیازسنجی علمی
رئیس امور اداری استان اصفهان در ادامه خاطرنشان کرد: برگزاری این کانون ارزیابی قطعاً یک شروع مناسب است، اما با توجه به ساختارهای موجود، در صورت نیاز و بر اساس نتایج کارسنجیهای آینده، امکان جذب نیرو در مراحل بعدی نیز وجود خواهد داشت. حتی پیشنهاد شده است که در مراحل بعدی، مدیران فعلی نیز مورد ارزیابی قرار گیرند تا انتصابات بر پایه شاخصهای علمی و دقیقتری انجام شود.
وضعیت نیروی انسانی و استفاده از سامانههای هوشمند
همتیان درباره وضعیت نیروی انسانی توضیح داد: اگرچه در بسیاری از سازمانها کمبود نیرو وجود دارد، اما این مجموعه با طراحی و راهاندازی سامانههای هوشمند تلاش کرده است این کمبود را مدیریت کند. ازجمله این سامانهها، سامانهای است که متقاضیان میتوانند نیازهای خود را در آن ثبت کنند و پس از بررسی توسط کارشناسان، در صورت احراز شرایط، خدمات متناسب به آنان ارائه میشود. این خدمات بسته به نوع نیاز افراد، میتواند در حوزههای مختلفی از جمله اشتغال، درمان و سایر حمایتها ارائه شود. از تمامی افرادی که در این مدت در برنامهریزی و اجرای این فرایند تلاش کردند، صمیمانه قدردانی میکنم و امیدوارم این روند با همین کیفیت ادامه پیدا کند.
برونسپاری آزمون استخدامی کمیته امداد برای نخستینبار و تمرکز بر جذب نیروهای شایسته با کانونهای ارزیابی
غفاریپور، مدیر امور اداری کمیته امداد استان اصفهان در رابطه با اهداف و رویکردهای برگزاری آزمون استخدامی این نهاد اظهار کرد: آزمونهای استخدامی کمیته امداد در گذشته عمدتاً توسط خود این مجموعه برگزار میشد، اما در این دوره برای نخستینبار تصمیم بر آن شد که این فرآیند بهصورت برونسپاری انجام شود. در واقع نیروهایی که در این فرآیند جذب میشوند، نیروی شرکت هستند که زیرمجموعه کمیته امداد محسوب میشود. این شرکت بهعنوان یک مجموعه وابسته و تأمینکننده نیروی انسانی فعالیت دارد و بههمین دلیل مقرر شد فرآیند جذب نیرو بهصورت برونسپاری انجام شود.
وی افزود: در این راستا، با توجه به تجربیات جهاد دانشگاهی در برگزاری آزمونهای استخدامی، قرارداد مربوطه با این نهاد منعقد شد. این فرآیند در دو مرحله تعریف شد که مرحله نخست، آزمون کتبی بود و در دیماه توسط جهاد دانشگاهی برگزار شد. این آزمون برای جذب حدود ۳۷۰ نفر در شرکت شمسآباد برگزار شد و حدود شش هزار نفر داوطلب در آن ثبتنام کردند.
برگزاری کانونهای ارزیابی برای سنجش شایستگی داوطلبان
مدیر امور اداری کمیته امداد استان اصفهان با اشاره به مرحله دوم این فرآیند بیان کرد: در حال حاضر مرحله دوم آزمون در قالب کانونهای ارزیابی در حال برگزاری است که این بخش نیز توسط جهاد دانشگاهی اجرا میشود. در این مرحله، سه برابر ظرفیت یعنی حدود هزار نفر از داوطلبان دعوت شدهاند تا در فرآیند ارزیابی شرکت کنند. با توجه به اهمیت جذب افراد توانمند و شایسته، کانونهای ارزیابی بهعنوان یکی از بهترین روشهای سنجش داوطلبان انتخاب شد.
غفاریپور ادامه داد: این روش مبتنی بر شایستگیها و شاخصهای مشخص است و با استفاده از ابزارها و تکنیکهای علمی، افراد در شرایط شبیهسازیشده مورد ارزیابی قرار میگیرند تا بتوانند توانمندیهای واقعی خود را بروز دهند. در این فرآیند، ارزیابان با بررسی عملکرد داوطلبان در موقعیتهای مختلف، تشخیص میدهند که کدام افراد از شایستگی بیشتری برای فعالیت در سازمان برخوردارند و میتوانند وظایف محوله را بهدرستی انجام دهند.
رضایت از روند اجرا در استانها
وی با اشاره به روند اجرای این برنامه در استانهای مختلف اظهار کرد: در روزهای اخیر که این فرآیند در استانهایی که جذب نیرو داشتند در حال اجراست، خوشبختانه روند کار بهنحو مطلوبی پیش رفته است. از سوی کمیته امداد نیز ناظران در استانهای مختلف حضور دارند و بر روند اجرا نظارت میکنند. تا جایی که در جریان هستیم، ابزارها، مصاحبهها، کارهای گروهی، ارائهها و تکنیکهای مورد استفاده بهخوبی اجرا شده و فرآیند برگزاری کانونهای ارزیابی در سطح مناسبی قرار دارد. امیدواریم خروجی این فرآیند بتواند اهداف موردنظر را محقق کرده و منجر به جذب افراد شایسته شود.
ارزیابی استاندارد داوطلبان در محیط شبیهسازیشده
مدیر امور اداری کمیته امداد استان اصفهان در ادامه خاطرنشان کرد: در بازدیدهایی که داشتیم، چه در بخش مصاحبههای تخصصی و چه در مصاحبههای عمومی مبتنی بر شایستگی و همچنین در بخش ارائه و کار گروهی، استانداردهای لازم رعایت شده بود. ارزیابان و عوامل اجرایی با تمام توان تلاش کردند تا فرآیند به بهترین شکل ممکن انجام شود. همچنین داوطلبان نیز با توجه به اینکه از مرحله اول و از میان شش هزار نفر انتخاب شده بودند، از حداقلهای لازم برخوردار بودند و اکنون مهم این است که در فضای کانون ارزیابی بتوانند توانمندیهای خود را بهخوبی ارائه دهند.
غفاریپور اضافه کرد: هدف نهایی این است که بتوانیم بهترین افراد را انتخاب کنیم تا اطمینان حاصل شود که توانایی انجام وظایف محوله را دارند و میتوانند انتظارات سازمان را برآورده کنند. یکی از نکات کلیدی در حوزه منابع انسانی این است که اطمینان حاصل شود استعدادهای برتر جذب سازمان میشوند. در صورتی که در مرحله جذب موفق عمل نشود، حتی با آموزش نیز نمیتوان نواقص موجود را بهطور کامل جبران کرد.
وی ادامه داد: در دنیای امروز، شناسایی و جذب استعدادهای برتر اهمیت بسیار بالایی دارد و کانونهای ارزیابی یکی از روشهایی است که به این فرآیند کمک میکند. به همین دلیل تصمیم گرفتیم از این روش استفاده کنیم. از جهاد دانشگاهی و تمامی عوامل اجرایی و ارزیابی که در این فرآیند حضور داشتند تشکر میکنم. این افراد در روزهای اخیر با تلاش فراوان سعی کردند تمامی استانداردها و الزامات کانونهای ارزیابی بهدرستی اجرا شود و تا این لحظه نیز روند کار مطلوب بوده است. امیدواریم در ادامه نیز این روند به همین شکل ادامه پیدا کند و نتایج موردنظر حاصل شود.
انتهای پیام
