به گزارش ایسنا، تایوان با وجود مساحت نهچندان بزرگ خود، یکی از نقاط کمنظیر جهان برای رشد درختان بسیار بلند به شمار میآید. این جزیره با رشتهکوههای مرتفع، درههای عمیق و تنوع گسترده زیستبومها، از جنگلهای بارانی گرمسیری تا نواحی سرد کوهستانی، شرایطی فراهم کرده که بعضی درختان بتوانند به ارتفاعی بیش از ۸۰ متر برسند. گفته میشود حدود ۶۰ درصد از مساحت این جزیره جنگلی است و صدها میلیون درخت در آن رشد میکنند. همین ویژگیها باعث شده تایوان به مکانی مهم برای شناخت جنگلهای کهنسال و درختان عظیم تبدیل شود.
اهمیت این موضوع فقط به ثبت یک رکورد طبیعی محدود نمیشود. درختان غولپیکر بخشی از جنگلهای قدیمی و دستنخوردهاند؛ جنگلهایی که برای تنوع زیستی، پایداری محیط طبیعی و ذخیره کربن اهمیت زیادی دارند. ذخیره کربن یعنی جذب دیاکسید کربن از هوا و نگهداری آن در چوب و بخشهای دیگر گیاه، فرایندی که میتواند به کاهش اثرات تغییرات اقلیمی کمک کند. از سوی دیگر، بسیاری از این درختان در مناطق صعبالعبور باقی ماندهاند، زیرا شیب تند و دشواری مسیرها مانع بهرهبرداری گسترده از آنها شده است. بنابراین شناسایی این درختان، هم ارزش علمی دارد و هم میتواند به حفاظت بهتر از آنها کمک کند.
ربکا چیا-چون هسو، پژوهشگر مؤسسه پژوهش جنگلداری تایوان، به همراه پروفسور چی-کویی وانگ و دکتر چونگ-چنگ لی از گروه ژئوماتیک دانشگاه ملی چنگ کونگ، پژوهشی را درباره تلاش برای یافتن، بالا رفتن از درختان بسیار بلند و اندازهگیری دقیق آنها انجام دادهاند. این پژوهش شرح میدهد که این گروه چندرشتهای چگونه با ترکیب تجربه میدانی، دانش بومشناسی، اندازهگیری جنگل و فناوری سنجش از دور، توانست به شناسایی بلندترین نمونه در شرق آسیا برسد.
جستوجوی فوق به طور رسمی از سال ۲۰۱۴ آغاز شد، زمانی که پژوهشگران برای بررسی گروهی از درختان بزرگ شناختهشده محلی راهی منطقه حفاظتشده سیلان شدند. آنها در ادامه متوجه شدند که تشخیص بلندترین درخت از سطح زمین، در جنگلهای انبوه و چندلایه، بسیار دشوار و گاه گمراهکننده است. به همین دلیل با متخصصان سنجش از دور همکاری کردند و از «فناوری لیدار» استفاده کردند. لیدار، که مخفف «آشکارسازی و فاصلهسنجی با نور» است، با فرستادن پالسهای لیزری از هواپیما به سطح زمین و اندازهگیری زمان بازگشت آنها، نقشهای سهبعدی و دقیق از چشمانداز و ارتفاع درختان تولید میکند. با این حال، ناهمواری زمین گاهی باعث خطا میشد، برای نمونه درختی کنار پرتگاه ممکن بود بلندتر از اندازه واقعی دیده شود. به همین علت، از سال ۲۰۲۰ صدها شهروند تایوانی نیز به بررسی تصویرهای لیدار کمک کردند تا موارد اشتباه حذف شود.
یافتههای این تلاش علمی نشان دادند که اتکای کامل به الگوریتمهای خودکار کافی نیست. طبق دادههای این پروژه، ۹۳ درصد از درختان در برآوردهای اولیه بهاشتباه اندازهگیری شده بودند. بررسی انسانی کمک کرد دهها هزار مورد نادرست کنار گذاشته شود و در نهایت تا پایان سال ۲۰۲۲، «نقشه درختان غولپیکر تایوان» ۹۴۱ درخت را که ارتفاعی بیش از ۶۵ متر داشتند، بهطور رسمی شناسایی کند. این نتیجه نشان میدهد ترکیب فناوری پیشرفته با مشارکت عمومی میتواند در پژوهشهای دشوار میدانی بسیار مؤثر باشد.
اما مهمترین نتیجه این جستوجو در ژانویه ۲۰۲۳ به دست آمد. پژوهشگران با استفاده از نقشه جدید، امیدوارکنندهترین گزینه برای عنوان بلندترین درخت را هدف قرار دادند. این سفر بسیار سخت بود و شامل حدود ۲۰ کیلومتر حرکت در مسیر رودخانه و دو روز صعود تند در شیبهای کوهستانی میشد. پس از آنکه کوهنوردان به تاج درخت رسیدند و متر را از بالاترین نقطه تا زمین پایین آوردند، ارتفاع درخت ۸۴.۱ متر ثبت شد. این درخت از گونه تایوانیا بود و «شمشیر آسمانِ رود داآن» نام گرفت؛ درختی که اکنون بلندترین درخت شناختهشده تایوان و شرق آسیا به شمار میآید.
اهمیت این کشف فقط در شکستن یک رکورد منطقهای نیست. تا اوایل سال ۲۰۲۶، این گروه توانسته ۱۰ درخت تایوانیای بالاتر از ۷۰ متر را پیدا کرده و از آنها بالا برود و دو نمونه نیز از مرز ۸۰ متر عبور کردهاند. دادههای همین نقشه همچنین به شناسایی بخشهایی از جنگل انجامید که میتوان آنها را «معبد غولها» نامید؛ برای مثال در نزدیکی کوه بنیا، در تنها یک هکتار جنگل، ۱۱ درخت با ارتفاع بیش از ۶۵ متر دیده شده است. پژوهشگران همچنین در بازگشت به منطقه دریاچه بزرگ ارواح، با خوشهای فشرده از حدود ۳۰ درخت غولپیکر تایوانیا روبهرو شدند.
این یافتهها از نظر محیطزیستی هم مهماند، زیرا چنین جنگلهایی میتوانند نقش بزرگی در جذب دیاکسید کربن و نگهداری آن در چوب داشته باشند. پژوهشگران در سال ۲۰۲۴ همراه با ۱۵ دانشمند، مطالعهای دقیق در درهای موسوم به «درخت تائو» انجام دادند؛ منطقهای که سومین درخت بلند جزیره را در خود جای داده است. هدف این مطالعه، سنجش میزان دیاکسید کربنی بود که این جنگل از جو میگیرد و در بافت چوبی خود ذخیره میکند. به این ترتیب، کشف درختان غولپیکر تنها یک دستاورد جالب طبیعی نیست، بلکه میتواند به درک بهتر نقش جنگلهای کهنسال در سلامت سیاره نیز کمک کند.
لازم به اشاره است که مقاله پژوهشی برگرفته از این تحقیق، در نشریهFrontiers in Forests and Global Change منتشر شده است.
انتهای پیام
