به گزارش ایسنا، مجله انگلیسی در تشریح روند تشدید سیاستهای سرکوبگرانه داخلی در کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس که از زمان جنگ تحمیلی آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران شدت گرفته است مینویسد: «اهالی کویت پنجشنبهها را با دلهره سپری میکنند؛ روزی که فهرست جدید شهروندان سلب تابعیت شده توسط امیر این کشور، مشعل الاحمد الصباح، منتشر میشود. ناظران حقوق بشری میگویند از ماه مه ۲۰۲۴ تاکنون، نزدیک به ۷۰ هزار نفر از شهروندان کویت به همراه افراد تحت تکفلشان (حدود ۱۶ درصد از جمعیت کویت) تابعیت خود را از دست دادهاند. این افراد علاوه بر تابعیت، به شغلهای دولتی دائمی، خدمات درمانی رایگان، حق مالکیت مسکن و مدیریت شرکتها نیز دسترسی ندارند. برخی از شهروندان سلب تابعیت شده به دلیل شدت تحقیر، دست به خودکشی زدهاند.»
اکونومیست در ادامه تصریح کرده است: «کویت از این نظر تنها نیست. کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس با چشمانداز استراتژیک ناخوشایندی مواجه هستند؛ حملات موشکی ایران و گروههای متحد آن در عراق به سمت این کشورها، کنترل تهران بر تنگه هرمز و تاثیرات ناخوشایند آن بر روند صادرات و قیمتهای نفت و گاز، کاهش اعتماد به حمایت آمریکا و همچنین در خطر قرار گرفتن الگوی اقتصادی آنها در منطقه از جمله چالشهای آنها است.»
نشریه انگلیسی تصریح میکند در چنین شرایطی حاکمان عرب تلاش میکنند اقتدار از دست رفته خود را با اقدامات سرکوبگرانه، محدودیت آمیز و قهرآمیز در داخل بازسازی کنند.
در این راستا آنها تحت پوشش جنگ دست به اعمال تدابیر وضعیت اضطراری زدهاند که در سطح اجرای حکومت نظامی قرار میگیرد. در سراسر حوزه خلیج فارس تا کنون دهها هزار نفر از شهروندان این کشورهای عربی به بهانههای مختلف و طبق سیاستهای محدودیت آمیز حاکمانشان شهروندی خود را از دست داده و یا از آنجا اخراج شدهاند.
تنها حاکمان امارات متحده عربی بیش از ۱۰۰۰ نفر از مردم را از جمله خارجیهای مقیم این کشور را به اتهام فیلمبرداری از حملات موشکی تلافیجویانه ایران به این کشور دستگیر کرده است.
در این میان کویت ماه آوریل گذشته معیارهای اعطای تابعیت را سختگیرانهتر کرد و مشعل الاحمد الصباح این سیاست را «پالایش ملی» توصیف کرده است.
جوامع شیعه؛ هدف اصلی فشارها
اکونومیست در ادامه این گزارش خاطر نشان میکند تمام کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس به جز عمان، جوامع شیعه خود را که همکیش ایران هستند، به عنوان «ستون پنجم» بالقوه تلقی میکنند. در امارات متحده عربی - که محل زندگی صدها هزار ایرانی است - مدارس، بیمارستانها، مدارس و باشگاههای ایرانی پلمپ شده و شهروندان ایرانی مقیم این کشور با مانع برای بازگشت مواجه شدهاند.
یکی از اعضای خاندان سلطنتی کویت در گفتوگو با این نشریه گفته است: «با توجه به خروج گسترده خارجیها در زمان جنگ، ما باید با استیصال به دنبال حفظ جمعیتمان باشیم، اما متوجه نیستیم که انگار خودمان داریم جمعیتمان را فراری میدهیم.» یک مقام ارشد امنیتی کویت نیز در اظهارنظری صریح گفت: «مثل این است که سرطان بر کویت مسلط شده؛ همه ما مظنون هستیم.»
اقدامات استثنائی کویت: از تعطیلی تجمعات تا محدودسازی واتساپ
این گزارش عنوان میکند: «حتی پیش از جنگ ایران هم مشعل، اوضاع سیاسی کویت را که به عنوان یک استثنای دموکراتیک در میان دیکتاتوریهای خلیج فارس شناخته میشد، به سمت تبدیل شدن به یک دیکتاتوری تغییر داده بود. او در مه ۲۰۲۴، پارلمان منتخب که قدمت آن به ۱۹۳۸ میرسید را تعلیق کرد. از آن زمان به بعد با صادر کردن فرمان حکومت میکند.»
از سوی دیگر با شروع جنگ در منطقه، حاکمان کویت محدودیتها را در داخل تشدید کرد و در این راستا برنامههای گفتوگومحور تلویزیونی ممنوع شده، دیوانیهها (انجمنهای بحث عمومی کویت) تعطیل شده و حتی گروههای واتساپی سه نفره نیز تحت محدودیت رسانهای قرار گرفتهاند. انتخابات شهرداری نیز لغو شده است. یک استاد دانشگاه کویتی در این زمینه به اکونومیست گفته: «ما به دیکتاتوری تبدیل شدهایم.»
تزلزل وفاداری ملی و رشد احساسات فرقهای
برخی تحلیلگران امنیتی حوزه خلیج فارس نگرانند که این پاکسازی مهاجران در کشورهای عربی باعث بیثباتی کشورهای کوچکتر منطقه شود. این کشورها ثروتمندند اما جمعیت کمی دارند و نرخ زادوولدشان پایین است. همسایگان بزرگترشان – ایران، عراق و عربستان سعودی – بالای سر آنها سایه انداختهاند. در میان کسانی که تابعیتشان لغو شده، زنان خارجیِ همسرِ کویتیها، مدیران نفتی، بانکداران و سفیر کویت در انگلیس دیده میشوند. تغییر مداوم معیارهای لغو تابعیت، نگرانکننده است. یک فعال مدنی سلب تابعیت شده میپرسد: «چرا باید جانم را برای کشوری فدا کنم که فقط مرا طرد میکند؟» یک ژنرال بازنشسته که در سال ۱۹۹۱ کویتیها را علیه اشغالگران عراقی بسیج کرده بود، موافق است: «مطمئن نیستم الان همه برای کشور بجنگند.»
بر اساس این تحلیل، فشار بر شیعیان و ساکنان ایرانیتبار، احساسات فرقهای را که پیشتر رو به کاهش بود، دوباره زنده کرده است. تعطیلی مساجد شیعیان و بازداشت دهها تن از آنها در امارات متحده عربی از جمله ۲ نفر که از مقامهای رسمی هستند، برخی از شیعیان را مجبور به تحرکاتی به منظور نشان دادن وفاداری خود به حاکمان امارات کرده است؛ از جمله تغییر تصاویر پروفایل در شبکههای اجتماعی به عکس حاکمان و در آوردن حلقههای نقرهای بزرگی که نشانهٔ شیعه بودن هستند. با این حال، یک افسر ارشد کویتی گزارش داده که صدها تن از شیعیان در نیروهای امنیتی این کشور تنزل درجه یافتهاند.
مجله انگلیسی خاطر نشان میکند: « در مقابل فشار حاکمان کشورهای عرب بر جامعه شیعیان، حمایتهای متقابل ایرانِ جسور از این شیعیان نیز قرار دارد. شیعیان بحرینی مراسم سوگواری برای آیتالله علی خامنهای، رهبر فقید ایران، برگزار کردند.»
عمان؛ استثنای منطقه
در میان این تنشها، عمان استثنا بوده و رویکرد متفاوتی را دنبال میکند. این کشور روابط خود با ایران را حفظ کرده و خواستار مشارکت در دریافت عوارض کشتیهای عبوری از تنگه هرمز است. عمان تنها کشور حاشیه خلیج فارس است که پروازهای روزانه به ایران دارد و وزیر امور خارجه آن تنها مقام عرب منطقه بود که دفتر تسلیت سفارت ایران را پس از درگذشت آیتالله خامنهای امضا کرد.
این کشور که از وابستگی کامل به تنگه هرمز رهایی نسبی دارد، امیدوار است جایگزین امارات به عنوان دروازه اصلی تجاری منطقه شود. به گزارش اکونومیست، بسیاری از ایرانیان مقیم امارات و قطر به عمان مهاجرت کردهاند. بازار بورس عمان در یک سال گذشته عملکرد بهتری نسبت به سایر کشورهای منطقه داشته است. یک تاجر ایرانی قهوه که دفتر منطقهای خود را به مسقط منتقل کرده، در این باره به اکونومیست گفت: «روزهای دبی به سر آمده؛ اکنون نوبت عمان است.»
انتهای پیام
