در انتهای مسیر جاده چهارمله به سرابله در شهرستان چرداول، درست در محور اتصال جادههای فرعی و شنی به دامنه سرسبز بانکول، روستایی قرار دارد که نام کهنش در اسناد باقیمانده از والیان ایلام، «ککه می» ثبت شده است؛ روستایی که امروز با نام «گدمه» شناخته میشود.
گدمه، آخرین روستای آسمانآباد چرداول، در منطقهای کوهستانی با آب و هوای معتدل کوهستانی واقع شده است. زمستانهای سرد و تابستانهای نسبتاً گرم، ویژگی اقلیمی این دیار است. جمعیت این روستا بالغ بر هزار و صد نفر و شامل بیش از صد و پنجاه خانوار میباشد. زبان و گویش مردم گدمه، کردی کلهری است؛ همان لهجه و آوایی که تمام مردم آسمانآباد با آن سخن میگویند.
امید اسماعیلی کارشناس دفتر فنی استانداری ایلام در گفتوگو با ایسنا در خصوص زندگی مردمان روستای گدمه اظهار کرد: کشاورزی و دامداری، شغل اصلی مردم گدمه را تشکیل میدهد. مهمترین محصولات کشاورزی منطقه، گندم و جو، نخود و عدس است. زمینهای کشاورزی حاصلخیز و مراتع محل چرای دام اهالی این روستا، مناطق جنگلی بانکول و دامنه کوه پیوان است.
بانکول؛ ذخیرهگاه بلوطهای کهنسال زاگرس
وی خاطرنشان کرد: بانکول، منطقهای مملو از جنگلهای بلوط و گونههای نادر زیستمحیطی است. میانگین بارش باران در برخی از سالهای اخیر در این منطقه حدود هزار و صد میلیمتر بوده است. این ذخیرهگاه زیستمحیطی در انتظار ثبت به عنوان پارک ملی به سر میبرد.
اسماعیلی بیان کرد: ثبت پارک ملی برای بانکول به منزله نجات گونههای گیاهی و جانوری آن است، قسمتی از این منطقه جنگلی با عنوان «بانکول گدمه» که دارای بلوطهای چندصدساله است، یکی از مهمترین ذخیرهگاههای بلوطهای کهنسال زاگرس غربی در ایران محسوب میشود که متأسفانه در آستانه نابودی قرار دارد.
دراوهر؛ نگینی در دل طبیعت
وی افزود: در قسمت شرقی روستای گدمه، درهای بسیار زیبا و دیدنی به نام «دراوهر» واقع شده است. این دره که در ۲ کیلومتری جنوب شهر آسمانآباد قرار دارد، دارای درختان انبوه و متنوع، طبیعتی از گلها و سبزینههای خیرهکننده و رودخانهای زیبا است. در فصل بهار، دراوهر جلوگاه قدرت بیکران خالق زیباییهاست.
چشمهها و درههای دیدنی
شریفی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان ایلام در گفتوگو با ایسنا در خصوص ویژگیهای گردشگری این روستا در استان ایلام اظهار کرد: گذشتن از مسیر گدمه به بانکول، اگرچه مسافتی بسیار کوتاه است، اما دیدن چشمههای فصلی «خور خوره گه»، «انجیره گه»، «چالاوکو»، «قوتگه» و همچنین درههای سرسبز «پل چفت» و «خزانه گه»، نه تنها خالی از لطف نیست، بلکه هر عابر و رهگذری را به ویژه در فصل بهار به وجد میآورد.
اشکفت پل حسینلی؛ پنجرهای به تاریخ
وی خاطرنشان کرد: کاوشهای باستانشناسی در این روستا که نتایج آن در مجلات علمی منتشر شده است، نشان میدهد که پتانسیل مناسبی برای کاوشهای بیشتر وجود دارد. از جمله مهمترین محوطههای باستانی منطقه، «اشکفت (غار) پل حسینلی» است.
شریفی بیان کرد: این اشکفت در دیواره صخرهای جنوبی رشتهکوه پیوان واقع شده است. تا چند سال پیش، هر ساله این اشکفت بهعنوان محل نگهداری گوسفندان و دامها در اواخر زمستان استفاده میشد که آثار آن همچنان در کف غار دیده میشود. ارتفاع دهانه آن ۳ متر و عمق آن ۱۵ متر و عرض دهانه آن ۷۰ سانتیمتر است و ارتفاع آن از سطح زمینهای اطراف (دشت) حدود ۱۲۰ متر است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان ایلام تأکید کرد: مطابق پژوهشهای انجام شده در این غار، چند تکه سفال شکسته و یک سنگ مادر ریزتیغه که اثر حرارت بر آن دیده میشود، بهدست آمده است. سفالها دارای رنگ قهوهای تیره بر زمینه نخودی هستند که هم از داخل و هم از بیرون منقوش میباشند. سفال دیگر دارای لعاب گلی بر نخودی است که به احتمال متعلق به دوره مسسنگی میانی است.
وجه تسمیه روستا
وی افزود: نام این روستا برگرفته از نام قدیمی «ککه می» گرفته شده که «ککه» در زبان محلی کردی به معنای برادر و «می» تلفظ محلی نام مهدی است. این نام در اسناد بهجامانده از زمان والیان ایلام، «ککه می» ذکر شده است و امروز با نام «گدمه» شناخته میشود.
شریفی اضافه کرد: روستای گدمه از شمال به کوه پیوان و از جنوب در کنار جنگلهای بانکول و کوه مانشت قرار دارد. این موقعیت خاص، روستا را به یکی از مقاصد بکر و دیدنی برای طبیعتگردان و پژوهشگران تبدیل کرده است؛ مقصدی که همچنان در انتظار معرفی و توجه بیشتر مسئولان برای حفظ و حراست از سرمایههای طبیعی و تاریخی خود است.
انتهای پیام
