عضلات اسکلتی در واقع بهعنوان مراکز ارتباطی بدن عمل میکنند و با ارسال پیامهای شیمیایی به اندامهای مختلف، در تنظیم سوختوساز، عملکرد سیستم ایمنی، کنترل التهاب و حفظ سلامت عمومی نقش دارند.
با افزایش سن، حجم و قدرت عضلات بهطور طبیعی کاهش مییابد. این عارضه که به «سارکوپنی»، تحلیل عضلانی ناشی از سالمندی معروف است، یکی از مشکلات شایع دوران پیری به شمار میرود. برای مثال، در سنگاپور نزدیک به یکسوم افراد بالای ۶۰ سال با این مشکل مواجه هستند و روندی مشابه در بسیاری از کشورهای جهان مشاهده میشود.
پیامدهای تحلیل عضلانی فقط به ضعف جسمانی محدود نمیشود. سالمندانی که بخش قابل توجهی از توده عضلانی خود را از دست میدهند، در راه رفتن، بالا رفتن از پلهها، حمل وسایل و انجام کارهای روزمره با دشواری روبهرو میشوند. همچنین خطر زمین خوردن، ناتوانی جسمی و افت کیفیت زندگی در آنان افزایش مییابد.
دانشمندان سالهاست متوجه موضوع دیگری نیز شدهاند؛ بسیاری از بیماران مبتلا به سرطانهای پیشرفته از توده عضلانی پایینی برخوردارند، با این حال مشخص نبود که آیا این ضعف عضلانی فقط نتیجه بیماری است یا اینکه خود عضلات در روند رشد سرطان نقش دارند.
اکنون نتایج پژوهش جدید نشان میدهد که عضلات سالمند ممکن است از طریق شبکه ارتباطی پنهان، بهطور مستقیم بر رشد تومورها تاثیر بگذارند.
تمرکز اصلی پژوهش کنونی محققان دانشکده پزشکی دوک-انیواس و پژوهشگران بیمارستان عمومی سنگاپور و دانشگاه کاردیف بریتانیا، بر ذرات بسیار ریزی به نام وزیکولهای خارجسلولی بود.
وزیکولهای خارجسلولی، کیسههای میکروسکوپی کوچکی هستند که از سلولها آزاد میشوند و نقش مهمی در تبادل اطلاعات میان بخشهای مختلف بدن دارند. این ذرات حامل پروتئینها، چربیها و مواد ژنتیکی هستند و به سلولها اجازه میدهند پیامهای خود را به یکدیگر منتقل کنند.
نتایج پژوهش نشان داد، عضلات سالم مقدار زیادی از این ذرات را تولید میکنند، اما با افزایش سن و بروز تحلیل عضلانی، تولید آنها کاهش مییابد.
علاوه بر این، پژوهشگران دریافتند، ترکیب این ذرات نیز در سالمندی تغییر میکند. بهویژه، میزان یک مولکول ژنتیکی مهم (miR-۷a-۵p) در آنها کاهش مییابد، مولکولی که در تحقیقات پیشین بهعنوان یکی از عوامل مهارکننده رشد تومورها شناخته شده بود.
این یافتهها نشان میدهد که عضلات جوان و سالم بهطور طبیعی پیامهایی با خاصیت محافظتی در برابر سرطان به سراسر بدن ارسال میکنند، اما با افزایش سن این پیامها ضعیفتر میشوند و شرایط برای رشد تومورها مساعدتر خواهد شد.
پژوهشگران همچنین کشف کردند که آزادسازی این ذرات از عضلات در مسیری زیستی کنترل میشود که با افزایش سن فعالیت آن کاهش مییابد. نکته امیدوارکننده این است که ورزش میتواند این مسیر را دوباره فعال کند.
تانگ هونگ-ون، استادیار دانشکده پزشکی دوک-انیواس توضیح داد که سلولهای عضلانی از طریق وزیکولهای خارجسلولی با سایر سلولهای بدن ارتباط برقرار میکنند و تغییر این پیامها در دوران سالمندی ممکن است زمینه را برای رشد تومورها فراهم کند.
کنون چوا از بیمارستان عمومی سنگاپور نیز گفت: پزشکان مدتهاست ارتباط میان سرطان پیشرفته و کاهش توده عضلانی را مشاهده کردهاند. وی تاکید کرد که عضلات سالم مواد زیستی متعددی تولید میکنند که برای سلامت بدن ضروری هستند و به همین دلیل حفظ توده عضلانی از طریق ورزش منظم با افزایش سن اهمیت بیشتری پیدا میکند.
به باور پژوهشگران، این یافتهها میتواند راه را برای توسعه درمانهای نوین هموار کند. در آینده ممکن است به جای تمرکز صرف بر سلولهای سرطانی، مسیرهای ارتباطی میان عضلات و تومورها نیز هدف درمان قرار گیرند. درمانهایی که بتوانند تولید ذرات ارتباطی سالم را افزایش دهند یا مولکولهای محافظتکننده موجود در آنها را تقویت کنند، شاید به کاهش خطر سرطان در سالمندان کمک کنند.
دانشمندان اکنون در حال بررسی نمونههای انسانی هستند تا مشخص کنند آیا وزیکولهای خارجسلولی و این مولکول ژنتیکی (miR-۷a-۵p) میتوانند بهعنوان نشانگرهای زیستی برای شناسایی افراد سالمندی استفاده شوند که در معرض خطر بالاتر سرطان قرار دارند یا خیر.
در مجموع، نتایج این پژوهش نشان میدهد، عضلات بسیار فراتر از ابزار حرکتی هستند. آنها بهعنوان اندامهایی ارتباطی عمل میکنند که ممکن است نقشی مهم در محافظت از بدن در برابر سرطان داشته باشند.
نوریج گزارش کرد، نتایج پژوهش کنونی بار دیگر اهمیت ورزش و حفظ سلامت عضلات را برجسته میکند. اگرچه برای تایید کامل این یافتهها به تحقیقات بیشتری نیاز است، اما شواهد موجود نشان میدهد، حفظ قدرت و سلامت عضلات میتواند یکی از عوامل مهم در سالمندی سالم و کاهش خطر ابتلا به سرطان باشد.
نتایج این پژوهش در نشریه علمی Nature Communications منتشر شده است.
انتهای پیام
