میراثی که با دستان هنرمند زنان این منطقه بافته شد و حتی به ثبت ملی رسید، اکنون زیر فشار تحریمها، مشکلات صادرات، نبود حمایتهای بیمهای و کمبود تسهیلات بانکی روزهای دشواری را پشت سر میگذارد؛ شرایطی که فعالان این حوزه آن را زنگ خطری برای آینده فرش ازندریان میدانند.
فرش دستباف ازندریان، میراث ناملموس ثبتشده کشور و یکی از شناختهشدهترین صنایعدستی استان همدان، این روزها با کاهش چشمگیر تولید و تعطیلی بخش عمدهای از کارگاههای قالیبافی مواجه شده است؛ به طوری که شمار کارگاههای فعال آن از بیش از ۳۰۰ واحد به حدود ۴۰ تا ۵۰ کارگاه رسیده و فعالان این حوزه، تحریمها، مشکلات صادرات، بیمه و نبود حمایتهای مؤثر را از مهمترین دلایل این وضعیت عنوان میکنند.
رونق گذشته و نقش کارگاههای قالیبافی
باقر گرجی، از فعالان و تاجران قدیمی فرش دستباف در ازندریان، با اشاره به وضعیت گذشته این صنعت، اظهارکرد: در سالهای گذشته بیش از ۳۰۰ کارگاه قالیبافی در ازندریان و روستاهای اطراف فعال بود که بانوان خانهدار با انگیزه بالا در آنها مشغول به کار بودند و تولیدات با قیمت مناسب به بازارهای مختلف دنیا صادر میشد.
وی افزود: این روند موجب ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم گستردهای در منطقه شده بود و چرخه تولید تا صادرات فرش بهخوبی در جریان بود.
این فعال حوزه فرش دستباف با اشاره به تغییر شرایط در سالهای اخیر، گفت: حدود یک تا یکونیم سال اخیر، به دلیل مشکلات ناشی از تحریمها و دشواری صادرات، این چرخه آسیب جدی دیده است؛ به طوری که از حدود ۳۰۰ کارگاه فعال، تنها ۴۰ تا ۵۰ کارگاه باقی مانده است.
به گفته گرجی، افزایش هزینهها و کاهش صرفه اقتصادی برای بافندگان و خریداران، از جمله عواملی بوده که کشورهای رقیب مانند افغانستان و پاکستان را جایگزین بخشی از بازار صادراتی ایران کرده است.
اُفت فعالیت مرواربافی و هشدار نسبت به آینده صنعت
وی در ادامه با اشاره به مشکلات معیشتی بافندگان، گفت: بیمه قالیبافان یکی از جدیترین مشکلات این حوزه است؛ بسیاری از بانوان به دلیل شرایط سنی یا ناتوانی در پرداخت حق بیمه بالا، امکان بهرهمندی از بیمه را ندارند.
گرجی همچنین افزود: عدم ارائه تسهیلات بانکی با نرخهای مناسب و نبود حمایتهای کافی از سوی دستگاههای مسئول، روند فعالیت کارآفرینان این حوزه را با مشکل مواجه کرده است.
این فعال صنایعدستی با اشاره به تعطیلی بخشی از فعالیتهای مرتبط مانند مرواربافی در منطقه، اظهار کرد: در کنار قالیبافی، مرواربافی نیز در ازندریان رونق خوبی داشت اما به دلیل نبود حمایت، بخشی از این فعالیتها متوقف شده است.
وی تأکید کرد: صرف برگزاری جشنوارهها و اهدای لوح تقدیر، بدون حمایت عملی از تولیدکنندگان و بافندگان، نمیتواند مشکلات این حوزه را برطرف کند.
در حالی که فعالان فرش دستباف ازندریان از کاهش تولید و کمبود حمایتها گلایه دارند، مسئولان محلی از تدوین برنامههایی برای ساماندهی و حمایت از تولیدکنندگان این حوزه خبر میدهند.
بانک اطلاعاتی تولیدکنندگان ازندریان ایجاد میشود
بخشدار جوکار از برنامهریزی برای شناسایی، ساماندهی و حمایت از فعالان حوزههای فرش، پوشاک و مرواربافی در ازندریان خبر داد و گفت: ایجاد بانک اطلاعاتی تولیدکنندگان، پیگیری مطالبات صنفی، توسعه بازارهای فروش و معرفی ظرفیتهای تولیدی منطقه از مهمترین اقدامات پیشبینیشده برای رونق این مشاغل است.
عباس روحبخش در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: ازندریان در حوزههایی همچون قالیبافی، مرواربافی و دوخت پوشاک زنانه و مردانه از ظرفیتهای قابل توجهی برخوردار است و بخشداری جوکار با هدف حمایت از تولیدکنندگان و هنرمندان محلی، برنامههایی را برای ساماندهی و تقویت این فعالیتها تدوین کرده است.
وی با تأکید بر ضرورت شناخت دقیق ظرفیتهای موجود، افزود: شناسایی فعالان این حوزهها و ایجاد بانک اطلاعاتی جامع در اولویت قرار دارد تا امکان برنامهریزی هدفمندتر، ارائه خدمات حمایتی و پیگیری مطالبات تولیدکنندگان فراهم شود.
روحبخش همچنین از برگزاری نشستهای منظم با فعالان صنایعدستی و تولیدکنندگان خبر داد و گفت: این نشستها با هدف بررسی مشکلات، دریافت پیشنهادها و انتقال مطالبات به دستگاههای اجرایی برگزار خواهد شد.
وی یکی از چالشهای اصلی تولیدکنندگان را محدود بودن فرصتهای عرضه محصولات دانست و تصریح کرد: حمایت از حضور تولیدکنندگان در نمایشگاهها و بازارچههای شهرستانی و استانی در دستور کار قرار دارد تا زمینه معرفی بیشتر محصولات ازندریان و توسعه بازار فروش آنها فراهم شود.
بخشدار جوکار اطلاعرسانی درباره تسهیلات، آموزشها و ظرفیتهای حمایتی دستگاههای اجرایی را از دیگر برنامههای پیشبینیشده دانست و افزود: رونق صنایعدستی ازندریان نیازمند همکاری تولیدکنندگان، دستگاههای اجرایی، رسانهها و نهادهای محلی است و این همافزایی میتواند به توسعه اقتصادی و اشتغال پایدار در منطقه کمک کند.
به گزارش ایسنا، دارهای قالی ازندریان هنوز خاموش نشدهاند، اما صدای آنها دیگر مانند گذشته در کوچهها و خانههای این شهر شنیده نمیشود. میراثی که سالها برای مردم منطقه اشتغال، درآمد و هویت فرهنگی به همراه داشت، امروز چشمانتظار حمایتهایی است که بتواند از خاموش شدن آخرین دارهای قالی جلوگیری کند. آینده فرش ازندریان بیش از هر زمان دیگری به تصمیمهایی وابسته است که از سطح وعده و برنامه فراتر رفته و به حمایتهای ملموس برای تولیدکنندگان و بافندگان منجر شود.
انتهای پیام
