امسال، روایت یومالعباس زنجان حالوهوایی متفاوت دارد. هنوز خاطره آسیب به بخشهایی از مجموعه حسینیه اعظم زنجان در ذهن مردم تازه است؛ بخشهایی مانند فضاهای اداری، خدماتی و برخی زیرساختهای پیرامونی. با این حال، آنچه در چهره شهر دیده میشود نه شکستگی، بلکه ایستادگی است. گویی مردم زنجان تصمیم گرفتهاند با حضور گستردهتر خود نشان دهند که اگر بخشی از یک بنا آسیب دیده، روح آن بنا در دلها زندهتر از همیشه است. صحن اصلی و محل برگزاری دسته عظیم حسینیه اعظم اما سالم و آماده است؛ همان جایی که هر سال موج عظیم عاشقان در آن جاری میشود.
حسینیه اعظم زنجان تنها یک ساختمان مذهبی نیست، بلکه یک حافظه جمعی است؛ یک تاریخ زنده و یک هویت مشترک. بیش از یک قرن است که این مکان، محل اشکها، نذرها، و عشق بیپایان مردم به اهلبیت(ع) بوده است. نسلها در این مکان بزرگ شدهاند، با نام حسین(ع) زندگی کردهاند و یاد گرفتهاند که عزاداری فقط یک مراسم نیست، بلکه یک سبک زندگی است.
شهرت دسته عظیم عصر تاسوعای حسینیه اعظم زنجان سالها است از مرزهای ایران فراتر رفته و به عنوان یکی از بزرگترین اجتماعات مذهبی جهان اسلام شناخته میشود. اما آنچه این مراسم را متمایز میکند، نه فقط عظمت جمعیت، بلکه عمق باور مردمی است که در آن حضور دارند.
عصر تاسوعا؛ لحظهای که شهر از حرکت بازنمیایستد
با نزدیک شدن به عصر تاسوعا، شهر زنجان تغییر چهره میدهد. خیابانها آرامآرام پر میشوند از مردمی که از محلهها و شهرها و حتی کشورهای مختلف به سمت حسینیه اعظم حرکت میکنند. صدای نوحه و عزاداری اباعبداللهالحسین (ع) از دور شنیده میشود و پرچمهای سیاه یکی پس از دیگری در باد به اهتزاز درمیآیند.
در این میان، پیرغلامانی دیده میشوند که سالها است این مسیر را رفتهاند و هنوز هم با همان اشتیاق روز اول حضور دارند. در کنار آنان جوانانی ایستادهاند که شاید نخستین تجربه حضورشان در این اجتماع عظیم را تجربه میکنند، اما گویی سالها است با این فضا آشنا هستند. کودکان در آغوش پدرانشان و مادرانی که با چشمانی نمناک مسیر را طی میکنند، تصویری از نسلی را میسازند که عشق به حسین(ع) را از نسل قبل به ارث برده است.
لحظه آغاز حرکت دسته، لحظهای است که شهر از حالت عادی خارج میشود. خیابانها دیگر فقط خیابان نیستند؛ مسیر یک حرکت عظیم انسانیاند. جمعیت دیگر فقط جمعیت نیست؛ موجی از دلهایی است که به یک نقطه واحد میرسند. و آن نقطه چیزی نیست جز کربلا.
روایت مردم؛ اشکهایی که تبدیل به ایستادگی میشوند
در میان جمعیت، هر چهره یک روایت دارد. حاجرضا، پیرمردی که سالها است در این مراسم شرکت میکند، با صدایی آرام اما محکم به خبرنگار ایسنا میگوید: برای ما اینجا فقط محلی برای عزاداری نیست، اینجا زندگی است و ما با حسینیه زنجان زنداهایم. وقتی شنیدیم بخشی از حسینیه آسیب دیده، بیشتر از قبل احساس مسئولیت کردیم که باید باشیم، باید بایستیم.
در کنار او جوانی ایستاده است که پرچم سیاه در دست دارد. او به خبرنگار ایسنا، میگوید: ما آمدهایم بگوییم حسینیه اعظم تنها نیست. اگر بخشی از مجموعه آسیب دیده، ما هستیم که آن را دوباره زنده نگه میداریم.
خادمان حسینیه نیز در میان ازدحام جمعیت مشغول آمادهسازی مسیر هستند. یکی از آنان با چهرهای خسته اما امیدوار میگوید: اینجا با دست مردم زنده است. اگر آسیبی هم وارد شده باشد، همین مردم آن را دوباره میسازند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، آسیبهای وارد شده به مجموعه حسینیه اعظم عمدتاً مربوط به بخشهای جانبی بوده است؛ از جمله فضاهای اداری، خدماتی و برخی زیرساختهای پیرامونی. اما صحن اصلی و محل برگزاری دسته عظیم تاسوعا سالم باقی مانده و از شب اول محرم در حال برگزاری مراسم است. این نکته مهم باعث شده است که مراسم امسال نهتنها متوقف نشود، بلکه با حضور گستردهتر مردم همراه باشد. در واقع، آنچه در نگاه اول به عنوان یک حادثه دیده میشود، در عمل به عاملی برای انسجام و حضور پرشورتر مردم تبدیل شده است.
در روزهای اخیر، واژه بازسازی در زنجان بیش از هر زمان دیگری شنیده میشود. اما در این شهر، بازسازی تنها به معنای ترمیم یک ساختمان نیست. بازسازی یعنی ترمیم پیوندها، تقویت همدلیها و ادامه دادن راهی که نسلها پیش آغاز شده است. هیئتها، مردم و خادمان اعلام کردهاند که برای مشارکت در بازسازی بخشهای آسیبدیده آمادهاند. این آمادگی تنها یک اقدام فیزیکی نیست؛ یک تعهد اجتماعی و دینی است که نشان میدهد حسینیه اعظم متعلق به همه مردم است، نه فقط یک گروه یا نهاد خاص.
پایان؛ شهری که با حسین(ع) دوباره جان میگیرد
با فرا رسیدن عصر تاسوعا، زنجان بار دیگر به نقطه اوج احساس و ایمان خود میرسد. دسته عظیم حسینیه اعظم از میان جمعیتی عبور خواهد کرد که هر کدام با دل خود آمدهاند، نه فقط با قدمهایشان.
این حضور، تنها یک عزاداری نیست؛ یک اعلام است. اعلام اینکه عشق به حسین(ع) نه با حادثه کم میشود و نه با آسیب از بین میرود.
در پایان این روایت، حقیقتی روشنتر از همیشه دیده میشود: ممکن است بخشی از یک بنا آسیب ببیند، اما آنچه در دل مردم ساخته شده، نه تخریب میشود و نه فراموش و زنجان، یک بار دیگر، با تمام وجود میگوید:
لبیک یا حسین(ع).
انتهای پیام
