طاهره رحیمپور ازغدی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه دانشگاه فعالیتهای خود را در سه محور اصلی آموزش، پژوهش و فعالیتهای فرهنگی تعریف میکند، اظهار کرد: در این میان، موضوعاتی مانند نمره و معدل مربوط به بخش آموزشی است. دانشجویان موظفاند در این بخش تمام تلاش خود را به کار گیرند تا بتوانند واحدهای درسی خود را با موفقیت به پایان برسانند. این بخش در واقع پایه کار محسوب میشود.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: اما در کنار این بخش، اهداف اصلیتری نیز وجود دارد که مهمترین آنها تأثیرگذاری اجتماعی است. امروزه تأثیرگذاری اجتماعی به یکی از مهمترین اهداف برای هر فرد در جامعه تبدیل شده است. به این معنا که حتی اگر فردی بهترین معدل، بالاترین تخصص و قویترین مهارت را داشته باشد، اما نتواند در جامعه اثرگذار باشد، در واقع به نتیجه مطلوب نرسیده و از استعدادها و توانمندیهای خود به شکل مناسب استفاده نکرده است.
وی تأکید کرد: بنابراین اگر بخواهیم مهارت یا تجربهای را فرا بگیریم، باید بررسی کنیم که این مهارت چگونه ما را با جامعه مرتبط میکند و نسبت آن با نیازهای اجتماعی چیست. بنابراین همین موضوع مطرح میشود؛ یعنی تأثیرگذاری اجتماعی.
رحیمپور ازغدی درباره میزان آمادگی دانشگاه برای تربیت دانشجو، گفت: دانشگاه به تنهایی نمیتواند همه مهارتها مانند تفکر انتقادی، مسئولیتپذیری و کار تیمی را به طور کامل ایجاد کند. این توانمندیها نیازمند بسترهای مختلف هستند و صرفاً محدود به دانشگاه نیستند.
نقش خانواده و نظام آموزشی در شکلگیری مهارتها
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه نخستین و مهمترین بستر شکلگیری این توانمندیها، خانواده است، تصریح کرد: اگر در خانواده، پدر و مادر تلاش نکنند فرزندان را مسئولیتپذیر بار بیاورند یا به آنها آموزش ندهند که چگونه با دیگران ارتباط برقرار کنند، یا چگونه در مواجهه با مسائل مختلف فکر کنند، سبکسنگین کنند و اعتبارسنجی انجام دهند، انتظار اینکه این مهارتها در دانشگاه و در مدت چهار سال شکل بگیرد، واقعبینانه نیست.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین اگر در دانشگاه نیز نتوانیم به این اهداف برسیم، منصفانه نیست که تمام تقصیر را متوجه دانشگاه بدانیم. این مسئله به کل ساختار اجتماعی بازمیگردد. به عبارت دیگر، از کودکی و در قالب تربیت خانوادگی، سپس آموزش و پرورش و در نهایت دانشگاه، همه باید در یک مسیر هماهنگ حرکت کنند. این روند مانند یک زنجیره یا اثر دومینو است؛ اگر پایه آن در خانواده درست شکل نگیرد، اصلاح آن در مراحل بعدی بسیار دشوار خواهد بود.
رحیمپور ازغدی با اشاره به اینکه اگر بخواهیم به بهبود وضعیت برسیم، باید از ریشه یعنی خانواده آغاز کنیم، یادآور شد: خانوادهها باید به گونهای عمل کنند که نقش تربیتی خود را به درستی ایفا کنند. همانگونه که گفته میشود «خشت اول چون نهد معمار کج، تا ثریا میرود دیوار کج»، بنابراین اصلاح باید از همان خشت اول، یعنی خانوادهها آغاز شود. در نتیجه، سازندگی و تحول واقعی باید از خانوادهها شروع شود، نه صرفاً از دانشگاه یا آموزش عالی. هرگونه تغییر پایدار نیازمند اصلاح بنیادین در این سطح است.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در پاسخ به این پرسش که یک دانشجو باید چه مهارتی در پایان دوران دانشگاه به دست آورد، اظهار کرد: دانشجو در طول تحصیل نمره میگیرد، معدل کسب میکند و حتی تلاش میکند در میان دانشجویان ممتاز یا جزو افراد با معدل بالا قرار گیرد. اما هدف نهایی او باید این باشد که پس از ورود به جامعه بتواند نقش مؤثری ایفا کند.
وی افزود: برای تحقق این هدف، یک زمینه مهم وجود دارد و آن داشتن درد جامعه و مردم است. یعنی انسان باید نسبت به مشکلات مردم حساس باشد و درک درستی از نیازهای جامعه داشته باشد. به تعبیر دینی، انسان باید مردمدار باشد؛ همانگونه که پیامبر اسلام (ص) نیز در جامعه همواره به دنبال خیر، حل مشکلات و گرهگشایی از کار مردم بودند.
تأثیرگذاری اجتماعی، هدفی فراتر از معدل و مدرک و است
رحیمپور ازغدی تاکید کرد: اگر فردی با چنین نگاهی وارد هر سازمان یا مجموعهای شود، میتواند از دانش و تخصص خود به بهترین شکل استفاده کند. این موضوع تفاوتی میان جایگاههای مختلف ندارد؛ چه فرد در سطح مدیریتی باشد، چه در سطح کارشناسی و حتی در مشاغل سادهتر. مهم این است که نگاه او «خدمت به جامعه» باشد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: به عنوان نمونه، افرادی مانند شهید قاسم سلیمانی نیز چنین نگاهی داشتند؛ نگاهی که بر خدمت به مردم استوار بود. حتی در تحلیلهای سیاسی نیز اشاره شده است که دشمنان او به این موضوع اذعان داشتهاند که چنین افرادی در هر جایگاهی میتوانند اثرگذاری بالایی داشته باشند، زیرا نگاهشان خدمتمحور است. بنابراین دانشجو نیز باید نگاه ارتباط عمیق با مردم و جامعه و درک مسئولیت اجتماعی را در خود ایجاد کند.
وی با بیان اینکه مهمترین نکتهای که میتوان برای موفقیت در دوران دانشجویی و رضایت از زندگی مطرح کرد این است که انسان باید نگاه خدمتمحور داشته باشد، یادآور شد: در این زمینه، نکتهای که شهید مطهری نیز در کتاب «آشنایی با عرفان» مطرح میکنند قابل توجه است. ایشان بیان میکنند که انسان برای رسیدن به مراتب بالای انسانیت باید چهار مرحله یا چهار سفر معنوی را طی کند. در نهایت، مهمترین مرحله این است که انسان در میان مردم باشد و به آنها خدمت کند، اما این خدمت باید برای خدا و با نیت قرب الهی باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: اگر فردی دانشجو، استاد یا کارمند باشد، باید کار خود را نه برای جلب توجه دیگران، نه برای کسب محبوبیت و نه برای تأیید اجتماعی، بلکه تنها با نیت خدمت خالصانه به مردم و در مسیر رضایت الهی انجام دهد. چنین نگاهی بالاترین سطح رضایت درونی و احساس موفقیت واقعی را برای انسان به همراه دارد.
انتهای پیام
