فائضه صالحی در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: بسیاری از والدین تصور میکنند تکفرزندی، مسئولیت تربیت را سبکتر و مدیریت خانواده را آسانتر میکند، اما روانشناسان حوزه خانواده بر این باورند که تکفرزندی در صورت نبود آگاهی کافی، ممکن است با چالشهای عاطفی، رفتاری و اجتماعی برای کودک همراه شود.
وی افزود: واحد آموزش و ارتقای سلامت، در راستای تبیین آسیبهای تکفرزندی و حمایت از سیاستهای جوانی جمعیت، ۹ خطای رایج والدین در مواجهه با تکفرزند را برای آگاهی خانوادهها تشریح کرده است.
کارشناس مامایی و جوانی جمعیت مرکز بهداشت ابهر، نخستین خطا را توجه افراطی و لوس کردن کودک دانست و گفت: برخی والدین بهصورت ناخواسته به سمتی میروند که به محض مطرح شدن هر خواستهای از سوی فرزند، آن را برآورده میکنند؛ روندی که در بلندمدت میتواند کودک را به فردی کمتحمل و وابسته تبدیل کند.
او، دومین خطا را تحسین افراطی و بیش از حد عنوان کرد و افزود: هنگامی که والدین کارهای عادی و عملکرد متوسط فرزند خود را بیش از اندازه برجسته میکنند، این رفتار ممکن است به شکلگیری غرور کاذب و انتظارات غیرواقعبینانه در کودک منجر شود.
این کارشناس مامایی و جوانی جمعیت، محروم شدن از تجربه خواهر و برادر را سومین آسیب مهم برشمرد و تصریح کرد: حضور خواهر و برادر، فرصتی طبیعی برای تمرین مهارتهای ارتباطی، همدلی، سازگاری، صبر و حل تعارض است؛ تجربهای که هیچیک از روابط بیرون از خانه نمیتواند بهطور کامل جایگزین آن شود.
صالحی در ادامه محافظت بیش از حد را چهارمین خطای رایج دانست و گفت: کودکانی که همواره از شکست، سختی و تجربههای چالشبرانگیز دور نگه داشته میشوند، ممکن است در آینده از اعتمادبهنفس و تابآوری کافی برای مواجهه با مشکلات زندگی برخوردار نباشند.
وی، پنجمین خطا را کوتاهی در انضباط و تربیت اعلام کرد و افزود: در برخی خانوادهها، اعمال محدودیت یا تذکر جدی به تکفرزند برای والدین دشوار است، زیرا احساس میکنند با این کار، خود نیز دچار رنج و ناراحتی میشوند؛ در حالی که انضباط صحیح بخش مهمی از تربیت سالم است.
کارشناس مامایی و جوانی جمعیت مرکز بهداشت ابهر گفت: محروم کردن کودک از کودکی کردن نیز از جمله پیامدهای تکفرزندی است؛ زیرا در خانهای که فقط یک کودک حضور دارد، ایجاد فضای سرشار از هیجان، بازی و تعامل کودکانه دشوارتر میشود و در نتیجه، کودک ناچار است بیشتر در دنیای بزرگسالان رشد کند.
صالحی، کمالگرایی و توقعات غیرمنطقی را هفتمین خطا عنوان کرد و گفت: وقتی همه آرزوها و امیدهای والدین در یک فرزند خلاصه میشود، گاهی انتظاراتی فراتر از توان و ظرفیت واقعی کودک از او شکل میگیرد که میتواند فشار روانی زیادی به همراه داشته باشد.
او در ادامه، جبران افراطی ناشی از احساس گناه والدین را هشتمین آسیب مطرح کرد و افزود: برخی پدر و مادرها با مشاهده تنهایی فرزند، دچار احساس گناه میشوند و برای کاهش این حس، به شکل افراطی امکانات مادی و رفاهی در اختیار کودک قرار میدهند؛ رویکردی که لزوماً به رشد عاطفی و اجتماعی بهتر منجر نمیشود.
صالحی همچنین زمانبندی فشرده و ثبتنام افراطی در کلاسهای مختلف را نهمین خطای شایع دانست و تصریح کرد: گاهی والدین برای آنکه نشان دهند تکفرزندشان از نظر توانمندی و رشد، کمبودی ندارد، او را در کلاسهای متعدد از جمله زبان، موسیقی، ورزش و دیگر برنامهها ثبتنام میکنند؛ این مسئله میتواند کودک را با فشار، خستگی و فرسودگی روانی مواجه کند.
وی تأکید کرد: آگاهی والدین از این خطاها، نخستین گام در اصلاح رفتارهای تربیتی و تصمیمگیری درست برای آینده خانواده است و هرچه خانوادهها با نگاه واقعبینانهتری به نیازهای عاطفی، روانی و اجتماعی فرزندان خود توجه کنند، امکان رشد متعادلتری برای کودکان فراهم خواهد شد.
کارشناس مامایی و جوانی جمعیت مرکز بهداشت ابهر خاطرنشان کرد: کانون خانواده با حضور فرزندان بیشتر، میتواند توازن تربیتی طبیعیتری پیدا کند و زمینه مناسبتری برای رشد اجتماعی، عاطفی و روانی کودکان به وجود آورد؛ از این رو لازم است خانوادهها با آگاهی بیشتر، در مسیر ساخت آیندهای سالمتر برای فرزندان خود گام بردارند.
انتهای پیام
