حمید محمدی ـ مجری ثابت ویژهبرنامه جامجهانی ۲۰۲۶ شبکه ورزش سیما ـ در گفتوگویی با ایسنا، از تجربه خود در قامت مجری در یک تورنمنت طولانی گفت.
این مجری باسابقه در این گفتوگو، به نسبت همآمیختهٔ سیاست و ورزش، نقش رسانه در ایجاد همبستگی ملی، رقابت پرشور تلویزیون با شبکههای نمایش خانگی و تأثیر هوش مصنوعی بر قالبهای نوین برنامهسازی پرداخت.
محمدی با تأکید بر امضای شخصی مجری به عنوان عامل ماندگاری یک برنامه و با اشاره به معجزهٔ فوتبال در گم کردن پیشفرضهای حاشیهای، غیرقابلپیشبینیبودن را وجه اشتراک فوتبال با زندگی دانست.
نخستین تجربه در قامت مجری ثابت یک تورنمنت طولانی
محمدی در ابتدا با اشاره به نقشی متفاوت در این دوره از جامجهانی اظهار کرد: این اولین بار است که به عنوان مجری اصلی، یک تورنومنت طولانی با فرمت جدید و ساعتهای کاری متراکم را تجربه میکنم. در جامهای گذشته عمدتاً به عنوان نریتور یا بخشی از گروه تولید محتوا فعالیت داشتم اما اکنون در قامت مجری استودیو، با چالش اختلاف زمانی قابلتوجه با کشور میزبان و ساعات طولانی اجرا مواجه هستم. طبیعتاً بیدار ماندن در آن ساعات پایانی شب برای بسیاری دشوار است؛ اما از آنجا که به طور ذاتی شببیدار هستم و از سوی دیگر، ذات پویای فوتبال، انرژی مضاعفی به من میدهد، این تجربه نه تنها آزاردهنده نیست، بلکه توأم با لذت فراوانی است.
ورزش و سیاست واقعیتی فراتر از شعارهای همیشگی
محمدی در ادامه و در واکنش به سوالی درباره نحوه مواجهه با مباحث سیاسی پیرامون تیم ملی گفت: میگویند ورزش از سیاست جداست، اما همه میدانیم که این یک شعار است و تاریخ نیز همواره خلاف آن را اثبات کرده است. واقعیت این است که تیمهای ملی، به دلیل نمایندگی از هویت یک ملت، ناگزیر از توجه به مسائل اجتماعی و سیاسی پیرامون خود هستند.
محمدی با اشاره به پیشینه طولانی استفادهی ابزاری از ورزش ـ از رقابتهای المپیک باستان و حضور نرون در آن گرفته تا آرژانتین دوران دیکتاتوری و ایتالیای موسولینی ـ خاطرنشان کرد: این بستر پرطرفدار، همواره به عنوان بلندگویی قدرتمند برای سیاستمداران و جریانهای اجتماعی عمل کرده است.
این مجری برنامههای ورزشی در ادامه تصریح کرد: ورزش و به ویژه فوتبال به عنوان محبوبترین ورزش جهان، طبیعتاً همواره مورد توجه سیاستمداران برای استفاده یا سوءاستفاده بوده است؛ چه به عنوان یک بستر خبری و چه به عنوان ابزاری برای شنیده شدن.
وی با ذکر مثالهایی نظیر معرفی کشور کوراسائو در جریان مسابقات جام جهانی، تشویقهای خاص ایسلند در دورهی پیشین، شکلگیری «موج مکزیکی» به عنوان نمادی فرهنگی و معرفی ورزش پاروزنی نروژ در این دوره، تأکید کرد که ورزش بستری عالی برای شنیده شدن حرفهای تازه است.
در این زمینه بخوانید:
از حق اعتراض دفاع میکنم اما هرگز آرزو نمیکنم تیم ملی شکست بخورد
ظرفیت مثبت ورزش در بازتاب مسائل فرهنگی
محمدی در ادامه به کارکردهای سازنده ورزش نیز اشاره کرد و افزود: طبیعتاً در کنار فعالیتهای ورزشی، فعالیتهای فرهنگی نیز سعی در شناساندن خود یا بازتاب اعتراضات و علایق دارند.
وی با اشاره به کاروان ایران و هشتگ «۱۶۸» که یادآور واقعه تلخ میناب و شهادت دانشآموزان است، تصریح کرد: این بستر، فرصتی بینظیر برای ایجاد علامت سوالهای بزرگ در فضای رسانهای جهانی فراهم میآورد. فوتبال میتواند شاخکهای میلیونها انسان را تیز کند و پرسشهای بزرگ اجتماعی را به جریان بیندازد؛ چه در جنبه مثبت و چه در جنبه منفی، که استفاده از جنبه مثبت آن کاری، شدنی و مفید است.
هدف صداوسیما حمایت همهجانبه از تیم ملی است
محمدی در پاسخ به پرسش دیگری درباره نقش رسانه در ایجاد همبستگی اجتماعی و حمایت از تیم ملی، تصریح کرد: ساختار رسانهای صداوسیما در این دوره و دوره گذشته، با وجود مسائل سیاسی و اجتماعی پیچیده، هدف اصلی خود را حمایت از تیم ملی قرار داده است. رسانه ملی به عنوان نماینده جامعه ایرانی، تا زمانی که تیم در جام حضور دارد، بر خط حمایت متمرکز است؛ اما پس از اتمام مسابقات، زمان بازبینی نقاط قوت و ضعف و تحلیل مسائل فرهنگی و فنی فرا میرسد. این تفکیک زمانی به استفاده مثبت از ورزش برای وفاق اجتماعی کمک شایانی میکند.
رقابت تلویزیون و نمایشخانگی «کیک» بزرگ جامجهانی و استقبال از تنوع
محمدی درباره رقابت برنامهسازان شبکههای نمایش خانگی و پلتفرمهای اینترنتی در این دوره از جامجهانی و رقابت با تلویزیون اظهار کرد: این رقابت قطعاً مثبت است و نباید آن را به منفی تعبیر کرد. فوتبال به دلیل ذات سرگرمکننده و پرتکرار خود، به کیکی عظیم در فضای رسانهای تبدیل شده و طبیعی است که همه به دنبال سهمی از آن باشند؛ بنابراین کوچکترین انتقادی به ورود استندآپکمدینها یا چهرههایی از ژانرهای دیگر به برنامهسازی فوتبالی ندارم و اتفاقاً از این تنوع استقبال میکنم.
محمدی با اشاره به استقبال خود از هایلایتهای طنز اینستاگرامی و برنامههای کمدی شبکههای خانگی، تصریح کرد: هرگاه برنامهای لبخند را به مخاطب هدیه دهد، کار ارزشمندی انجام داده است و اقبال مخاطب در نهایت سقف کیفی برنامهها را تعیین خواهد کرد.
وی افزود: رشد نمایی شبکههای نمایش خانگی در سالهای اخیر، فرصتی برای ارائه نگاههای تازه است و من هیچ مشکلی با این تنوع ندارم؛ چرا که مخاطب در نهایت تصمیمگیرنده است.
تحول در قالبهای برنامهسازی و اهمیت امضای مجری
این مجری برنامههای ورزشی با اشاره به تحول در ذائقه مخاطب و تغییر قالبهای سنتی برنامهسازی، اظهار کرد: برنامههای ورزشی امروز دیگر تکموضوع و تکمحور نیستند و مجریان سعی میکنند با پرداختن به مباحث بینرشتهای از جمله فرهنگ، علوم و حتی مسائل روز جامعه، به غنای کار بیفزایند. وی با ذکر مثالی از تجربه شخصی خود در پرداختن به مباحث شبهعلمی در برنامه، بر لزوم نگاه چندوجهی تأکید کرد.
برنامههای موفق «۹۰»، «ورزش از نگاه دو»، «ورزش و مردم» که امضای مجری داشتند
محمدی در بخش دیگری از صحبتهای خود، به تأثیر امضای شخصی مجری بر کیفیت برنامه اشاره کرد و گفت: درست مانند سینمای داریوش مهرجویی یا اصغر فرهادی که نامشان به تنهایی تضمینکننده جذابیت اثر است، در عرصه ورزش نیز نام یک مجری میتواند چنین نقشی ایفا کند.
وی با اشاره به برنامههای موفق گذشته نظیر «۹۰»، «ورزش از نگاه دو»، «ورزش و مردم» و «دوربین خبرساز» که هرکدام با مواد خام یکسان، محصولی منحصربهفرد ارائه میدادند، افزود: ارزش یک برنامه در امضایی است که مجری در پایان آن میگذارد و مخاطب امروز نیز برای شنیدن نگاه خاص افراد، پای رسانه مینشیند.
محمدی درباره برنامهسازی عادل فردوسیپور در بستر جدید، با احترام خاصی از او یاد کرد و گفت: برخی از نامها چنان درخشان هستند که به محض شنیده شدن، مخاطب را مشتاق میکنند. برنامه عادل فردوسیپور یک برنامه ترکیبی ورزشی با مختصات خاص خود و متناسب با بستر نوین رسانهای است اما کماکان ارزش آن به نگاه منحصربهفرد و امضای شخصی او بازمیگردد. همانگونه که در گذشته، هر یک از مجریان مطرح نظیر زندهیاد بهرام شفیع، آقای جهانگیر کوثری و آقای عادل فردوسیپور، با نگاه خاص خود به لیگ برتر ایران میپرداختند و با مواد خام یکسان، غذاهای متفاوتی ارائه میکردند، امروز نیز مخاطب برای شنیدن امضای هر کدام از این افراد، پای برنامههایشان مینشیند.
تفاوت فضای شبکه ورزش با شبکه سه
وی در عین حال به تفاوت فضای شبکه ورزش با شبکه سه اشاره کرد و گفت: شبکه ورزش به دلیل تخصصی بودن و فرصت بیشتر، بستر مناسبی برای باز کردن مباحث فنی و جزئیات پیرامونی جام دارد که شاید در شبکههای دیگر به دلیل محدودیت زمان، کمتر به آن پرداخته شود.
معجزه فوتبال و گم شدن پیشفرضها در ورزشگاه
محمدی در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت فشار روانی این دوره با جام جهانی قبلی، اظهار کرد: فشار بر تیم ملی در هر دو دوره وجود داشته اما فضای ورزشگاهها تفاوت اساسی داشت. در دوره پیشین در قطر، فضای دو دستگی و چنددستگی شدیدی بر تیم ملی سایه افکنده بود و کار بازیکنان را بسیار سخت کرده بود. این دوره از جنبههای دیگری نظیر مسائل ویزا، عدم قطعیت سفر به آمریکا و پروازهای طولانی، دشواریهای خاص خود را داشت.
محمدی در این دوره با اشاره به مشاهدات عینی خود از ورزشگاهها گفت: با وجود برخی المانها و پرچمهای خاص که انتظار میرفت به ایجاد حاشیههای سیاسی منجر شود، به محض شروع بازی، فوتبال چنان همه را درگیر خود کرد که گویی پیشفرض اولیه تماشاگران گم شد. این همان معجزه فوتبال است؛ جادویی که حتی مخالفان را برای دقایقی پای یک هدف مشترک جمع میکند.
محمدی تصریح کرد که خود نیز نتوانسته است درک کند چگونه افرادی با آن ظاهر و پرچمهای خاص، ناگهان همه چیز را فراموش کرده و فقط به بازی پرداختند.
غیرقابلپیشبینیترین جام و پیوند فوتبال با زندگی
این مجری در پیشبینی روند مسابقات نیز گفت: پیشبینی این دوره از جامجهانی تقریباً ناممکن است و همین ویژگی، جذابیت بینظیری به آن بخشیده است. نمیتوان با اطمینان گفت فرانسه قهرمان میشود، انگلستان چهارم میشود یا آرژانتین به فینال میرسد؛ همه چیز در حال تغییر است.
وی در ادامه، فوتبال را به زندگی تشبیه کرد و گفت: فوتبال بیش از هر ورزش دیگری به زندگی شبیه است؛ چرا که اگر از سرنوشت خود باخبر بودیم، زندگی معنا نداشت. در فوتبال نیز لحظاتی رخ میدهد که مهاجمی سادهترین موقعیت را از دست میدهد یا دروازهبانی مثل بیراموند توپی غیرقابل مهار را مهار میکند. این ذات غیرقابلپیشبینی فوتبال، آن را به جذابترین رویداد ورزشی جهان تبدیل کرده است.
هوش مصنوعی دستیاری کارآمد به شرط حفظ هویت انسانی
محمدی در پایان گفتوگو با ایسنا، در پاسخ به پرسشی درباره نقش هوش مصنوعی در تولید برنامههای ورزشی این دوره، گفت: استفاده از هوش مصنوعی به عنوان دستیار برای گزارشگران و مجریان بسیار کارگشاست؛ به ویژه در جمعآوری دادهها و اطلاعات آماری که زمانبر است. کار با هوش مصنوعی صرفاً مبتنی بر داده، درست مانند همان صدای لو رفته و کلیشهای است که به زودی تکراری میشود. اگر امضای شخصی مجری یا کارشناس پشت محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی نباشد، جذابیت آن تنها برای یکی دو روز دوام خواهد آورد و به سرعت مشخص میشود که فاقد ماندگاری لازم است.
محمدی با تأکید بر نقش عنصر انسانی و خلاقیت فردی، تأکید کرد: هوش مصنوعی هرگز نمیتواند جایگزین نگاه خاص و امضای شخصی یک مجری باتجربه شود و اساساً ماندگاری یک برنامه به همان افزودههای انسانی آن بازمیگردد.
انتهای پیام
