غلامحسن رنجبر سهشنبه ۹ تیرماه در نشست تخصصی معاونان بهبود تولیدات گیاهی و مدیران زراعت کشور که در اراک برگزار شد اظهار کرد: در این نشست، سیاستهای کلان حوزه زراعت، برنامههای اجرایی، پروژههای ملی و راهکارهای مقابله با چالشهای بخش کشاورزی با حضور مدیران اجرایی، محققان و پژوهشگران سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی بررسی و برای اجرای برنامههای پیشرو هماهنگیهای لازم انجام میشود.
وی با اشاره به شرایط دشوار سال زراعی گذشته افزود: بخش کشاورزی در سال گذشته با مجموعهای از چالشهای کمسابقه از جمله شدیدترین خشکسالی پنج دهه اخیر، نامناسب بودن پراکنش بارندگی، محدودیت منابع آب، ناترازی انرژی و همچنین شرایط ناشی از جنگ تحمیلی مواجه بود؛ موضوعاتی که نگرانیهایی را درباره تأمین امنیت غذایی کشور ایجاد کرده بود.
رنجبر ادامه داد: بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، مقرر بود ۶۵ میلیارد مترمکعب آب در اختیار بخش کشاورزی قرار گیرد، اما در نهایت تنها ۵۰ میلیارد مترمکعب آب تأمین شد؛ با این وجود، با مدیریت صحیح، برنامهریزی دقیق و همراهی تولیدکنندگان، اهداف بخش کشاورزی محقق شد.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه تأمین نهادههای کشاورزی گفت: در سال گذشته با وجود محدودیتهای اقتصادی، تأمین کودهای شیمیایی، بهویژه کودهای ازته و پتاسه، نسبت به سال قبل افزایش یافت و در تولید و توزیع بذر نیز یکی از موفقترین سالهای کشور رقم خورد که نقش مهمی در حفظ تولیدات کشاورزی داشت.
عضو هیئت علمی مرکز ملی تحقیقات شوری با بیان اینکه بخش کشاورزی ستون اصلی امنیت غذایی کشور است، اظهار کرد: در شرایطی که کشور با تهدیدهای مختلف روبهرو بود، بیش از ۸۵ درصد امنیت غذایی کشور از محل تولید داخلی تأمین شد و این موضوع اهمیت راهبردی کشاورزی را بیش از گذشته نمایان کرد.
رنجبر با اشاره به روند رو به رشد تولیدات کشاورزی تصریح کرد: بر اساس آمارهای رسمی، تولیدات بخش کشاورزی کشور از ۱۳۰ میلیون تن در سال گذشته به ۱۳۹ میلیون تن افزایش یافته است؛ دستاوردی که نشان میدهد با وجود کاهش منابع آب، میتوان با بهرهگیری از یافتههای علمی، مدیریت صحیح و فناوریهای نوین، تولید را افزایش داد.
وی اجرای طرحهای نوین در دیمزارها را از دیگر اقدامات مؤثر وزارت جهاد کشاورزی برشمرد و گفت: در گذشته عمده تولید دیمزارها به غلات محدود بود، اما امروز با اجرای طرح پایداری تولید، کشت حبوبات، دانههای روغنی و علوفه نیز در این اراضی توسعه یافته و تنها در سال گذشته حدود ۵۰۰ هزار تن علوفه از دیمزارهای کشور تولید شد.
عضو هیئت علمی مرکز ملی تحقیقات شوری همچنین به اجرای الگوی کشت در کشور اشاره کرد و افزود: یکی از مهمترین سیاستهای وزارت جهاد کشاورزی، اجرای دقیق الگوی کشت بر اساس ظرفیتهای اقلیمی و منابع آبی است که نتایج مطلوبی نیز به همراه داشته است.
وی خاطرنشان کرد: در سالهای گذشته نوسانات شدید قیمت و کمبود محصولاتی مانند پیاز، گوجهفرنگی و سیبزمینی بارها بازار را با مشکل مواجه میکرد، اما اجرای الگوی کشت موجب شد طی بیش از یک سال گذشته بازار این محصولات از ثبات نسبی برخوردار باشد و کمبود یا نوسان قابل توجهی ایجاد نشود.
رنجبر با اشاره به تجربه استان کرمان در مدیریت سطح زیرکشت پیاز گفت: در حالی که در سال ۱۴۰۳ سطح زیرکشت پیاز در جنوب کرمان به حدود ۲۴ هزار هکتار رسیده و مشکلاتی برای بازار ایجاد کرده بود، با اجرای الگوی کشت و مدیریت دقیق، این سطح به حدود ۱۵ هزار هکتار کاهش یافت و ضمن حفظ تولید، بازار نیز با کمبود یا نوسان قیمت مواجه نشد.
وی از تدوین نسل جدید الگوی کشت خبر داد و افزود: این الگو بر پایه سه مؤلفه «آب، انرژی و غذا» و مطابق مطالعات روز دنیا طراحی شده و هدف آن، مدیریت بهینه منابع، افزایش بهرهوری، حفظ منابع آب و خاک و تأمین پایدار امنیت غذایی کشور است.
رنجبر با تأکید بر ضرورت تداوم حمایت از بخش کشاورزی اظهار کرد: آینده کشاورزی ایران در گرو بهرهگیری از دانش، پژوهش، فناوری و مدیریت علمی منابع است و با استمرار این رویکرد میتوان ضمن صیانت از منابع طبیعی، امنیت غذایی پایدار را برای نسلهای آینده تضمین کرد.
استاندار مرکزی نیز با تأکید بر اینکه توسعه پایدار بخش کشاورزی بدون ارتقای بهرهوری امکانپذیر نیست، گفت: محدودیت منابع آب و خاک، ضرورت حرکت به سمت کشاورزی دانشبنیان را دوچندان کرده است و استفاده از فناوریهای نوین، هوش مصنوعی، مکانیزاسیون و اصلاح الگوی کشت، تنها مسیر افزایش تولید، حفظ منابع طبیعی و تقویت امنیت غذایی کشور به شمار میرود.
مهدی زندیهوکیلی با اشاره به اهمیت برگزاری نشستهای تخصصی و آموزشی، اظهار کرد: اینگونه گردهماییها صرفاً یک همایش علمی نیست، بلکه محلی برای انتقال تجربه، تبادل دانش و ارائه راهکارهای عملیاتی است که آثار آن مستقیماً در میدان اجرا و عرصه تولید نمایان میشود. بسیاری از تجربیات ارزشمند مدیران و کارشناسان در چنین نشستهایی منتقل شده و به بهبود تصمیمگیریها و افزایش کارآمدی در بخش کشاورزی کمک میکند.
استاندار مرکزی با معرفی ظرفیتهای اقتصادی استان گفت: استان مرکزی گرچه بعنوان پایتخت صنعت ایران شناخته میشود و از نظر تنوع صنایع، جایگاه نخست کشور را در اختیار دارد، اما در کنار آن از استانهای مهم تولیدکننده محصولات کشاورزی نیز محسوب میشود.
وی افزود: استان مرکزی در تولید بسیاری از محصولات کشاورزی، دامی و گلخانهای جایگاه ممتاز دارد؛ بهگونهای که در سالهای عادی حدود ۴۵۰ هزار تن گندم تولید میکند که نزدیک به سه برابر نیاز استان است. همچنین در تولید گوشت قرمز، گوشت مرغ، محصولات گلخانهای، گلهای زینتی، گلهای آپارتمانی و ماهیان زینتی از استانهای پیشرو کشور به شمار میرود.
زندیهوکیلی ادامه داد: ظرفیتهای کشاورزی استان مرکزی نشان میدهد که توسعه این بخش باید بر پایه دانش، فناوری و بهرهوری بیشتر از منابع موجود دنبال شود.
استاندار مرکزی با تأکید بر اینکه مهمترین چالش امروز کشاورزی ایران، محدودیت منابع آب و خاک است، تصریح کرد: دیگر امکان توسعه کشاورزی از طریق افزایش سطح زیر کشت وجود ندارد و تنها راهکار، افزایش بهرهوری و استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود است.
وی با اشاره به تجربه کشورهای موفق در حوزه کشاورزی افزود: کشور هلند با وجود وسعت اندک، محدودیت منابع طبیعی و حتی استحصال بخش قابل توجهی از اراضی خود از دریا، به یکی از بزرگترین صادرکنندگان محصولات کشاورزی جهان تبدیل شده است؛ تجربهای که نشان میدهد علم، فناوری، مدیریت نوین و کشاورزی گلخانهای میتواند جایگزین محدودیتهای طبیعی شود.
زندیهوکیلی خاطرنشان کرد: ایران نیز از ظرفیتهای فراوان انسانی، علمی و اقلیمی برخوردار است و اگر آخرین یافتههای علمی، فناوریهای نوین و شیوههای نوین تولید در بخش کشاورزی بهکار گرفته شود، امکان افزایش چند برابری بهرهوری و ایجاد ارزش افزوده بیشتر برای بهرهبرداران فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به تداوم خشکسالی در کشور اظهار کرد: براساس آمارهای رسمی، سال گذشته یکی از خشکترین سالهای شش دهه اخیر بود و استان مرکزی نیز همچنان با کاهش حدود ۳۰ درصدی بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت مواجه است؛ از اینرو مدیریت منابع آب بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
وی گفت: با اجرای برنامههای سازگاری با کمآبی، انسداد چاههای غیرمجاز، مدیریت برداشت از منابع زیرزمینی، کنترل مصرف و اجرای سیاستهای حفاظتی، سال گذشته حدود ۱۳۶ میلیون مترمکعب در مصرف آب استان صرفهجویی شد و روند افت سطح آبهای زیرزمینی در برخی دشتهای استان متوقف و حتی در مواردی بهبود پیدا کرد.
زندیهوکیلی تأکید کرد: صرف اجرای سامانههای نوین آبیاری کافی نیست؛ اگر آب صرفهجوییشده مجدداً صرف توسعه سطح زیر کشت شود، هدف اصلی محقق نخواهد شد. مدیریت منابع آب باید با نگاه علمی و حفظ ذخایر آبی برای نسلهای آینده دنبال شود.
وی، استفاده از فناوریهای نوین را ضرورتی انکارناپذیر برای آینده کشاورزی دانست و افزود: هوش مصنوعی، سامانههای اطلاعات مکانی، کشاورزی دقیق، مکانیزاسیون، اصلاح الگوی کشت و توسعه آموزشهای ترویجی، ابزارهایی هستند که میتوانند بهرهوری را به شکل چشمگیری افزایش دهند.
وی اظهار کرد: امروز برخلاف گذشته، ابزارهای ارتباطی و فناوریهای نوین در اختیار بهرهبرداران قرار دارد و میتوان با انتقال سریع دانش، ارائه آموزشهای کاربردی و تحلیل دادههای تخصصی، تصمیمگیریهای دقیقتری در زمینه الگوی کشت، مدیریت منابع و افزایش تولید انجام داد.
زندیهوکیلی با اشاره به نقش راهبردی بخش کشاورزی در حفظ استقلال کشور گفت: در شرایط دشوار و فشارهای خارجی، تلاش کشاورزان، دامداران، تولیدکنندگان و فعالان بخش کشاورزی موجب شد کشور با وجود برخی نوسانات قیمتی، با کمبود کالاهای اساسی مواجه نشود و امنیت غذایی مردم حفظ شود. این دستاورد حاصل سالها تلاش جامعه کشاورزی کشور است و باید با حمایت از تولید، ارتقای دانش بهرهبرداران و توسعه فناوری، زمینه تقویت این مسیر فراهم شود.
استاندار مرکزی بر نقش آموزش در تحول بخش کشاورزی تأکید کرد و گفت: آموزشهای تخصصی و کاربردی، انتقال تجربه میان کارشناسان و بهرهبرداران و برگزاری نشستهای علمی، از مؤثرترین ابزارهای ارتقای بهرهوری است و آثار آن مستقیماً در عرصه تولید مشاهده میشود.
زندیهوکیلی با تأکید بر اینکه آینده کشاورزی ایران در گرو تحول علمی و مدیریت هوشمند منابع است، خاطرنشان کرد: تحقق اهداف توسعه، افزایش تولید، حفظ منابع طبیعی و تأمین پایدار امنیت غذایی تنها با برنامهریزی دقیق، بهرهگیری از دانش روز، فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و مشارکت فعال جامعه علمی، کارشناسان و بهرهبرداران امکانپذیر خواهد بود.
انتهای پیام
