بازگشت مجید رحیمیزاده به نیمکت هندبال سپاهان، آغاز فصلی تازه برای پرافتخارترین تیم هندبال اصفهان است، مربیای که سپاهان را خانه خود میداند، اینبار با هدف بازگرداندن جام قهرمانی و احیای پشتوانهسازی در هندبال اصفهان به جمع طلاییپوشان بازگشته است.
مجید رحیمیزاده، سرمربی تیم هندبال سپاهان در گفتوگویی تفصیلی با ایسنا از دلایل بازگشتش به این تیم، چالشهای کمبود بازیکن بومی، ضرورت حفظ تیم سپاهاننوین، مشکلات اقتصادی هندبال ایران و برنامههای سهساله خود برای ساختن نسلی جدید از ستارههای اصفهانی سخن گفته است که مشروح آنرا در ادامه میخوانید:
چهشد که دوباره به سپاهان برگشتید؟
سپاهان خانه من است، از ۱۷ سالگی در سپاهان حضور داشتم آن زمان باشگاه فولاد مبارکه بود و هنوز سپاهان به شکل امروزی وجود نداشت. از سالهای ۷۸ و ۷۹ بهتدریج این مجموعه شکل گرفت و به فولاد مبارکه سپاهان تبدیل شد. تا امروز که با شما صحبت میکنم، همیشه در سپاهان بودم و هیچوقت از این باشگاه و این شهر جدا نشدم. اینجا خانه و زندگی ما است. برای ما زحمت کشیدند و هر زمانی که بخواهند از ما استفاده کنند، با آغوش باز برمیگردیم و خدمت میکنیم زیرا هرچه داریم از هندبال و از باشگاه سپاهان است. این باشگاه روی نوجوانی ما سرمایهگذاری کرده و بهنوعی مدیون سپاهان و هندبال هستیم.
بههمین خاطر وقتی پیشنهاد همکاری مطرح شد، با کمال میل پذیرفتیم و گفتیم هر کمکی از دستمان برآید انجام خواهیم داد. در سه سال گذشته هم در تیم سپاهاننوین به باشگاه کمک میکردیم. آن تیم زیر نظر فولاد مبارکه فعالیت میکرد و بیشتر با بازیکنان جوان کار داشتیم. امروز شاید جایگاه و سمت تغییر کرده باشد، اما ماهیت کار همان است، آن روز با جوانترها کار میکردیم و امروز با بازیکنان حرفهایتر. در نهایت باشگاه سپاهان از ما قهرمانی میخواهد و ما هم با تمام وجود برای رسیدن به این هدف تلاش خواهیم کرد.
سپاهان طی سهسال گذشته هزینه زیادی در هندبال انجام داده، اما به نتیجه دلخواه و قهرمانی نرسیده است. شما برای فصل جدید چه برنامهای دارید؟
سپاهان همیشه جزو تیمهای مطرح هندبال بوده است. هر زمان که وارد تیمداری شده، هدفش کسب سکو و قهرمانی بوده است. شاید در مقاطعی اتفاقاتی باعث شده به این هدف نرسد، اما رویکرد باشگاه امسال هم کسب عنوان قهرمانی است.البته توپ و زمین بازی قابل پیشبینی نیست و هیچکس نمیتواند قول قطعی بدهد، اما تمام تلاش ما این است که به سیاست و هدف باشگاه برسیم و دوباره قهرمانی را برای سپاهان به ارمغان بیاوریم.
در رابطه با سه سال گذشته هم باید بگویم تصمیمات و سیاستهای کلان باشگاه مربوط به مدیران است و ما نمیتوانیم درباره هزینهها و تصمیمات گذشته اظهار نظر کنیم. ما فقط میتوانیم درباره خودمان صحبت کنیم. هر مربی تلاش میکند آبروی حرفهای خود را حفظ کند و با تمام توان کارش را انجام دهد. نمیتوانیم درباره افرادی که قبلاً در این جایگاه حضور داشتند قضاوت کنیم. آن مسائل به خود باشگاه برمیگردد. ما امروز درباره تیمی صحبت میکنیم که از آن انتظار قهرمانی میرود و با تمام توان برای تحقق این هدف تلاش خواهیم کرد.
اصفهان همواره مهد هندبال ایران بوده، اما در سالهای اخیر شاهد بودیم که بسیاری از بازیکنان اصفهانی از چرخه تیمهای بزرگ دور ماندهاند و سپاهان به جذب بازیکنان غیربومی روی آورده است. برنامه شما برای بازگرداندن استعدادهای اصفهانی چیست؟
متأسفانه باید واقعیتها را بدون رودربایستی بگوییم. ما بهترین دوران هندبال اصفهان را در دهه ۸۰ داشتیم، دههای که بیشترین قهرمانیها را کسب کردیم و حتی در مسابقات باشگاههای آسیا نیز به موفقیت رسیدیم. دلیل این موفقیت، رویکرد علمی باشگاه بود. در آن زمان روی ردههای پایه، مدارس هندبال و آکادمیها سرمایهگذاری شد. فاصله بین تیم جوانان و بزرگسالان نیز با تیمی مانند نوین پوشش داده میشد. بازیکنان جوان ابتدا در نوین بازی میکردند، تجربه بهدست میآوردند و سپس به تیم بزرگسالان تزریق میشدند.
در آن دوران نهتنها تیم خودمان را با بازیکنان بومی میبستیم، بلکه بازیکنان زیادی نیز به سایر تیمها صادر میکردیم، اما در دهه ۹۰ این اتفاق رخ نداد. از سال ۹۰ تا ۱۴۰۰ تنها دو قهرمانی کسب کردیم. سالهای ۹۰ و ۹۱ قهرمان شدیم و پس از آن تا سال ۹۷ قهرمانی دیگری نداشتیم. سپس در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ دوباره قهرمان شدیم. مشکل اصلی این بود که آن ساختار علمی و پشتوانهسازی از بین رفت. ما نتوانستیم بازیکنان جوان را حفظ کنیم و تیم نوین نیز برای مدتی از چرخه خارج شد. در سال ۹۹ که عضو هیئتمدیره بودم، تلاش کردیم پس از ۱۰ سال دوباره تیم نوین را احیا کنیم و تاکنون هم با چنگ و دندان آن را حفظ کردهایم.
در این سالها بهدلیل نبود برنامه منسجم و نبود استمرار تیمداری در باشگاههای اصفهان، نتوانستیم پشتوانه مناسبی برای هندبال استان ایجاد کنیم. ذوبآهن، گیتیپسند، مقاومت و سایر تیمها هر کدام دورههایی حضور داشتند و سپس کنار رفتند. این بیثباتی ضربه بزرگی به هندبال اصفهان زد. امروز دیگر نمیتوانیم مانند گذشته بگوییم اصفهان مهد هندبال است. در بسیاری از پستها بازیکن نداریم و این یک واقعیت تلخ است که باید آن را بپذیریم.
قبلاً تیم خود را با بازیکنان اصفهانی میبستیم، اما امروز از نظر نیروی انسانی در مضیقه هستیم. بازیکنان جوانی که میتوانستند آینده هندبال اصفهان باشند، به دلایل مختلف از این رشته یا از استان جدا شدند و پشتوانه مناسبی برای آنها وجود نداشت. امیدوارم دوباره به شرایطی برسیم که بتوانیم جوانان خود را حفظ کنیم، آنها را در تیم نوین پرورش دهیم و پس از چند سال به تیم بزرگسالان برسانیم.
معتقد هستید اصفهان دیگر مانند گذشته مهد هندبال نیست؟
این یک حقیقت تلخ است. تنها به فهرست تیم ملی نگاه کنید، چند بازیکن اصفهانی در تیم ملی حضور دارند؟بعد از صابر حیدری تقریباً بازیکن شاخص دیگری نداشتیم. در برخی پستها هیچ نمایندهای در تیم ملی نداریم. در حالی که در دهه ۸۰ حدود ۱۵ یا ۱۶ بازیکن اصفهانی در تیم ملی حضور داشتند، امروز این تعداد به سه یا چهار نفر رسیده است. این موضوع نشان میدهد که بستر باشگاهی ما دچار مشکل شده است. باید بررسی شود که چرا این اتفاق رخ داده است. آیا مشکل از سرمایهگذاری بوده؟ آیا مشکل در تفکرات مدیریتی وجود داشته است؟
از نظر مربیگری و نیروی انسانی مشکلی نداریم. در بخش مربیان، پیشکسوتان و داوران همچنان جزو بهترینها هستیم. امروز هم مربیان اصفهانی در سطوح مختلف تیمهای ملی فعالیت میکنند، اما تصمیمگیرندگانی که باید از داشتههای خود محافظت میکردند و بستر مناسبی برای رشد بازیکنان فراهم میکردند، نتوانستند این کار را انجام دهند. نتیجه این شده که سهم بازیکنان اصفهانی در تیم ملی از ۱۵ یا ۱۶ نفر به سه یا چهار نفر رسیده است.
معتقدم دلیل اصلی این اتفاق، نبود سرمایهگذاری و حفظ نکردن بازیکنان بوده است. هیچ هندبالی دوست ندارد در شهرش فقط یک تیم وجود داشته باشد. همه ما دوست داریم چندین تیم قدرتمند در اصفهان فعالیت کنند تا رقابت شکل بگیرد، استعدادها رشد کنند و هندبال اصفهان دوباره به روزهای طلایی خود بازگردد.
با توجه به شرایطی که توضیح دادید، آیا برای بستن تیم قهرمان با چالش کمبود بازیکن بومی مواجه نیستید؟
این چالش وجود دارد و باید حل شود. شاید صحبتهایم به مذاق برخی دوستان خوش نیاید، اما این یک حقیقت تلخ است. ما امروز بهدلیل همین مسائل دچار مشکل شدهایم. شما از من قهرمانی میخواهید. آیا با سه بازیکن ملیپوش میتوانم قهرمان شوم؟ قطعاً نه. مجبورم به سراغ جذب بازیکن از خارج از استان بروم. آیا با پنج بازیکن میتوان قهرمان شد؟ بازهم جواب خیر است. مسعود تابش که از متخصصان ورزش هستند و امروز نیز بهعنوان مشاور ارشد باشگاه فعالیت میکند، همیشه میگوید یک تیم هندبال برای موفقیت به ۱۴ بازیکن آماده و درجه یک نیاز دارد، چون هر لحظه ممکن است بازیکن ملیپوش شما دچار مصدومیت شود و چند هفته از میادین دور بماند. حتی یک پیچخوردگی ساده مچ پا میتواند بازیکنی را پنج هفته از ترکیب دور کند. بنابراین شما باید بازیکن جایگزین داشته باشید تا بتوانید از چالش مسابقات عبور کنید.
اگر در یک پست بازیکن خوب نداشته باشید، نمیتوانید با معجزه بازیکن بسازید. ما نمیتوانیم به یک بازیکن قرصی بدهیم که ناگهان تبدیل به بازیکن بزرگ شود. با داشتهها و اندوختههای خودمان باید تصمیم بگیریم. وقتی فقط سه بازیکن ملیپوش در اختیار دارید و در هفت پست مختلف به ۱۴ بازیکن نیاز دارید، طبیعی است که باید ۱۱ بازیکن دیگر را از بیرون جذب کنید. این یک واقعیت است. همیشه باید به داشتههای خود نگاه کنیم و واقعبین باشیم. ما روزی مهد هندبال بودیم، اما امروز دیگر آن شرایط را نداریم و باید این موضوع را بپذیریم.
وقتی فردی مانند رهبری، که از بهترین مربیان و بازیکنسازان ما است، چند سال در اصفهان مورد استفاده قرار نمیگیرد و شهرهای دیگر از دانش وی بهره میبرند، نتیجه همین میشود. امروز بازیکنان آن تیمها در تیم ملی حضور دارند و ما سهم کمتری داریم. این موضوع تقصیر هندبال یا هیئت نیست، این مسئله به نوع تفکر و سرمایهگذاری برمیگردد. شاید حرفهایم برای خیلیها خوشایند نباشد، اما من باید حقیقت را بگویم و نمیتوانم در لفافه صحبت کنم.
با توجه به صحبتهای شما، به نظر میرسد این مشکل فقط به هندبال محدود نمیشود و بسیاری از رشتههای ورزشی اصفهان نیز با چنین شرایطی مواجه شدهاند. آیا نگران آینده هندبال اصفهان هستید؟
کاملاً نگران هستم. من در این یکی دو هفته با مسئولان باشگاه صحبت کردم و از آنها خواستم تیم نوین حفظ شود. در اطراف اصفهان، از فلاورجان و خمینیشهر گرفته تا دولتآباد و نجفآباد، استعدادهای بسیار خوبی داریم. این بازیکنان باید وارد چرخه حرفهای شوند و پرورش پیدا کنند. هدف تیم نوین قهرمانی نیست. نباید اهداف را با یکدیگر اشتباه بگیریم. فلسفه وجودی تیم نوین این است که فاصله بین ردههای پایه و تیم بزرگسالان را پر کند. اگر این تیم مقام هم بیاورد، بسیار خوب است، اما هدف اصلی آن پرورش بازیکن است.
بازیکنان جوان باید در این تیم تمرین کنند، تجربه به دست بیاورند و حمایت شوند تا در آینده بتوانند به تیم بزرگسالان کمک کنند. اگر این روند ادامه پیدا کند، سه یا چهار سال دیگر دوباره میتوانیم به روزهای خوب هندبال اصفهان برگردیم، اما این موضوع نیاز به استمرار دارد. در غیر این صورت، همان اتفاقی که برای برخی رشتهها مانند بسکتبال رخ داد، برای هندبال هم تکرار خواهد شد. روزی ذوبآهن اصفهان در بسکتبال قدرت بزرگی بود، قهرمان ایران و نماینده آسیا میشد و بازیکنان ملیپوش زیادی داشت، اما امروز شرایط تغییر کرده است. اگر حواسمان جمع نباشد، هندبال هم همین مسیر را طی خواهد کرد و پیشینه و افتخاراتی که سپاهان و هندبال اصفهان به دست آوردند، از بین میرود.
در سال ۱۴۰۰ این مسیر را آغاز کردیم. آن زمان شش بازیکن غیربومی داشتیم و تلاش کردیم در کنار آنها به بازیکنان جوان اصفهانی فرصت بدهیم. در آن دوره بازیکنانی مانند محمدرضا اورعی، وحید مسعودی، صابر حیدری و محمد کیانی به تیم ملی رسیدند. هدفگذاری ما این بود که در کنار استفاده از بازیکنان باتجربه، بازیکنان جوان را نیز رشد دهیم و در یک برنامه سهساله به خودکفایی برسیم، اما به دلایل مختلف اجازه داده نشد این برنامه بهطور کامل اجرا شود. امروز هم برنامه سهسالهای ارائه کردهام و دوباره همین هدف را دنبال میکنم، اما به شرطی که این مسیر تداوم داشته باشد.
بازیکنی که صبح سر کار میرود و عصر به تمرین میآید، نمیتواند پیشرفت کند و به تیم کمک کند. بازیکنی که دغدغه تأمین هزینههای زندگی، خرید مکمل، کفش یا رفتوآمد را دارد، نمیتواند تمام تمرکزش را روی ورزش بگذارد. بازیکنی که همزمان باید به فکر دانشگاه، آینده شغلی و مسائل مالی باشد، نمیتواند بهصورت حرفهای تمرین کند. بازیکنی که تا نیمهشب مشغول کار است، فردا نمیتواند در تمرین باکیفیت حاضر شود. همه این مسائل مانند حلقههای یک زنجیر به هم متصل هستند. اگر بازیکن از نظر ذهنی و معیشتی حمایت نشود، نمیتواند به تیم کمک کند و در مسیر پیشرفت قرار بگیرد.
بهنظر میرسد مشکلات مالی یکی از چالشهای جدی هندبال ایران است. این موضوع تا چه اندازه روی کیفیت کار بازیکنان و مربیان تأثیر میگذارد؟
باشگاهها باید به بازیکنان کمک کنند و مبالغ قراردادها نیز متناسب با شرایط اقتصادی و تورم باشد. اجازه بدهید یک نمونه از خودم بگویم، من در سال ۱۳۹۰ قراردادی داشتم که با آن میتوانستم حدود ۹ دستگاه پراید بخرم. قیمت پراید آن زمان حدود هفت میلیون تومان بود. امروز اگر همان نسبت را در نظر بگیریم، آیا مجید رحیمیزاده میتواند با قراردادش حتی یک پراید بخرد؟ قطعاً خیر. تازه این بدون در نظر گرفتن میزان تورم است.
متأسفانه برخی افراد در هندبال به خودشان اجازه میدهند درباره قرارداد بازیکنان و باشگاهها قضاوت کنند. در حالی که نمیدانند یک بازیکن برای داشتن یک زندگی معمولی با چه مشکلاتی مواجه است. امروز بازیکنان والیبال قراردادهای ۱۰، ۲۰ و حتی ۵۰ میلیارد تومانی دارند، اما بهترین بازیکن هندبال ایران در اوج شرایطش شاید حدود پنج میلیارد تومان دریافت کند. آیا با این مبلغ میتواند خانه، ماشین و آیندهاش را تأمین کند؟ بیش از یک میلیارد تومان از هزینههای یک ورزشکار حرفهای صرف مکملها، تجهیزات و لوازم مورد نیازش میشود. بازیکنی که هر روز صبح و عصر تمرین میکند، هر چند ماه یکبار باید کفش خود را تعویض کند. اگر خانواده و هزینه اجاره خانه هم داشته باشد، آیا میتواند زندگیاش را اداره کند؟
طبیعی است که چنین بازیکنی مجبور میشود به سراغ شغل دیگری برود و دیگر نمیتواند بهصورت حرفهای ورزش کند. در حالی که در برخی رشتههای دیگر این دغدغهها کمتر وجود دارد. حتی وقتی باشگاهی میخواهد سرمایهگذاری درستی انجام دهد، با انتقادات و فشارهای مختلف روبهرو میشود. در حالی که آن باشگاه در حال انجام یک کار اصولی است. منِ رحیمزاده شاید شغل دیگری هم داشته باشم، اما مربیای که تنها منبع درآمدش هندبال است، چگونه باید زندگی کند؟ امروز رقم یک میلیارد تومان دیگر مانند گذشته نیست. شرایط اقتصادی کشور تغییر کرده و باید واقعبین باشیم.
بازیکنی که هر لحظه ممکن است مصدوم شود، خانواده، اجارهخانه و آینده دارد. او باید به اندازهای درآمد داشته باشد که پس از سالها فعالیت حرفهای بتواند حداقل زندگی آبرومندی برای خود فراهم کند. بسیاری از ورزشکاران علاوه بر مسئولیت زندگی خود، مسئولیت خانواده، پدر و مادر و حتی خواهر و برادرشان را نیز برعهده دارند و اینها واقعیتهایی است که باید دیده شود.
وضعیت هندبال بانوان را چگونه ارزیابی میکنید؟
به عقیده من بانوان پتانسیل بسیار بالایی دارند و میتوان روی آنها سرمایهگذاری جدیتری انجام داد. اگر به سالهای اخیر نگاه کنید، بانوان ما افتخارات زیادی کسب کردهاند و حضورهای بیشتری در مسابقات جهانی داشتهاند. به اعتقاد من، ظرفیت رشد در بخش بانوان بسیار بیشتر از شرایط فعلی است. البته آنها نیز به اسپانسر، سرمایهگذار و حمایت بیشتری نیاز دارند. بانوان در برخی حوزهها به حمایتهای بیشتری احتیاج دارند تا بتوانند افتخارآفرینی کنند و به موفقیتهای بزرگتری برسند.
سهم بازیکنان اصفهانی در تیم ملی بانوان چگونه است؟
تیم هندبال بانوان سپاهان که امسال قهرمان شد، چهار یا پنج بازیکن ملیپوش در اختیار دارد، اما اگر ترکیب آن را بررسی کنید، میبینید که آنها هم از بازیکنان غیربومی استفاده کردهاند و حدود پنج یا شش بازیکن خارج از استان در اختیار داشتند. بنابراین آنها نیز با همین چالشها مواجه هستند و باید حمایت شوند. به اعتقاد من، در بخش بانوان هم باید یک تیم در سایه یا تیم توسعهای وجود داشته باشد.
شما پنج سال روی ردههای پایه سرمایهگذاری میکنید، اما زمانی که این بازیکنان به رده بزرگسالان میرسند، تنها یک یا دو نفر فرصت حضور در تیم اصلی را پیدا میکنند. تکلیف بقیه بازیکنان چه میشود؟ باید ساختاری وجود داشته باشد که این بازیکنان را حفظ کند، آنها را ارتقا دهد و برای حضور در تیم بزرگسالان آماده کند. متأسفانه چنین ساختاری در اختیار نداریم و حتی زمانی هم که داشتیم، نگاه درستی به آن وجود نداشت، چون از آن تیمها انتظار قهرمانی میرفت.
در حالی که اهداف متفاوت هستند. یک زمان شما برای آینده سرمایهگذاری میکنید و یک زمان به دنبال قهرمانی هستید. این دو نگاه کاملاً با یکدیگر متفاوتاند و نوع تیم بستن، هزینه کردن، برنامهریزی و تفکر پشت آنها نیز فرق میکند. ما ابتدا باید مشخص کنیم هدفمان چیست و سپس بر اساس آن برنامهریزی کنیم.
برنامه سپاهان برای آغاز تمرینات و تکمیل کادر فنی چیست؟
اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود و بودجه باشگاه به تصویب برسد، امیدواریم از اواسط مردادماه تمرینات را آغاز کنیم.
انتهای پیام
