موضوع جمعیت و ضرورت جوانسازی ساختار سنی کشور از جمله محورهایی بود که رهبر شهید انقلاب اسلامی طی سالهای گذشته بارها نسبت به آن هشدار دادند و کاهش نرخ باروری را تهدیدی برای آینده و اقتدار ملی دانستند. ایشان با تاکید بر لزوم حمایت از خانواده، فرزندآوری و اجرای سیاستهای کلی جمعیت، بر ضرورت برنامهریزی بلندمدت برای جلوگیری از ورود کشور به بحران سالمندی تاکید داشتند، موضوعی که امروز با ادامه روند کاهش باروری، بیش از گذشته مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است.
غلامرضا حسنی درمیان در گفتوگو با ایسنا با اشاره به هشدارهای رهبر شهید درباره کاهش نرخ باروری و سالمندی جمعیت، اظهار کرد: کاهش باروری پدیدهای جهانی است، اما آنچه ایران را متمایز میکند، سرعت بسیار بالای این روند است. نرخ باروری کشور طی کمتر از ۳۵ سال از حدود ۶.۷ فرزند به ازای هر زن به حدود ۱.۶ فرزند رسیده که از سریعترین کاهشهای ثبتشده در جهان به شمار میرود.
وی افزود: با تداوم این روند، ایران طی ۱۰ تا ۱۵ سال آینده وارد مرحله سالمندی جدی جمعیت خواهد شد و تا سال ۱۴۳۰ حدود ۲۲ درصد جمعیت کشور سالمند خواهند بود؛ وضعیتی که فشار سنگینی بر نظام بازنشستگی، بازار کار، نظام سلامت، تولید و اقتصاد کشور وارد میکند.
حسنی درمیان با اشاره به سیاستهای کلی جمعیت ابلاغی در سال ۱۳۹۳، گفت: رهبر شهید با نگاهی جامع، ۱۴ بند سیاستهای جمعیتی را ابلاغ کردند که تنها بر افزایش فرزندآوری متمرکز نبود، بلکه موضوعاتی مانند اشتغال، مسکن، حمایت از خانواده، بهداشت، کاهش مرگومیر، مدیریت مهاجرت، آمایش سرزمین و رصد مستمر شاخصهای جمعیتی را نیز در بر میگرفت. متاسفانه این سیاستها بهدرستی اجرا و تبیین نشد و همین موضوع موجب شد در سالهای بعد، قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بهعنوان راهکاری جبرانی به تصویب برسد.
این پژوهشگر حوزه جمعیت درباره علل کاهش تمایل به فرزندآوری نیز اظهار کرد: مسئله جمعیت صرفا اقتصادی نیست، تغییر سبک زندگی، نگرش نسل جدید، تحولات فرهنگی و اجتماعی و همچنین دغدغههای معیشتی همگی در کاهش فرزندآوری نقش دارند و حل این مسئله نیازمند نگاهی چندبعدی است.
وی با تاکید بر اینکه جمعیت یک موضوع راهبردی و مرتبط با اقتدار ملی است، گفت: برای عبور از بحران سالمندی باید همزمان از خانوادهها حمایت اقتصادی و اجتماعی صورت گیرد، زمینه اشتغال و مسکن جوانان فراهم شود، مهارتهای زندگی و فرزندپروری تقویت شود و سیاستهای جمعیتی بهصورت منسجم و مستمر اجرا شون