دکتر مصطفی محمدی دهچشمه، عضو هیات علمی گروه برنامهریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز و مجری این پروژه دراین باره در گفتوگو با ایسنا با اشاره به روند شتابان سالمندی جمعیت در جهان اظهار کرد: سالمندان، براساس تعریف سازمان جهانی بهداشت(WHO)، افراد ۶۰ سال و بالاتر را شامل میشوند.
وی افزود: براساس پیشبینی سازمان جهانی بهداشت، تا سال ۲۰۵۰ جمعیت افراد ۶۰ سال و بیشتر در جهان به حدود ۲ میلیارد نفر خواهد رسید. در پاسخ به این تحول، شبکۀ جهانی شهرها و جوامع دوستدار سالمند از سال ۲۰۰۶ شکل گرفته و تاکنون بیش از یک هزار و ۷۹۰ شهر و جامعۀ محلی در سراسر جهان به این شبکه پیوستهاند.
وی افزود: ایران نیز با متوسط نسبت سالمندی حدود ۱۴ درصد، از جمله کشورهایی است که وارد دورۀ سالمندی جمعیت شده است. ازاینرو، کاهش نرخ باروری، افزایش امید به زندگی و تغییر ساختار سنی، ضرورت بازنگری در سیاستهای توسعۀ شهری و اجتماعی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز ادامه داد: براساس پیشبینیهای جمعیتی، تا سال ۱۴۲۰ بیش از ۳۰ درصد جمعیت کشور را افراد ۶۰ سال و بیشتر تشکیل خواهند داد؛ موضوعی که برنامهریزی برای ایجاد محیطهای دوستدار سالمند را به یکی از اولویتهای توسعه کشور تبدیل کرده است.
محمدی دهچشمه با اشاره به وضعیت استان خوزستان گفت: بر اساس آخرین اطلاعات موجود، استان خوزستان در مرحلۀ گذار به سوی سالمندی است و نسبت سالمندی استان خوزستان در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۱۰ درصد رسیده است. در این میان، شهرستان بهبهان با نسبت سالمندی بیش از ۱۲ درصدی، بالاترین میزان سالمندان استان را دارد و این شاخص در کلانشهر اهواز نیز به ۱۰.۱ درصد رسیده است. این روند نشان دهندۀ رشد سالمندی در شهر اهواز است، به گونهای که نرخ رشد سالمندی در این شهر از متوسط کشوری بیشتر است و بر این اساس برنامهریزی عملیاتی کوتاه مدت برای پاسخگویی به نیازهای گروه سالمندان در این شهر، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
وی تصریح کرد: بر اساس چارچوب هشتگانه پیشنهادی سازمان جهانی بهداشت، ایجاد محیط دوستدار سالمند مستلزم بازنگری در الگوی برنامهریزی شهری و توسعۀ زیرساختهای متناسب با نیازهای سالمندان است.
وی درباره پروژۀ ملی «برنامهریزی راهبردی محیط دوستدار سالمند اهواز»، بیان کرد: توسعۀ حملونقل عمومی سالمندمحور، مناسبسازی فضاهای عمومی و ساختمانها، طراحی فضاهای فراغتی، تأمین مسکن مناسب، ارتقای مشارکت اجتماعی و مدنی سالمندان، بهرهگیری از تجربه و ظرفیت آنان، توسعۀ کارآفرینی و اقتصاد نقرهای، تقویت نظام ارتباطات و اطلاعرسانی، گسترش حمایتهای اجتماعی و همچنین ارتقای خدمات بهداشت و درمان (در حوزۀ پزشکان، مراقبان و مراکز درمانی و نگهداری تخصصی سالمندی) از مهمترین محورهای این رویکرد جهانی است.
محمدی دهچشمه با بیان اینکه پروژه «برنامهریزی راهبردی محیط دوستدار سالمند اهواز» با کارفرمایی دبیرخانۀ شورای ملی سالمندی ایران و پشتیبانی صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) اجرا میشود، افزود: این پروژه به صورت مستقیم زیر نظر ناظر ملی محیط دوستدار سالمند ایران تهیه میشود و یکی از مهمترین طرحهای ملی در حوزۀ برنامهریزی شهری متناسب با روند سالمندی جمعیت است.
وی ادامه داد: این پروژه در چند مرحله اجرا خواهد شد و در مرحلۀ نخست، مطالعات شناخت، ارزیابی وضعیت موجود و تدوین برنامه راهبردی محیط دوستدار سالمند شهر اهواز انجام میشود. در این مرحله، وضعیت شهر براساس شاخصهای بینالمللی در حوزههای فضاهای عمومی و ساختمانها، حملونقل، مسکن، مشارکت اجتماعی، مشارکت مدنی، احترام و مشارکت اجتماعی، ارتباطات و اطلاعرسانی، خدمات سلامت و حمایتهای اجتماعی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.
وی افزود: در ادامه با بهرهگیری از مطالعات اسنادی، تحلیل شاخصهای جمعیتی، پیمایشهای میدانی، مصاحبه با سالمندان، برگزاری نشستهای تخصصی و مشارکت دستگاههای اجرایی، دانشگاهها و سایر ذینفعان، سند راهبردی و نقشۀ راه اجرایی محیط دوستدار سالمند اهواز تدوین خواهد شد.
محمدی دهچشمه در پایان خاطرنشان کرد: هدف این پروژه، ارتقای کیفیت زندگی سالمندان، افزایش استقلال و مشارکت اجتماعی آنان، بهبود دسترسپذیری محیط شهری و فراهمسازی زمینه توسعه شهری فراگیر، تابآور و انسانمحور است. اجرای این طرح، گامی مؤثر در همسویی کلانشهر اهواز با شبکه جهانی شهرها و جوامع دوستدار سالمند و تحقق سیاستهای ملی سالمندی در ایران خواهد بود.
انتهای پیام
