فصل تابستان امسال بار دیگر گردنه کوهستانی و زیبای حیران را به یکی از پرجنبوجوشترین محورهای گردشگری در شمال کشور تبدیل کرده است و خرید و فروش تمشک وحشی، آلوچه و گیلاس جنگلی، شیر بلال، رب ازگیل و به و همچنین گیاهان دارویی مانند گلگاوزبان در حاشیه این جاده پرتردد که شهرستان مرزی بندر آستارا در استان گیلان را به استان اردبیل متصل میکند، رونق چشمگیری یافته است. مسافران و گردشگرانی که از این مسیر زیبا عبور میکنند، طعم شیرین سفر خود را با خرید این میوههای خوشمزه و بومی از نوجوانان و اهالی روستاهای اطراف گردنه حیران در هم میآمیزند و لحظاتی بهیادماندنی را برای خود رقم میزنند.
اشتغال فصلی در روستای حیران
این رونق فروش گیلاس و تمشک جنگلی که با عطر ذرتهای در حال پخت (شیر بلال) در هم آمیخته و طعمی خاطرهانگیز را در کام مهمانان شهرستان آستارا در سرزمین گیلان مینشاند، نمادی از ظرفیت بالای گردشگری روستایی در منطقه گردشگر پذیر حیران و نقش مستقیم جوامع محلی در اقتصاد گردشگری است. در فصل تابستان و افزایش سفرهای جادهای، گردنه کوهستانی و ییلاقی حیران در ۳۰ کیلومتری بندر آستارا، این روزها حال و هوایی متفاوت به خود گرفته و این گردنه مشهور که به دلیل چشماندازهای بدیع و مهآلود خود همواره یکی از مقاصد محبوب گردشگری استان گیلان محسوب میشود، اکنون به بازارچهای فصلی برای عرضه میوههای جنگلی بدل شده است.
ساکنان روستاهای اطراف و نوجوانان محلی، با چیدن تمشک وحشی، آلوچه و گیلاس جنگلی از دل جنگلهای انبوه این منطقه، بساط رنگارنگی در کنار جاده و استراحتگاهها برپا کردهاند و طعم خاطرهانگیز طبیعت بکر را به گردشگران و مسافران عبوری هدیه میدهند. این میوههای جنگلی که عطر و طعمی متفاوت از نمونههای گلخانهای دارند، در کنار شیر بلال (ذرت محلی) که روی آتشهای زغالی بریان میشود، به یکی از اصلیترین جاذبههای خوراکی این مسیر تبدیل شده است.
دهکده گردشگری حیران با ۲۲۰۰ هکتار مساحت، از یک سو به جنگلهای انبوه هیرکانی و از سوی دیگر به دره زیبای رودخانه مرزی آستاراچای در مرز جمهوری اسلامی ایران و کشور جمهوری آذربایجان ختم میشود. گردنهای که همچون مار عظیمالجثهای در دل کوهستان خودنمایی میکند و این روزها پذیرای هزاران مسافری است که برای فرار از گرمای هوا راهی این مناطق خنک و سرسبز کشور عزیزمان ایران شدهاند.
روستاهای گردشگر پذیر و نقش جوامع محلی
علی درمانی، فرماندار شهرستان مرزی بندر آستارا در همین رابطه در گفتوگو با خبرنگار ایسنا با اشاره به ظرفیتهای بینظیر منطقه حیران، از جمله آبوهوای مطبوع، طبیعت بکر و مردم مهماننواز، بر نقش کلیدی بومگردی در توسعه گردشگری تأکید کرد.
وی با بیان اینکه یکی از معیارهای اصلی توسعه صنعت گردشگری، بهرهگیری از قابلیتهای روستاهای هدف و رونق روستاگردی است، اظهار کرد: بهرهگیری از تمامی امکانات شهرستان، تجارب دهیاران در زمینه فرهنگ، آدابورسوم، صنایع دستی و جاذبههای طبیعی و تاریخی، میتواند جایگاه آستارا را بهعنوان مقصدی برتر برای گردشگران ارتقا دهد.
وی بر لزوم حفظ ساختار سنتی روستاها تأکید و تصریح کرد: ساختوسازهای جدید در روستاها باید متناسب با الگوهای بومی و سنتی هر منطقه باشد و از ایجاد بناهایی با نماهای ناهمگون که به بافت روستایی آسیب میزند، جلوگیری شود.
دهیاریها، پیشگام توسعه گردشگری روستایی
سیاوش عباسیان -بخشدار مرکزی آستارا- هم در این زمینه در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، دهیاریها را بهعنوان یک فرصت ارزشمند برای تقویت زیرساختهای گردشگری روستایی معرفی و با بیان اینکه گردشگری در دهههای اخیر جایگاه ویژهای در توسعه اقتصادی و اجتماعی یافته است، اظهار کرد: گردشگری روستایی با برنامهریزی دقیق و شناسایی مزیتها و محدودیتها میتواند نقش مؤثری در توسعه و بهبود اقتصاد منطقه ایفا کند.
وی با اشاره به ظرفیتهای ارزشمند روستاهای آستارا، افزود: بسیاری از روستاهای شهرستان آستارا با برخورداری از معماری بومی، صنایع دستی، غذاهای سنتی، باغات، شالیزارها و چشماندازهای طبیعی قابلیت تبدیل شدن به مقاصد گردشگری چهار فصل را دارند.
روستاهای گردشگرپذیر آستارا موتور محرک توسعه و اشتغال منطقه
پیمان ناصری زارع -یک کارشناس ارشد ایرانشناسی- نیز در گفتوگو با خبرنگار ایسنا با بیان اینکه شهرستان مرزی بندر آستارا در استان گیلان به واسطه برخورداری از طبیعت کمنظیر، جنگلهای هیرکانی، سواحل دریای خزر، گردنه حیران، آبشار لاتون و دهها روستای دارای ظرفیتهای طبیعی، تاریخی و فرهنگی، یکی از مهمترین قطبهای گردشگری شمال کشور به شمار میرود، اظهار کرد: روستاهای گردشگرپذیر این شهرستان میتوانند نقشی تعیینکننده در توسعه منطقهای و حتی اقتصاد ملی ایفا کنند.
وی افزود: امروزه توسعه گردشگری تنها به معنای افزایش ورود مسافر نیست، بلکه به منزله ایجاد زنجیرهای از فرصتهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که میتواند به ارتقاء کیفیت زندگی روستاییان، کاهش مهاجرت به شهرها، حفظ هویت بومی و تقویت سرمایه اجتماعی در مناطق روستایی منجر شود.
زارع بیان کرد: روستاهای حیران، خانههای آسیاب، دربند، کانرود، هودول، عباسآباد، کوتهکومه و گیلده از جمله مناطقی هستند که به دلیل برخورداری از جاذبههای طبیعی و چشماندازهای منحصربهفرد، ظرفیت بسیار مناسبی برای اجرای طرحهای بومگردی دارند و با حمایت از سرمایهگذاران و مشارکت جوامع محلی و همچنین حمایت دولت، میتوانند به کانونهای مهم گردشگری روستایی در استان گیلان و کشور تبدیل شوند.
این پژوهشگر حوزه ایرانشناسی، توسعه اقامتگاههای بومگردی را یکی از مهمترین راهکارهای رونق اقتصاد روستایی دانست و تصریح کرد: طرحهای بومگردی علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی مستقیم برای جوانان، زمینه اشتغال غیرمستقیم در بخشهایی مانند تولید محصولات کشاورزی، صنایع دستی، حملونقل، رستورانهای محلی، راهنمایان گردشگری و عرضه محصولات بومی را نیز فراهم میکنند و موجب گردش سرمایه در روستاها میشوند.
وی ادامه داد: هر اقامتگاه بومگردی موفق میتواند به یک مرکز معرفی فرهنگ، آداب و رسوم، موسیقی محلی، غذاهای سنتی و سبک زندگی روستایی تبدیل شود و این موضوع علاوه بر درآمدزایی، به حفظ میراث ناملموس، احیای فرهنگ بومی و انتقال آن به نسلهای آینده کمک میکند.
این کارشناس ارشد ایرانشناسی از دانشگاه گیلان با اشاره به موقعیت راهبردی آستارا به عنوان دروازه ارتباطی جمهوری اسلامی ایران با جمهوری آذربایجان و کشورهای حوزه قفقاز و اوراسیا، افزود: این شهرستان علاوه بر پذیرش گردشگران داخلی، ظرفیت جذب گردشگران خارجی را نیز دارد و توسعه گردشگری روستایی میتواند نقش مؤثری در ارزآوری، توسعه تجارت محلی، معرفی فرهنگ ایرانی ـ اسلامی و تقویت اقتصاد مرزنشینان ایفا کند.
ناصریزارع، تأکید کرد: آینده توسعه آستارا در گرو بهرهگیری هوشمندانه از ظرفیتهای طبیعی، گردشگری، فرهنگی و انسانی آن است و روستاهای گردشگرپذیر، با محوریت توسعه بومگردی و مشارکت مردم محلی، میتوانند به یکی از مهمترین پیشرانهای توسعه پایدار، اشتغالزایی، کارآفرینی، افزایش درآمد خانوارهای روستایی و رونق فضای کسبوکار تبدیل شوند، موضوعی که در نهایت به رشد اقتصادی شهرستان آستارا، استان گیلان و کشور کمک خواهد کرد.
ظرفیتهای بینظیر بومگردی در گردنه حیران
به گزارش ایسنا، دهکدهی گردشگری حیران با وسعتی بالغ بر ۲۲۰۰ هکتار، در ۳۰ کیلومتری بندر آستارا واقع شده و این روزها میزبان صدها مسافری است که برای گریز از گرمای هوا راهی این منطقه خنک میشوند. در حاشیه این گردنه که همچون ماری عظیم در دل کوهستان پیچیده، استراحتگاههای متعددی شکل گرفته و نوجوانان روستایی، با سبدهایی پر از تمشک وحشی، آلوچههای جنگلی، محصولات فصلی جنگلی و انواع مرباهای محلی مشغول درآمدزایی هستند و سطح درآمد این افراد به تلاش و کوشش آنها و مقدار محصول وابسته است.
اگرچه روستای گردشگر پذیر حیران به کشت ذرت (شیر بلال) نیز شهرت دارد و بلالهای داغ و پختهاش محبوبیتی خاص در بین مردم منطقه دارد، اما در هفتههای اخیر، میوههای جنگلی تازهچیدهشده، رقیب جدی این خوراکی خوشطعم شدهاند. این منطقه از یک سو به جنگلهای انبوه و از سوی دیگر به درهی زیبای رودخانهی مرزی آستاراچای ختم میشود و تلفیق هوای مطبوع، منظره مهگرفته و دسترنج کودکان روستایی، لحظاتی بهیادماندنی را برای مسافران جاده آستارا به اردبیل رقم میزند.
رونق کنونی گردنه حیران در شهرستان آستارا، گویای این واقعیت است که با حمایت از جوامع محلی و برنامهریزی صحیح، میتوان از ظرفیتهای بینظیر روستاهای گردشگرپذیر برای توسعه پایدار اقتصادی بهره برد و این رونق فروش میوههای جنگلی در گردنه حیران، تنها بخشی از ظرفیتهای گردشگری آستارا است و مسئولان محلی با تأکید بر توسعه بومگردی و نقش دهیاریها، این منطقه مرزی و گردشگرپذیر در شمال کشور را بستری مناسب برای تحقق اقتصادی پویا در روستاهای اطراف میدانند.
انتهای پیام
