مجتبی حورائی در گفت‌وگو با ایسنا درباره نقش روزافزون هوش مصنوعی در زندگی انسان‌ها، اظهار کرد: هوش مصنوعی دیگر تنها یک ابزار ساده برای انجام کارهای روزمره نیست و به‌تدریج جایگاه خود را به‌عنوان یک دستیار در زندگی شخصی، حرفه‌ای و سازمانی افراد پیدا کرده است.

وی با بیان اینکه این فناوری در سال‌های اخیر تحول بزرگی در شیوه فعالیت کسب‌وکارها ایجاد کرده است، ادامه داد: امروز بسیاری از کسب‌وکارها با کمک هوش مصنوعی شکل گرفته‌اند یا مسیر رشد خود را با بهره‌گیری از این فناوری پیدا کرده‌اند. حتی بسیاری از مشاوران و فعالان حوزه‌های مختلف از ظرفیت هوش مصنوعی برای ایده‌پردازی، تحلیل اطلاعات و سامان‌دهی مسیر فکری خود استفاده می‌کنند.

این مؤلف، مدرس و پژوهشگر، بیان کرد: هوش مصنوعی می‌تواند متناسب با شرایط زندگی شخصی یا سازمانی افراد پیشنهادهایی ارائه دهد و به همین دلیل، اکنون به نوعی دستیار نخست بسیاری از کاربران تبدیل شده است. با توجه به روند توسعه فناوری، بدون تردید میزان استفاده از هوش مصنوعی در ایران نیز طی سال‌های آینده افزایش خواهد یافت.

هوش مصنوعی جایگزین روابط انسانی نیست

حورائی با اشاره به گرایش برخی افراد برای استفاده از هوش مصنوعی در حل مسائل عاطفی و شخصی، اضافه کرد: اگرچه هوش مصنوعی می‌تواند در تحلیل برخی مسائل یا ارائه پیشنهادها مفید باشد، اما نباید فراموش کنیم که نسخه زندگی هر انسان با دیگری متفاوت است و هیچ راه‌حل واحدی برای همه افراد وجود ندارد.

وی ادامه داد: هوش مصنوعی بر اساس داده‌هایی که از قبل در اختیار آن قرار گرفته پاسخ می‌دهد و کیفیت پاسخ‌های آن نیز کاملاً به کیفیت همان داده‌ها وابسته است. اگر اطلاعات نادرست یا ناقصی در اختیار این سامانه‌ها قرار گرفته باشد، طبیعی است که خروجی آن‌ها نیز می‌تواند اشتباه یا گمراه‌کننده باشد.

این روانشناس با تأکید بر اینکه مسائل انسانی بسیار پیچیده‌تر از آن هستند که صرفاً با اتکا به داده‌های عمومی حل شوند، بیان کرد: در بسیاری از کشورهای دنیا، نگاه به مفاهیمی مانند تعهد، خانواده، روابط عاطفی و زندگی مشترک با فرهنگ ایرانی تفاوت‌های جدی دارد. بنابراین اگر هوش مصنوعی بر اساس داده‌های فرهنگی آن جوامع به افراد پیشنهاد ارائه کند، ممکن است این توصیه‌ها با ارزش‌ها، سبک زندگی و شرایط فرهنگی جامعه ما همخوانی نداشته باشد.

حورائی خاطرنشان کرد: هر انسان ویژگی‌ها، شرایط، تجربیات، شخصیت و سبک زندگی منحصربه‌فرد خود را دارد و به همین دلیل نمی‌توان نسخه‌ای که برای فرد دیگری مناسب است، برای همه تجویز کرد. در حالی که هوش مصنوعی ناگزیر بر پایه الگوهای کلی و داده‌های موجود پاسخ می‌دهد.

هیچ فناوری نوینی جای مشاور زنده را نمی‌گیرد

وی با تأکید بر اهمیت ارتباط مستقیم میان انسان‌ها، ادامه داد: به اعتقاد من، هیچ فناوری و هیچ سامانه هوشمندی نمی‌تواند جای یک مشاور متخصص، آگاه و حاضر را بگیرد. همچنین در جلسات مشاوره حضوری، مشاور علاوه بر شنیدن صحبت‌های فرد، زبان بدن، احساسات، شرایط روحی، وضعیت خانوادگی و بسیاری از عوامل دیگر را نیز در تحلیل خود دخیل می‌کند، عواملی که هوش مصنوعی قادر به درک کامل آن‌ها نیست.

این مدرس NLP در ایران اضافه کرد: به همین دلیل توصیه می‌شود افراد در مسائل مهم زندگی، به‌ویژه موضوعات عاطفی، خانوادگی و تصمیم‌های سرنوشت‌ساز، هوش مصنوعی را صرفاً یک ابزار کمکی بدانند و تصمیم نهایی را بر اساس گفت‌وگو با افراد متخصص و مورد اعتماد اتخاذ کنند.

حورائی درباره خطر وابستگی بیش از حد به هوش مصنوعی هشدار داد و گفت: استفاده نادرست از این فناوری ممکن است به مرور زمان قدرت تحلیل، تفکر و تصمیم‌گیری مستقل افراد را کاهش دهد، همان‌طور که برخی افراد برای کوچک‌ترین تصمیم‌های زندگی بدون فکر کردن به سراغ استخاره می‌روند، مراجعه دائمی و بدون تحلیل به هوش مصنوعی نیز می‌تواند همین آسیب را ایجاد کند، زیرا فرد به‌تدریج به جای آنکه خودش بیندیشد، تصمیم‌گیری را به ابزار دیگری واگذار می‌کند.

وی اظهار کرد: انسان ابتدا باید موضوع را از زوایای مختلف بررسی کند، درباره آن بیندیشد، اطلاعات لازم را جمع‌آوری و تحلیل کند و پس از آن، اگر نیاز بود، نظر هوش مصنوعی را نیز به‌عنوان یک دیدگاه کمکی دریافت کند.

اول فکر، بعد مشورت و در نهایت استفاده از هوش مصنوعی

این مؤلف، مدرس و پژوهشگر بهترین شیوه استفاده از هوش مصنوعی را بهره‌گیری از آن در کنار قدرت تفکر و مشورت با افراد متخصص دانست و افزود: در تصمیم‌های مهم، ابتدا باید خود فرد به جمع‌بندی برسد، سپس با افراد آگاه، متخصص و مورد اعتماد مشورت کند و در نهایت، اگر لازم بود از هوش مصنوعی نیز به‌عنوان یک ابزار کمکی استفاده کند.

حورائی ادامه داد: در موضوعات ساده مانند تولید محتوا، برنامه‌ریزی، ایده‌پردازی یا مدیریت یک صفحه مجازی، هوش مصنوعی می‌تواند کمک بسیار مؤثری باشد، اما در تصمیم‌هایی که با آینده، روابط انسانی، ازدواج، خانواده یا سرنوشت افراد ارتباط دارد، نمی‌توان با اطمینان کامل به پیشنهادهای آن تکیه کرد.

وی خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی تنها نظر خود را بر اساس داده‌های موجود ارائه می‌دهد و مسئولیت تصمیم نهایی بر عهده انسان است. از همین رو، نباید نقش تفکر، تجربه، شناخت فردی و مشورت با انسان‌های متخصص را نادیده گرفت.

این روانشناس تصریح کرد: آینده بدون تردید متعلق به هوش مصنوعی است و این فناوری بخش مهمی از زندگی انسان‌ها را تحت تأثیر قرار خواهد داد، اما موفق‌ترین افراد کسانی خواهند بود که میان بهره‌گیری از فناوری و حفظ مهارت‌های انسانی تعادل برقرار کنند، چرا که هوش مصنوعی می‌تواند یک دستیار توانمند باشد، اما هرگز جای عقل، تجربه، روابط انسانی و مشاوره حضوری را نخواهد گرفت.

انتهای پیام