به گزارش ایسنا، دکتر حسین افشین امروز در حاشیه رویداد راهبردی معماری نوین حکمرانی علم و فناوری که در سالن اجلاس سران برگزار شد، در جمع خبرنگاران با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در سیاستگذاریهای فناورانه کشور، گفت: آینده بر پایه قابلیتها شکل میگیرد و برای ساختن آینده باید روی ایجاد قابلیتهای پایدار در حوزه فناوری، نوآوری و اقتصاد دانشبنیان سرمایهگذاری کنیم.
وی با بیان اینکه در معاونت علمی باید برای آینده سرمایهگذاری شود، اظهار کرد: آنچه در دنیای آینده دیده میشود، موضوع قابلیت است؛ قابلیتی که از سه مؤلفه فناوری، نوآوری و توانمندی پایدار شکل میگیرد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با اشاره به تفاوت میان فناوری و نوآوری، افزود: وقتی یک محصول تولید میکنید، در واقع فناوری دارید؛ یعنی با استفاده از ابزارهای دانشی، فکر و ایده خود، محصولی را ایجاد کردهاید، اما این فناوری الزاماً به ایجاد قدرت، ثروت و اثرگذاری اجتماعی و اقتصادی منجر نمیشود.
افشین ادامه داد: اگر بتوانیم یک محصول را به ارزش اقتصادی و اجتماعی تبدیل کنیم؛ بهگونهای که مردم بتوانند آن را خریداری کنند، در دسترس آنها قرار گیرد، قیمت مناسبی داشته باشد و بتواند یک خدمت عمومی یا اثر اجتماعی ایجاد کند، آن زمان با نوآوری مواجه هستیم.
معاون علمی رئیسجمهور با تعریف نوآوری بهعنوان تبدیل فناوری به ارزش، تصریح کرد: اگر بخواهیم نوآوری را در یک کلمه تعریف کنیم، نوآوری یعنی به دست آوردن موفقیت؛ موفقیتی که در آن یک فناوری به ارزش تبدیل شده است. زمانی که بتوانیم این موفقیت را تکرار و پایدار کنیم، در واقع قابلیت ایجاد کردهایم؛ چراکه در معماری آینده، هدف ما تولید قابلیت است و قابلیت است که اقتدار ایجاد میکند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت تغییر در اکوسیستم فناوری کشور گفت: برای ایجاد قابلیت، باید روش کار اکوسیستم تغییر کند. در گذشته نگاه این بود که هر بخش بهصورت جداگانه تشکیل شود و ارتباط مؤثری میان اجزای مختلف وجود نداشته باشد.
وی افزود: در سالهای گذشته، حمایتها بیشتر به شکل نقطهای انجام شده است؛ به این معنا که شرکتها، شتابدهندهها، مراکز نوآوری، کارخانهها، صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) و سرمایهگذاران خطرپذیر (VC) را بهصورت مجزا مورد حمایت قرار دادهایم.
افشین تأکید کرد: این حمایتها باید به شکلی طراحی میشد که زنجیره نوآوری، ارتباط میان اجزا و اتصال مؤثر میان بازیگران مختلف تقویت شود؛ چراکه ایجاد قابلیت، نیازمند یک اکوسیستم بههمپیوسته و هماهنگ است.
پارکهای علم و فناوری باید رهبران اکوسیستم نوآوری کشور شوند
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت نقشآفرینی پارکهای علم و فناوری بهعنوان رهبران اکوسیستم نوآوری کشور، گفت: پارکها باید حلقه اتصال میان دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی، پژوهشگاهها، شرکتهای دانشبنیان، سرمایهگذاران و صنایع باشند تا زنجیره تبدیل ایده به فناوری و فناوری به ارزش اقتصادی تکمیل شود.
وی با بیان اینکه پارک علم و فناوری باید رهبر اکوسیستم باشد، اظهار کرد: ورودی پارکها از دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی، پژوهشگاهها و بنیاد ملی نخبگان تأمین میشود و این مجموعهها باید بتوانند هستههای پژوهشی را شکل دهند؛ بنابراین لازم است یک اتصال جدی میان دانشگاه و پارک برقرار شود.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور افزود: پس از شکلگیری هستههای پژوهشی، این مجموعهها باید با صنایع و نیازهای واقعی کشور ارتباط پیدا کنند و اینجا نیز نقش رهبر اکوسیستم اهمیت پیدا میکند؛ چراکه پارک باید این اتصال را برقرار کند. صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر، شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی (CVC)، سرمایهگذاران خطرپذیر (VC) و صندوق نوآوری باید در کنار این هستههای پژوهشی قرار گیرند تا مسیر تبدیل ایده و پژوهش به فناوری، صنعت و بازار شکل بگیرد.
افشین با تأکید بر اینکه ایجاد فناوری نیازمند تقویت ارتباطات میان اجزای اکوسیستم است، گفت: امروز اجزای خوبی در اکوسیستم فناوری کشور وجود دارد، اما ترکیب مناسبی میان این اجزا شکل نگرفته است؛ هر بخش فعالیت خود را انجام میدهد، اما این فعالیتهای جدا از هم نمیتواند برای کشور قدرت ایجاد کند.
وی افزود: نتیجه این وضعیت آن است که شرکتهای دانش بنیان بهصورت پراکنده فعالیت میکنند و زمانی که از ما پرسیده میشود چند شرکت دانشبنیان یا چند محصول دانشبنیان داریم، پاسخ داریم؛ اما کمتر کسی میپرسد کدام مسئله ملی کشور توسط این شرکتها حل شده است.
معاون علمی رئیسجمهور تصریح کرد: باید بتوانیم زنجیره شرکتهای دانشبنیان را در حوزههای مختلف اقتدارآفرین شکل دهیم و پاسخ روشنی داشته باشیم که در حوزههای فناوریهای نوظهور و راهبردی، چه ظرفیتهایی در اختیار کشور قرار دارد.
وی با بیان اینکه برای رسیدن به این هدف باید ریل سیاستگذاری تغییر کند، گفت: تغییری که امروز اعلام شد، به این معنا نیست که از فردا آغاز میشود؛ این تغییر از ابتدای دولت چهاردهم، از ۲۰ مرداد ۱۴۰۳ آغاز شده است، اما برای اینکه مقاومتها کاهش پیدا کند و ضرورت این تغییر برای اکوسیستم تبیین شود، اعلام عمومی آن با فاصله زمانی انجام شد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با اشاره به سیاست دولت در حوزه فناوریهای نوظهور، افزود: در این دوره، دولت نقش هدایتگر خود را در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، فناوری کوانتوم، میکروالکترونیک، علوم شناختی، امنیت سایبری و زیستفناوری ایفا کرده است. در این حوزهها دولت تلاش کرده است با ایجاد مزیت، ایفای نقش بهعنوان خریدار اولیه و تسهیلگری، زمینه شکلگیری و توسعه این فناوریها را فراهم کند.
افشین با اشاره به موفقیتهای به دست آمده در برخی حوزههای راهبردی، اظهار کرد: امروز با افتخار میتوانیم اعلام کنیم که در حوزه پزشکی بازساختی، رتبه ایران در سطح دنیا به رتبه چهارم رسیده است، در حالی که در ابتدای دولت چهاردهم رتبه کشور دوازدهم بود و اکنون به یک جایگاه پایدار دست یافتهایم. این موفقیت به دلیل تمرکز، هدایتگری و ایجاد مسیر مشخص برای توسعه این حوزه اتفاق افتاده است؛ چراکه در برخی حوزههای پیشرفته مانند سلولدرمانی و ژندرمانی، بازار آمادهای وجود ندارد و اگر دولت نقش هدایتگر نداشته باشد، توسعه این فناوریها با دشواری مواجه خواهد شد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور تأکید کرد: همین رویکرد در حوزههایی مانند هوش مصنوعی و کوانتوم نیز دنبال میشود و تغییر روش از ابتدای دوره دولت چهاردهم آغاز شده است.
افشین با اشاره به اعلام این رویکرد در بیستمین سالگرد تأسیس پارکهای علم و فناوری، گفت: این موضوع را امروز اعلام کردیم، زیرا معتقدیم اکوسیستم فناوری باید این تغییر مسیر را دقیق و از زبان خود ما بشنود؛ چراکه ممکن است رفتارهای ما را مشاهده کند، اما دلیل و منطق پشت این اقدامات را بهدرستی تشخیص ندهد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور خاطرنشان کرد: رویدادی که طی چهار روز با حضور اکوسیستم فناوری و پارکهای علم و فناوری برگزار شد، فرصتی بود تا این تغییر رویکرد، اهداف و مسیر آینده بهصورت مستقیم با فعالان این حوزه مطرح شود.
حمایتهای معاونت علمی از این پس بر مبنای زنجیره فناوری، نوآوری و قابلیت انجام میشود
افشین با اشاره به تشریح رویکرد جدید معاونت علمی برای بازیگران مختلف زیستبوم نوآوری کشور، گفت: در روزهای گذشته نشستهای جداگانه و مفصلی با بنیاد ملی علم، بنیاد ملی نخبگان، صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی (CVC)، صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VC)، صندوقهای پژوهش و فناوری و سایر صندوقهای فعال برگزار شد و در هر یک از این جلسات، نقش و مأموریت آن بخش در چارچوب رویکرد جدید بهطور کامل تبیین شد.
وی افزود: آنچه امروز رخ داد، ارائه خوانش فلسفی این تغییر رویکرد بود؛ اینکه چرا باید این تغییر انجام شود و چرا لازم است همه اجزای اکوسیستم با درک مشترک، هم مسیر آینده را بهدرستی ببینند و هم در این مسیر بهصورت هماهنگ حرکت کنند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با بیان اینکه از این پس حمایتهای معاونت علمی در قالب یک زنجیره انجام خواهد شد، اظهار کرد: همه حمایتها باید در چارچوب این زنجیره تعریف شوند. البته اکوسیستم باز همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند و حمایت از شرکتهای دانشبنیان و هستههای پژوهشی در حوزههای مختلف ادامه پیدا میکند، اما بخشی از حمایتها نیز به سطح هدایتگری و شکلدهی زنجیرههای راهبردی اختصاص خواهد یافت.
وی ادامه داد: هدف این است که وقتی از یک دانشگاه نام برده میشود، مشخص باشد آن دانشگاه در چه حوزهای صاحب تخصص و مرجع است، یا اگر از یک پارک علم و فناوری سخن گفته میشود، معلوم باشد آن پارک در کدام حوزه مأموریت تخصصی خود را دنبال میکند. همچنین در حوزههای اقتدارآفرین نیز باید مشخص باشد هر منطقه نوآوری روی چه فناوریها و ظرفیتهایی متمرکز شده است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت ارتقای پارکهای علم و فناوری، گفت: همه پارکها باید به سمت پارکهای نسل سوم حرکت کنند. اکنون بیشتر پارکهای کشور در نسل دوم قرار دارند و تعداد محدودی نیز در نسل چهارم و پنجم فعالیت میکنند.
وی افزود: البته معتقد نیستیم که همه پارکها باید به نسل چهارم یا پنجم تبدیل شوند، زیرا نه امکانپذیر است و نه ضرورتی دارد. پارکهای نسل چهارم و پنجم باید در کنار دانشگاههای بزرگ و توانمند و در بستر یک اکوسیستم قوی شکل بگیرند، اما جهتگیری کلی ما حرکت به سمت توسعه پارکهای نسل پنجم در حوزه مأموریتهای ملی است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور تصریح کرد: آمادگی داریم برای پارکهای علم و فناوری مأموریتهای ملی تعریف کنیم. طبیعی است که آغاز این مسیر با مقداری اینرسی و دشواری همراه باشد، اما تلاش خواهیم کرد نمونههای موفق را توسعه داده و در سایر بخشها تکثیر کنیم.
وی ادامه داد: امیدواریم تا دو سال آینده و در پایان دولت چهاردهم، رویدادی برگزار کنیم و عملکرد این رویکرد را بهصورت ملموس ارائه دهیم. به همین دلیل زمان ارزیابی را سال آینده تعیین نکردهایم، زیرا معتقدیم هنوز برای مشاهده نتایج واقعی زود است و نمیخواهیم صرفاً اقدامات شعاری ارائه کنیم.
افشین با اشاره به سازوکارهای حمایتی معاونت علمی، گفت: در مواردی که دستگاه اجرایی و دانشگاه یا شرکت دانشبنیان علاقهمند به ادامه همکاری باشند، مدلهای حمایتی مشترک از جمله الگوی مشارکتی ۷۰ به ۳۰ در دستور کار قرار میگیرد تا زمینه توسعه پروژهها فراهم شود.
وی افزود: این رویکرد موجب شده است که امروز بدون آنکه معاونت علمی مستقیماً پروژهای را تکلیف کرده باشد، پروژههای متعددی در حوزه هوش مصنوعی شکل بگیرد، زیرا تلاش کردهایم مزیتهای این فناوریها، میزان بهرهوری آنها و فرصتهای ایجادشده را برای بازیگران مختلف تبیین کرده و ارتباط میان آنها را برقرار کنیم.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور تأکید کرد: از ابتدا تلاش ما این بوده است که نقش تسهیلگر داشته باشیم و با ایجاد بازار و شکلدهی تقاضا، مسیر توسعه فناوری را هموار کنیم. به اعتقاد من، در حوزههایی که به این شیوه ورود کردهایم، موفق بودهایم و این مسیر را برای ایجاد قابلیت در سایر حوزهها نیز ادامه خواهیم داد.
وی در ادامه با اشاره به معیارهای جدید حمایت از طرحها، گفت: ممکن است برخی بپرسند چرا از یک طرح یا یک مدل خاص حمایت نشده است، اما سیاست ما حمایت از نقاط پراکنده نیست؛ بلکه به دنبال حمایت از ایجاد «قابلیت» هستیم.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور از رسانهها خواست ادبیات جدید این حوزه را برای افکار عمومی تبیین کنند و افزود: انتظار داریم رسانهها سه مفهوم «فناوری»، «نوآوری» و «قابلیت» را بیش از گذشته تشریح کنند تا این ادبیات در زیستبوم دانشبنیان کشور نهادینه شود و زمینه پیشرفتهای بیشتر فراهم آید.
وی با اشاره به خسارتهای واردشده به زیرساختهای پژوهشی کشور در جریان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، اظهار کرد: همانگونه که مستحضرید، بخشی از زیرساختهای پژوهشی و آزمایشگاهی کشور در حوزههای اقتدارآفرین آسیب دید که با هماهنگی دولت، بازسازی آنها در اولویت قرار گرفته است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور افزود: امیدواریم با بهبود شرایط، هرچه سریعتر فرآیند بازسازی این زیرساختها آغاز شود. نکته قابل توجه این است که تمام این تجهیزات و زیرساختها در دولت چهاردهم و طی دو سال گذشته تهیه و ایجاد شده بود و هیچیک از آنها متعلق به سالهای قبل نبود.
افشین ادامه داد: توسعه این زیرساختها یکی از مهمترین برنامههای معاونت علمی برای ایجاد قابلیت در فناوریهای نوظهور بود و با همین نگاه، سرمایهگذاری گستردهای در حوزه زیرساختهای پژوهشی انجام شد.
وی خاطرنشان کرد: نکته مهم این است که دشمن بهخوبی میداند کدام زیرساختها آیندهساز، قدرتآفرین و راهبردی هستند و به همین دلیل این مراکز را هدف قرار داده است؛ موضوعی که اهمیت توسعه و حفاظت از زیرساختهای علمی و پژوهشی کشور را بیش از پیش نشان میدهد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تأکید بر اینکه تغییر رویکرد این معاونت از ابتدای دولت چهاردهم آغاز شده است، گفت: اهل وعدههای بلندمدتی که به آن پایبند نباشم نیستم.
افشین تصریح کرد: از همان ابتدای دولت، این تغییر مسیر را آغاز کردیم، اما تلاش داشتیم این رویکرد بهصورت نامحسوس و از طریق اجرا پیش برود؛ زیرا اگر در آغاز کار صرفاً این تغییر را اعلام میکردیم، بدون آنکه پشتوانه اجرایی داشته باشد، با مقاومتهایی روبهرو میشد. بنابراین ابتدا این سیاست را در عمل اجرا کردیم و پس از مشاهده نتایج اولیه، آن را بهصورت رسمی برای اکوسیستم تبیین و اعلام کردیم.
انتهای پیام
