کاظم کامیاب در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: با اقدام ارزشمند و خیرخواهانه یکی از خیرین شهرستان مالکیت یکی از بناهای تاریخی و هویتی این منطقه به نام آسیاب برج به اداره میراث فرهنگی واگذار شد تا مسیر برای مرمت و احیای این اثر کهن هموار شود.
وی در تشریح جزئیات این رویداد فرهنگی، با تأکید بر اینکه صیانت از مواریث فرهنگی به عنوان هویت جمعی یک ملت، تنها با همافزایی میان دستگاههای دولتی و مشارکت فعال مردم امکانپذیر است، گفت: پس از پیگیریهای مستمر و رایزنیهای کارشناسی همکاران ما در اداره میراث فرهنگی شهرستان، خوشبختانه با نگاه مسئولانه و بینش فرهنگی خیر نیکاندیش، داوطلبانه این بنای واجد ارزش تاریخی واگذار شد.
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان رشتخوار در معرفی شناسنامه فنی و معماری این اثر خاطرنشان کرد: آسیاب برج تاریخی رشتخوار که از یادگاران درخشان دوران صفوی است، بالغ بر ۴۰۰ سال قدمت دارد و یکی از بناهای شاخص و منحصربهفرد در سطح استان محسوب میشود.
وی بیان کرد: این بنا با مساحتی بیش از ۳۰۰ مترمربع، مجموعهای پیچیده از مهندسی بومی را در خود جای داده است که اجزای آن شامل برج ورودی، پلکان ارتباطی منتهی به اتاق آردخانه، اتاق مخصوص آسیاب (آردخانه)، تنوره و کانالهای هدایت آب است که همگی نشان از دانش مهندسی پیشرفته نیاکان ما در مدیریت منابع آب و فرآوری محصولات کشاورزی دارند.

کامیاب درباره برنامههای این اداره گفت: در حال حاضر، اداره میراث فرهنگی شهرستان با بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی و دانش تخصصی کارشناسان مرمت، پرونده این اثر را با اولویت ویژه در دستور کار قرار داده است. موضوع مرمت، استحکامبخشی، ساماندهی و احیای این اثر با جدیت پیگیری خواهد شد تا در آیندهای نزدیک، این بنا به یکی از قطبهای فرهنگی و گردشگری شهرستان تبدیل شود.
وی افزود: هدف ما این است که با تبدیل این آسیاب به یک مرکز فرهنگی و گردشگری، علاوه بر رونق گردشگری، ارزش افزوده فرهنگی برای رشتخوار ایجاد کنیم.
مسئول نمایندگی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان رشتخوار ادامه داد: رشتخوار در متون تاریخی و حافظه جمعی، به عنوان شهر آسیابهای آبی در خراسان قدیم شناخته میشود؛ عنوانی که گویای رونق کشاورزی و مهندسی آبیاری در این دشت پهناور بوده است.
وی بیان کرد: این آسیابها در گذشته عمدتاً در امتداد رشته قنات معروف و کهن کلپوک فعالیت میکردند و چرخهای اقتصاد منطقه را به گردش در میآوردند.
کامیاب با تأکید بر جایگاه ملی این اثر اضافه کرد: آسیاب برج نه تنها یک اثر شناسایی شده، بلکه یک اثر واجد ارزشهای معماری و تاریخی است که تمامی مستندات فنی و تاریخی آن تدوین شده و پروندهاش جهت ثبت رسمی در فهرست میراث ملی ایران به وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ارسال شده است. امیدواریم با ثبت ملی این اثر، حمایتهای بیشتری برای حفظ آن صورت پذیرد.
وی خاطرنشان کرد: امیدواریم این نمونه ارزشمند از مشارکت خیران، الگویی برای دیگر نیکاندیشان شهرستان باشد تا با مشارکت در حفظ بناهای تاریخی، به ارتقای جایگاه گردشگری و حفظ هویت رشتخوار کمک کنند. اداره میراث فرهنگی شهرستان رشتخوار همواره دست تمامی فعالان اجتماعی و دوستداران تاریخ را برای توسعه این حوزه به گرمی میفشارد.
برج آسیاب در یک کیلومتری شمال شهر رشتخوار، یکی از بناهای دوره صفوی است. این ساختمان شامل چند اتاق برای استراحت آسیابان و انبار گندم بوده که اکنون تنها بخشهایی از برج آسیاب، تنوره و دیوار آن باقی مانده است. پلان برج دایرهای شکل با قطری ۷ متر و در دو طبقه ساخته شده بود، اما طبقه دوم مسدود شده و ارتفاع فعلی آن حدود ۷/۵ متر است.
ورودی برج در ضلع جنوبی قرار دارد و آب آن از قنات کلپوک تأمین میشده است. مصالح استفاده شده در ساخت برج شامل سنگ، آجر و ملاط ساروچ است. این مجموعه آسیابهای آبی در محدوده محوطه باستانی چهل ماه واقع شده است. قطر برج در قسمت فوقانی حدود پنج متر است و ورودی آن در ضلع جنوبی قرار دارد. همچنین در قسمت فوقانی ضلع شمال شرقی و جنوب غربی برج، دو طاقنما دیده میشود.
انتهای پیام

