جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ | ۰۹:۵۲
یک استاد دانشگاه: دانشگاه انقلابی در گرو نظریه‌پردازی و مرجعیت علمی است

یک استاد دانشگاه: دانشگاه انقلابی در گرو نظریه‌پردازی و مرجعیت علمی است

خراسان رضوی (ایسنا) - عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با تأکید بر اینکه مهم‌ترین مطالبه رهبر شهید انقلاب از دانشگاه‌ها، حرکت به سمت تولید علم و نظریه‌پردازی است، گفت: دانشگاه انقلابی زمانی محقق می‌شود که علاوه بر حفظ شتاب پیشرفت در علوم تجربی، در علوم انسانی نیز بر پایه اندیشه اسلامی به تولید نظریه و مرجعیت علمی دست یابد.

سیدحسین سیدموسوی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به انتظارات رهبرشهید انقلاب از دانشگاه‌ها، اظهار کرد: رهبرشهید انقلاب در حوزه دانشگاه، در موضوعات مختلفی از جمله نقش سیاسی، فرهنگی و به‌ویژه علمی دانشگاه‌ها سخنان فراوانی داشته‌اند. یکی از مهم‌ترین مطالبات ایشان از دانشگاه‌ها، توجه جدی به عرصه علم و تولید دانش است.

وی افزود: مباحث علمی در دانشگاه‌ها را می‌توان در دو حوزه اصلی علوم انسانی و علوم تجربی بررسی کرد. در بخش علوم انسانی که شامل رشته‌هایی همچون الهیات، ادبیات، علوم تربیتی، علوم سیاسی، علوم اجتماعی، اقتصاد، مدیریت، حقوق و روان‌شناسی است، انتظار رهبر انقلاب این بوده که دانشگاه‌ها به سمت نظریه‌پردازی حرکت کنند و بر پایه جهان‌بینی اسلامی، جایگاه علمی ایران را در جهان ارتقا دهند.

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: متأسفانه آنچه امروز در بسیاری از رشته‌های علوم انسانی مشاهده می‌شود، به‌جز برخی حوزه‌ها مانند فقه، فلسفه اسلامی و الهیات، عمدتاً متأثر از دیدگاه‌های غربی است. در رشته‌هایی مانند جامعه‌شناسی، علوم سیاسی، اقتصاد، مدیریت، علوم تربیتی، روان‌شناسی و سایر علوم اجتماعی، همچنان نظریه‌های غربی مبنای آموزش و پژوهش قرار دارند؛ در حالی که لازم است بر اساس نگرش و جهان‌بینی اسلامی، نظریه‌های بومی و اسلامی در این حوزه‌ها تدوین و ارائه شود.

سیدموسوی با اشاره به راهکار تحقق این هدف بیان کرد: برای رسیدن به این نقطه، کرسی‌های نظریه‌پردازی، چه در بخش ترویجی و چه در بخش پژوهشی، اهمیت فراوانی دارند. خوشبختانه در دانشگاه‌ها تلاش‌هایی در این زمینه انجام شده و اقدامات خوبی صورت گرفته است، اما این اقدامات هنوز با وضعیت مطلوب فاصله دارد. با گذشت حدود پنج دهه از پیروزی انقلاب اسلامی، هنوز نتوانسته‌ایم تحول مورد انتظار را در علوم انسانی ایجاد کنیم.

وی افزود: البته رهبر انقلاب این مطالبه را تنها از دانشگاه‌ها نداشتند، بلکه از حوزه‌های علمیه نیز انتظار داشتند در زمینه نظریه‌پردازی و تولید اندیشه اسلامی نقش فعال‌تری ایفا کنند و در این مسیر سهم خود را به‌درستی انجام دهند.

این استاد دانشگاه با اشاره به حوزه دوم فعالیت دانشگاه‌ها اظهار کرد: بخش دیگر، علوم تجربی است که رشته‌هایی همچون پزشکی، پیراپزشکی، علوم مهندسی، فیزیک، شیمی، کشاورزی و سایر علوم مرتبط را در بر می‌گیرد. البته برخی رشته‌های علوم انسانی نیز در این حوزه قرار می‌گیرند، اما به طور کلی می‌توان از آن‌ها با عنوان علوم تجربی یاد کرد. خوشبختانه دانشگاه‌های کشور در این عرصه دستاوردهای بسیار ارزشمندی داشته‌اند.

سیدموسوی ادامه داد: پیشرفت‌های چشمگیر جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌های نظامی، پزشکی، فناوری هسته‌ای، نانو و بسیاری از فناوری‌های نوین، نتیجه تلاش و کوشش دانشگاهیان کشور است. رهبر انقلاب با استناد به حدیث «العلم سلطان» همواره تأکید داشتند که هر ملتی بتواند در دانش روز جهان سرآمد باشد، قدرت و اقتدار نیز در اختیار او خواهد بود. ایشان برای دستیابی به این جایگاه نیز افق‌ها و برنامه‌هایی را ترسیم کرده بودند؛ اینکه ایران در سال‌های آینده ابتدا در منطقه و سپس در سطح جهان به جایگاه علمی برتر دست پیدا کند.

وی با مقایسه وضعیت امروز با سال‌های ابتدایی انقلاب و پیش از انقلاب، تصریح کرد: در این سال‌ها پیشرفت کشور کاملاً مشهود است. در آن دوران برای تأمین پزشک از کشورهایی مانند هند، پاکستان و بنگلادش نیرو جذب می‌شد و بسیاری از بیماران نیز برای درمان به خارج از کشور اعزام می‌شدند، اما امروز ایران به یکی از قطب‌های پزشکی منطقه تبدیل شده و بیماران بسیاری از کشورهای همسایه برای درمان به ایران مراجعه می‌کنند.

این استاد دانشگاه افزود: در حوزه نانو، فناوری‌های نوین و سایر عرصه‌های علمی نیز پیشرفت‌های قابل توجهی حاصل شده است، هر چند همچنان ظرفیت‌های فراوانی برای رشد بیشتر وجود دارد و نخبگان دانشگاهی باید تلاش خود را برای رساندن ایران به قله‌های علمی جهان ادامه دهند.

سیدموسوی با اشاره به چگونگی تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی توسط دانشگاه‌ها، بیان کرد: اگر چه در علوم انسانی و چه در علوم تجربی، مبانی فکری و جهان‌بینی ما بر پایه اندیشه اسلامی استوار باشد، طبیعتاً همین علوم می‌توانند ابزار تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی باشند.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین آرمان‌های انقلاب اسلامی، حاکمیت ارزش‌های الهی در جهان است؛ اینکه اراده و خواست خداوند محور همه امور قرار گیرد. اگر چنین نگرشی در جهان حاکم شود، زمینه پایان یافتن ظلم، استکبار، استعمار، استثمار، جنگ و خونریزی فراهم خواهد شد و آن زندگی آرمانی که همه انسان‌ها، فارغ از دین و مذهب، خواهان آن هستند، تحقق پیدا می‌کند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: لازمه رسیدن به این هدف، تقویت روحیه خودباوری، خوداتکایی و پرهیز از خودکم‌بینی است. باید به خداوند توکل داشته باشیم، او را ناظر بر همه امور و قادر بر انجام همه کارها بدانیم. اگر این نگاه در جامعه نهادینه شود، زمینه از میان رفتن استعمار، استثمار و بسیاری از جنگ‌ها و خشونت‌هایی که امروز در جهان شاهد آن هستیم نیز فراهم خواهد شد.

سیدموسوی ادامه داد: البته در این بخش همچنان با ضعف‌های نگرشی مواجه هستیم، اما دانشگاه‌ها تلاش می‌کنند با تقویت تفکر دینی و گسترش علم دینی در جامعه، زمینه تحقق این آرمان‌ها را فراهم کنند.

انتهای پیام

آخرین اخبار استان ها