در سالهای اخیر، نشستهای ادبی و گفتوگوهای تخصصی پیرامون کتاب، از قالب صرف معرفی آثار تازه منتشرشده فاصله گرفته و به بستری برای تحلیل ادبی، تبادل اندیشه و بررسی نسبت ادبیات با فرهنگ، جامعه و هویت تبدیل شدهاند؛ رویکردی که به گسترش فرهنگ مطالعه و تقویت ارتباط میان نویسندگان، مترجمان، پژوهشگران و مخاطبان کمک کرده است.
«داستان یک شهر»؛ روایتی از فرهنگ و هویت شهرها
در همین چارچوب، نشر سفیر، بهعنوان بازوی فرهنگی مؤسسه زبان سفیر گفتمان، نشست معرفی و بررسی مجموعۀ «داستان یک شهر» را با محوریت دو کتاب «صداهایی از پراگ» و «صداهایی از قاهره» در شهرکتاب مرکزی برگزار کرد؛ نشستی که در آن، نسبت میان شهر، روایت، تجربۀ زیسته و ادبیات از منظرهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت.
این دو کتاب بخشی از پروژۀ بینالمللیReading the City هستند و با گردآوری داستانهایی از نویسندگان بومی، تصویری متفاوت از شهرها ارائه میکنند؛ تصویری که فراتر از نگاه گردشگری، مخاطب را با لایههای فرهنگی، اجتماعی و هویتی هر شهر آشنا میسازد. در این آثار، شهر صرفاً محل وقوع داستان نیست، بلکه در شکلگیری شخصیتها، فضای روایت و مسیر داستان نقشی اثرگذار ایفا میکند.
داستان کوتاه؛ ابزاری برای بیداری خواننده و بازخوانی تاریخ
مرضیه پورچریکی، مترجم این مجموعه، داستان کوتاه را قالبی دانست که در آن هر واژه نقشی تعیینکننده در انتقال معنا دارد و مترجم باید علاوه بر متن، با پیشینۀ فرهنگی و اجتماعی نویسندگان نیز آشنا باشد تا فضای بومی آثار بهدرستی منتقل شود. او تأکید کرد که این داستانها تنها روایتهایی کوتاه نیستند، بلکه تاریخ، فرهنگ و هویت شهرها را در لایههای خود بازتاب میدهند. پورچریکی همچنین از انتشار کتاب «صداهایی از توکیو» بهعنوان ادامۀ این مجموعه خبر داد.
چرا پراگ «کسی» میشود و قاهره «جایی» باقی میماند؟
الهام فلاح، نویسنده و مدرس داستان، با بررسی ساختار این آثار به تفاوت میان «شهر بهعنوان صحنه» و «شهر بهعنوان شخصیت» پرداخت. به گفتۀ او، در مجموعۀ «صداهایی از پراگ»، شهر به واسطۀ پیشینۀ ادبی، تاریخ، رابطۀ عاطفی نویسندگان با محیط و حضور پررنگ جزئیات، به عنصری اثرگذار در روایت تبدیل شده است؛ در حالی که در بسیاری از داستانهای «صداهایی از قاهره»، شهر بیشتر بستری برای رخدادهاست و دغدغههای اجتماعی و سیاسی در ذهن و تجربۀ شخصیتها بازتاب یافتهاند. او همچنین بر ظرفیت ادبیات فارسی برای خلق «شهر-کاراکتر» و اهمیت تداوم چنین پروژههایی تأکید کرد.
تقابل فضای مکانیکی و فضای تعاملی
دکتر حمیدرضا شعیری، استاد نشانهمعناشناسی دانشگاه تربیت مدرس، نیز با نگاهی فلسفی به مفهوم شهر در این آثار پرداخت و دو نوع فضای «مکانیکی» و «تعاملی» را تشریح کرد. به گفتۀ او، در فضای مکانیکی، شهر ساختاری از پیش تعیینشده دارد؛ اما در فضای تعاملی، انسان و شهر در ارتباطی دوسویه معنا پیدا میکنند. وی با اشاره به نمونههایی از داستانهای این مجموعه، نشان داد که چگونه عناصر روزمرۀ زندگی شهری به نشانههایی از هویت، تجربۀ زیسته و وضعیت روانی شخصیتها تبدیل شدهاند و در پایان، شهر را پدیدهای پویا دانست که همواره در تعامل با انسان معنا مییابد.
فراتر از انتشار کتاب؛ تداوم گفتوگوی فرهنگی
مجموعۀ «داستان یک شهر» تنها بخشی از آثار منتشرشده توسط نشر سفیر است. این نشر در سالهای اخیر، علاوه بر انتشار آثار ادبی، تاریخی و فرهنگی، برگزاری نشستهای تخصصی، نقد و بررسی کتاب و ایجاد فضاهای گفتوگو را نیز در دستور کار خود قرار داده است؛ رویکردی که ارتباط میان نویسندگان، مترجمان، پژوهشگران و مخاطبان را تقویت میکند.
در کنار این مجموعه، آثار متنوعی در حوزههای ادبیات، تاریخ و فرهنگ از سوی نشر سفیر منتشر شده است که از جمله آنها میتوان به «لیدی سوزان»، «فاجعۀ چرنوبیل»، «جنگ کره»، «روایتهای تنهایی»، «کتابچۀ راهنمای مرز»، «امپوزیوم» و «زندگیهای توی شیشه» اشاره کرد.
تجربه این نشست بار دیگر نشان داد که نقش ناشران امروز تنها به انتشار کتاب محدود نمیشود، بلکه ایجاد بستری برای گفتوگوی فرهنگی و تعامل میان اهالی فرهنگ و مخاطبان نیز بخشی از رسالت آنهاست؛ مسیری که میتواند به پویایی بیشتر فضای فرهنگی و ترویج فرهنگ کتابخوانی کمک کند.
علاقهمندان میتوانند برای آشنایی بیشتر با آثار منتشرشده، تهیه کتابها و همچنین اطلاع از نشستهای تخصصی، برنامههای فرهنگی پیشرو و تازهترین فعالیتهای نشر سفیر، به وبسایت این مجموعه به نشانی safirpub.com مراجعه کنند.
انتهای پیام
