پنجشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵ | ۱۸:۴۱
کفن‌های سفید و ذکر یا عباس؛ روایت یک آیین

کفن‌های سفید و ذکر یا عباس؛ روایت یک آیین

آیین «یا عباسی» در شهرستان کوهبنان، از رسوم کهن عزاداری محرم در استان کرمان است که عزاداران آن با پوشیدن کفن و سردادن نوای «جانم فدای عباس(ع)» در روزهای تاسوعا و عاشورا، ارادت خود را به علمدار کربلا نشان می‌دهند؛ آیینی که در آذرماه ۱۳۹۱ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسید.

به گزارش ایسنا، در میان آیین‌های عزاداری محرم در استان کرمان، برخی مراسم‌ها با نشانه‌ها و جلوه‌های ویژه خود، روایتگر ارادت مردم این دیار به خاندان اهل‌بیت(ع) هستند. در شهرستان کوهبنان، آیین «یا عباسی» یکی از همین سنت‌های دیرینه است؛ مراسمی که عزاداران در روزهای تاسوعا و عاشورا با پوشیدن کفن و سردادن نوای «جانم فدای عباس(ع)»، یاد و نام حضرت ابوالفضل العباس(ع) را گرامی می‌دارند.

دسته‌های «یا عباسی» از جمله جلوه‌های شاخص عزاداری سنتی مردم کوهبنان به شمار می‌روند. عزاداران این دسته‌ها با لباس‌های سفید شبیه کفن، در میان دیگر هیات‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی حرکت می‌کنند و با نوحه‌خوانی و سینه‌زنی، ارادت خود را به علمدار کربلا نشان می‌دهند. پوشیدن کفن در این آیین، نمادی از آمادگی برای فداکاری در راه آرمان‌های عاشورا و نشان‌دهنده پیوند عمیق مردم با فرهنگ ایثار و وفاداری است.

نوای «جانم فدای عباس(ع)» که در این مراسم تکرار می‌شود، محور اصلی آیین یا عباسی است؛ نوایی که یادآور جایگاه حضرت ابوالفضل(ع) در واقعه کربلا و نماد وفاداری، جوانمردی و جانبازی در فرهنگ عاشورایی به شمار می‌رود. تکرار این ذکر در میان حرکت هماهنگ عزاداران، فضای خاصی به مراسم می‌بخشد و هویت این آیین را از دیگر شیوه‌های عزاداری متمایز می‌کند.

آیین «یا عباسی» بخشی از مجموعه گسترده آیین‌های عاشورایی استان کرمان است که در کنار سنت‌هایی مانند علم‌گردانی، عاشوری دادن و جوش‌زنی، تنوع فرهنگی و مذهبی این منطقه را به نمایش می‌گذارد. در این میان، ثبت ملی این آیین در آذرماه ۱۳۹۱ نشان‌دهنده اهمیت آن به عنوان بخشی از میراث فرهنگی ناملموس و هویت مذهبی مردم کرمان است.

میراث ناملموس آیین‌هایی مانند «یا عباسی» تنها در شکل ظاهری مراسم خلاصه نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از باورها، نواها، شیوه‌های مشارکت اجتماعی و خاطرات جمعی مردم را در بر می‌گیرد. استمرار این سنت در میان نسل‌های مختلف، نشان می‌دهد که آیین‌های عاشورایی همچنان یکی از مهم‌ترین بسترهای انتقال فرهنگ، ارزش‌ها و هویت محلی در ایران هستند.

امروز نیز با فرارسیدن محرم، دسته‌های یا عباسی در کوهبنان با همان شور و حال گذشته به حرکت درمی‌آیند؛ عزادارانی که با کفن‌های سفید و ذکر «جانم فدای عباس(ع)»، روایتی زنده از وفاداری و دلدادگی به بنی‌هاشم(ع) را در حافظه فرهنگی کرمان حفظ کرده‌اند.

انتهای پیام

# فرهنگی و هنری

آخرین اخبار فرهنگی و هنری