مسعود کریمی بیرانوند در گفتوگو با ایسنا، با تشریح جایگاه وحدت در اندیشه امام شهید اظهار کرد: وحدت در نگاه ایشان، یک تاکتیک مقطعی برای دستیابی به اهداف سیاسی نبود، بلکه اصلی بنیادین و برخاسته از آموزههای اسلام محسوب میشد. امام شهید در دیدارها و سخنرانیهای خود با علمای اهل سنت، وحدت را ضرورتی اعتقادی میدانستند و معتقد بودند این اصل، علاوه بر جهان اسلام، برای همه آزادگان جهان نیز کاربرد دارد؛ از همین رو وحدت در اندیشه ایشان، فراتر از یک راهبرد سیاسی، به یک ارزش هویتی و ماندگار تبدیل شده است.
وی با اشاره به آسیبهای ناشی از اختلافات داخلی افزود: امام شهید نسبت به هرگونه تفرقه در داخل کشور، حتی اگر با نیت خیرخواهانه شکل بگیرد، هشدار میدادند و معتقد بودند درگیریهای داخلی، توان جامعه را برای مقابله با دشمنان خارجی کاهش میدهد. به گفته وی، استعمارگران همواره از سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن» بهره بردهاند و از این رو، حفظ وحدت ملی از مهمترین الزامات صیانت از کشور است.
کریمی بیرانوند ادامه داد: از نگاه امام شهید، وحدت به معنای حذف اختلافنظرها نیست، بلکه به معنای تأکید بر مشترکات در عین پذیرش تفاوت دیدگاههاست. ایشان بر این باور بودند که اختلافهای جزئی نباید بر منافع و اهداف کلان ملی سایه بیندازد و تحقق این وحدت، تنها وظیفه مسئولان و احزاب نیست، بلکه مردم، نخبگان، اندیشمندان و فعالان اجتماعی نیز در حفظ و تقویت آن نقش اساسی دارند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان درباره کارکرد سیاسی و اجتماعی شهادت اظهار کرد: از منظر علوم سیاسی، شهادت شخصیتهای اثرگذار میتواند به تقویت همبستگی ملی کمک کند، هرچند این عامل به تنهایی کافی نیست. شهادت با ایجاد همدلی عمومی، خنثی کردن تبلیغات دشمن و نمایش عملی ایثار و فداکاری، زمینه تقویت انسجام اجتماعی را فراهم میکند. به اعتقاد وی، شهادت امام شهید، اگرچه ضایعهای بزرگ بود، اما به افزایش همبستگی اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی منجر شد.
وی افزود: از منظر جامعهشناسی نیز شهادت، آیینی دینی و اجتماعی است که همواره نقش مهمی در تقویت همبستگی جمعی داشته است. به گفته وی، این رخداد موجب آگاهی بخشی به بخشی از افکار عمومی و همچنین روشنتر شدن مرز میان جبهه مقاومت و جریانهای سلطهگر شد و بازتاب آن، علاوه بر ایران، در میان بسیاری از ملتهای آزاده جهان نیز قابل مشاهده بود.
کریمی بیرانوند با اشاره به نقش تهدیدهای مشترک در افزایش انسجام ملی گفت: پس از شهادت، مجموعهای از تهدیدها از جمله حمله به مراکز امنیتی، ترور دانشمندان و شخصیتها، احساس تهدید مشترکی را در جامعه ایجاد کرد که به تقویت همبستگی ملی انجامید. وی حضور گسترده مردم در آیینهای تشییع را نمادی از این انسجام دانست و آن را ریشهدار در فرهنگ دینی و اجتماعی ایرانیان توصیف کرد.
وی استقلال را یکی از اساسیترین حقوق ملتها دانست و اظهار کرد: ملت ایران که سالها وابستگی و سلطه بیگانگان را تجربه کرده بود، استقلال را شرط عزت و پیشرفت کشور میدانست. از نگاه امام شهید، استقلال تنها با شعار محقق نمیشود، بلکه نیازمند مقاومت در عرصههای مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، رسانهای و نظامی است.
این دکترای علوم سیاسی افزود: امام شهید بر این باور بودند که مقاومت، اقدامی فردی نیست و تنها در سایه وحدت و شکلگیری جبههای منسجم در داخل کشور، منطقه و جهان میتواند به حفظ استقلال منجر شود. از این منظر، وحدت، مقاومت و استقلال سه مفهوم بههمپیوسته هستند که تحقق هر یک، در گرو تقویت دیگری است.
کریمی بیرانوند با اشاره به ماندگاری سرمایه اجتماعی حاصل از شهادت گفت: برخلاف برخی نظریههای علوم انسانی که همبستگیهای ناشی از بحران را موقتی میدانند، سرمایه اجتماعی شکلگرفته پس از شهادت امام شهید، ماهیتی پایدار دارد و در امتداد فرهنگ عاشورا و نهضت حسینی قابل تبیین است. به گفته وی، مهمترین میراث امام شهید برای نسل جوان، حرکت در مسیر جهاد علمی، امیدآفرینی، خودسازی، بصیرت، مسئولیتپذیری و مقاومت است؛ مسیری که میتواند زمینهساز تحقق تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای ظهور حضرت ولیعصر (عج) باشد.
انتهای پیام
