حسین بخشی، در گفتوگو با ایسنا، درباره وضعیت مطالعه در میان نسل جدید، اظهار کرد: شاید لازم باشد در تعریف سنتی خود از مطالعه تجدیدنظر کنیم. در گذشته مطالعه را بیشتر به خواندن یک کتاب ۲۰۰، ۵۰۰ یا هزار صفحهای به شکل کاغذی و بهصورت کلمهبهکلمه محدود میکردیم، اما امروز شکل مطالعه تغییر کرده است.
وی افزود: فردی که از صبح تا شب گوشی تلفن همراه در دست دارد، لزوماً تمام این زمان را صرف تماشای فیلم نمیکند. او ممکن است به سایتهای خبری، تخصصی، ادبی و هنری مراجعه کند و مطالب مختلفی بخواند. بنابراین اگر مطالعه را در معنای گستردهتری تعریف کنیم، میبینیم که مطالعه همچنان وجود دارد و حتی میتواند بسیار گسترده باشد، اما شکل آن مدرن و دیجیتالی شده است.
بخشی با تأکید بر ضرورت هدفمند شدن مطالعه در فضای مجازی ادامه داد: مسئله اصلی این نیست که مطالعه در فضای مجازی انجام میشود یا نه، بلکه باید دید فرد چه چیزی را مطالعه میکند و آیا این مطالعه برای او مفید است یا خیر. مطالعه چه در شکل سنتی و چه در شکل دیجیتال میتواند هدفمند یا غیرهدفمند باشد.
این استاد دانشگاه با اشاره به تفاوت میان مطالعه و صرفاً وقتگذرانی در فضای مجازی گفت: ممکن است فردی ساعتها در فضای مجازی بدون هدف مشخص بچرخد و مطالب پراکندهای ببیند؛ این یک آسیب است، اما در مقابل، فرد دیگری میتواند از همین ابزار برای مطالعه مطالب تخصصی و علمی استفاده کند. بنابراین موضوع اصلی، نحوه استفاده و هدایت این ظرفیت است.
وی با بیان اینکه تغییر شکل مطالعه بخشی از تحولات فرهنگی و اجتماعی عصر جدید است، اظهار کرد: تغییر شکل مطالعه را میتوان مانند تغییر برخی الگوهای فرهنگی دیگر دانست. هر پدیده جدیدی برای اینکه جای خود را در جامعه پیدا کند، به زمان نیاز دارد و نقاط قوت و ضعف آن بهتدریج مشخص میشود.
بخشی افزود: امروز از نظر اقتصادی، فرهنگی و حتی زیستمحیطی، حرکت به سمت دیجیتالی شدن مطالعه سرعت گرفته است. بسیاری از کتابهای کاغذی نسخه دیجیتال دارند و تعداد زیادی از آثار نیز در قالب کتاب صوتی عرضه شدهاند. خود من نیز برخی از متون، حتی متون کلاسیک، را به صورت صوتی گوش میدهم.
عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان تصریح کرد: من نسل جدید را نسل بدون مطالعه نمیدانم؛ اتفاقاً معتقدم نسل جدید پرمطالعه است، اما مطالعه آنها آفتهایی هم دارد و مسئله این است که باید این مطالعه مدیریت و به سمت درست هدایت شود.
او ادامه داد: حتی در شکل سنتی مطالعه نیز هر کتابی الزاماً ارزش مطالعه نداشت. ممکن بود فرد زمان زیادی را صرف خواندن کتابی کند که در نهایت ارزش چندانی برای او نداشته باشد. بنابراین صرف خواندن یک کتاب به معنای مطالعه مفید نیست و در فضای دیجیتال نیز همین موضوع صدق میکند.
بخشی با اشاره به کتاب تاریخ بیهقی،گفت: در تاریخ بیهقی جملهای با این مضمون وجود دارد که هیچ کتابی در دنیا نیست که ارزش یک بار خواندن را نداشته باشد. البته در عمل فرصت خواندن همه کتابها را نداریم و باید در انتخاب منابع مطالعه نیز دقت کنیم.
این استاد دانشگاه در ادامه درباره وضعیت فرهنگ و ادبیات در استان زنجان و استفاده از ظرفیت چهرههای فرهنگی و ادبی این استان، اظهار کرد: کمتوجهی به ظرفیتهای فرهنگی و هنری یک مسئله عمومی در جامعه ماست و تنها به زنجان اختصاص ندارد.
وی افزود: متأسفانه فرهنگ، هنر و ادبیات آنطور که باید مورد توجه قرار نمیگیرند و هنرمندان عرصههای مختلف نیز گاهی جایگاه شایسته خود را در جامعه ندارند. این یک نقص کلی است که در بسیاری از شهرهای کشور دیده میشود و زنجان نیز از این وضعیت مستثنی نیست.
بخشی با تأکید بر ضرورت توجه نسل جدید به گذشته فرهنگی خود، گفت: هرچقدر هم که نسلهای جدید نو و مدرن شوند و با جهان امروز حرکت کنند، نباید از ریشههای خود جدا شوند. حفظ ارتباط با گذشته و مطالعه درباره پیشینه فرهنگی و تاریخی باید همچنان مورد توجه قرار گیرد.
او ادامه داد: به نسل جدید توصیه میکنم در کنار استفاده از شکلهای جدید مطالعه، کتاب را نیز کنار نگذارند. خواندن کتاب کاغذی همچنان ارزشمند است، اما در کنار آن باید فرهنگ مطالعه دیجیتال نیز به شکل درست توسعه پیدا کند.
عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زنجان خاطرنشان کرد: فرهنگ مطالعه دیجیتال در کشور ما سابقه طولانی ندارد و پدیدهای نسبتاً جدید است؛ بنابراین طبیعی است که هنوز شکل نهایی خود را پیدا نکرده باشد.
انتهای پیام
