به گزارش ایسنا، همزمان با چهلوششمین سالگرد تأسیس جهاددانشگاهی و روز خبرنگار، مراسمی با حضور رئیسجمهور و جمعی از مسئولان علمی، فرهنگی و اجرایی کشور در دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد؛ مراسمی که در آن دو دستاورد فناورانه در حوزه ویروسدرمانی سرطان و تولید واکسن بومی آنگارا رونمایی شد، دو محصول فرهنگی با محوریت روایت روزهای جنگ و حفظ یاد شهدای دانشجو معرفی شد و جهادگران نمونه کشوری جهاددانشگاهی مورد تجلیل قرار گرفتند.
در این مراسم، دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، دکتر حسین سیماییصراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دکتر علی منتظری، رئیس جهاددانشگاهی و حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی حضور داشتند.
یکی از مهمترین دستاوردهای معرفیشده در این مراسم، طرح ژندرمانی و ویروسدرمانی سرطانهای صعبالعلاج در پژوهشگاه ملی سرطان معتمد جهاددانشگاهی بود؛ طرحی که بر پایه توسعه دانش فنی مهندسی و تولید ویروس برای هدفگیری سلولهای سرطانی دنبال شده است.
توسعه دانش فنی مهندسی ویروس برای درمان سرطان
دکتر رامین صرامیفروشانی، رئیس پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی، با تشریح این دستاورد گفت: ویروسها که از خلقت خداوند هستند، امروز به یکی از ابزارهای مهم در درمانهای نوین تبدیل شدهاند و یکی از این روشها، ویروسدرمانی برای درمان سرطان است.
وی توضیح داد که در این روش، ویروسهایی که در حالت طبیعی میتوانند بیماریزا باشند، مهندسی و تغییر داده میشوند تا به ابزاری هدفمند برای شناسایی و از بین بردن سلولهای سرطانی تبدیل شوند.
به گفته صرامیفروشانی، اجرای این پروژه از چند سال قبل آغاز شد و نخستین گام برای تحقق آن، ایجاد زیرساختهای آزمایشگاهی مورد نیاز بود. در همین راستا، یک آزمایشگاه با سطح ایمنی زیستی سه راهاندازی و تجهیزات مورد نیاز آن نیز تأمین شد.
رئیس پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی با اشاره به حمایت مجلس شورای اسلامی، بنیاد ملی نخبگان و جهاددانشگاهی از این پروژه، اظهار کرد: ایجاد زیرساخت فیزیکی تنها بخش اولیه کار بود و بخش اصلی پروژه، استقرار، توسعه و تولید دانش فنی بود که به دست جهادگران جوان انجام شد.
وی از ایجاد یک «پالایشگاه مینیاتوری» برای مهندسی، تولید و تخصیص ویروس خبر داد و گفت: طی چند سال، جهادگران جوان توانستند این دانش فنی را به نتیجه برسانند و اکنون مراکز بزرگ علمی نیز برای استفاده از این زیرساخت و ارزیابی کارایی آن به مجموعه مراجعه میکنند.
ساخت ویروس از قطعات مصنوعی DNA
صرامیفروشانی یکی از پیچیدهترین مراحل این پروژه را ساخت ویروس از قطعات مصنوعی DNA عنوان کرد و گفت: از آنجا که ویروس مورد نظر در اختیار نبود، قطعات مصنوعی DNA به یکدیگر متصل و با استفاده از این قطعات، ویروس ساخته شد.
وی این اقدام را یکی از پیچیدهترین فعالیتهای مهندسی ژنتیک در کشور دانست که به دست جوانان این مجموعه انجام شده است.
رئیس پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی افزود: ویروسهای مهندسیشده پس از تولید در مراحل مختلف مورد ارزیابی قرار گرفتند و کارایی و سلامت آنها در آزمایشگاه و چندین مدل پیشبالینی حیوانی بررسی شد.
وی با اشاره به ورود این روش به مرحله کارآزمایی بالینی گفت: پس از ارزیابیهای پیشبالینی، این روش در قالب کارآزمایی بالینی نیز مورد بررسی قرار گرفت و سلامت آن ارزیابی شد و در حال حاضر دو تزریق دیگر از این ویروس در حال انجام است.
رامیفروشانی تربیت نیروی انسانی را یکی از مهمترین دستاوردهای این پروژه دانست و گفت: مهمتر از دانش فنی، نیروی انسانی است که در جریان اجرای چنین پروژههایی تربیت میشود و جوانانی که در این حوزه آموزش میبینند، سرمایه اصلی کشور هستند.
دومین دستاورد فناورانه معرفیشده در این مراسم، واکسن بومی بیماری «آنگارا» بود که در پژوهشگاه ابنسینا جهاددانشگاهی توسعه یافته است.
محمود جدیتهرانی، مدیر گروه ایمونولوژی پژوهشگاه ابنسینا، با اشاره به شیوع این بیماری در کشور اظهار کرد: بیماری آنگارا بهتازگی از پاکستان وارد ایران شده و از خانواده ویروسهای پرندگان است و میتواند در مدت کوتاهی یک واحد مرغداری را درگیر کند و تأثیر نامطلوبی بر تولید گوشت مرغ داشته باشد.
وی با بیان اینکه واکسن این بیماری در ایران وارد میشود، گفت: واکسنهای وارداتی عمدتاً از هند و پرو هستند، اما سویههای مورد استفاده در آنها خارجی است و به دلیل تفاوت سویههای ویروس در گردش داخل کشور، اثربخشی آنها با چالش مواجه است.
جدیتهرانی افزود: برای رفع این مشکل، ویروس در گردش داخلی کشور از مرغهای آلوده جدا و خصوصیات آن تعیین شد و پس از خالصسازی و تکثیر، واکسن تولیدشده روی جوجهها مورد آزمایش قرار گرفت.
به گفته وی، میزان اثربخشی واکسن بومی در آزمایشها نزدیک به ۱۰۰ درصد بوده و میتوان انتظار داشت اثربخشی آن بالای ۹۰ درصد باشد.
سه میلیون دوز واکسن در انتظار اعتبارسنجی
مدیر گروه ایمونولوژی پژوهشگاه ابنسینا با اشاره به روند تولید این واکسن گفت: پس از آمادهسازی سویهها و بذر ویروس، با یک شرکت تولیدی قرارداد منعقد شد و فرآیند تکثیر و مقیاسگذاری تولید انجام گرفت.
وی افزود: مجوزهای لازم از سازمان دامپزشکی دریافت شده و در حال حاضر سه میلیون دوز از این واکسن تولید شده است که تحت نظارت سازمان دامپزشکی در حال اعتبارسنجی است و پیشبینی میشود حدود دو ماه و نیم دیگر در کشور توزیع شود.
جدیتهرانی همچنین از برنامه پژوهشگاه ابنسینا برای تولید واکسن بیماری EDS که موجب توقف تخمگذاری در مرغها میشود خبر داد و گفت که تلاش میشود طی دو سال آینده این واکسن نیز به مرحله تولید برسد.
تلاش برای ورود به حوزه واکسن ماهی
وی در ادامه با اشاره به مشکلات موجود در حوزه بیماریهای آبزیان، گفت: بخشی از بیماریهای ماهیها ویروسی هستند و آنتیبیوتیکها بر آنها اثری ندارند، اما در کشور فرهنگ استفاده از واکسن در حوزه آبزیان شکل نگرفته است.
مدیر گروه ایمونولوژی پژوهشگاه ابنسینا با انتقاد از مصرف گسترده آنتیبیوتیک در مزارع پرورش ماهی اظهار کرد: مصرف بیرویه این داروها میتواند موجب افزایش مقاومت عوامل بیماریزا شود و در نهایت مشکلات جدی برای نظام سلامت ایجاد کند.
وی از برنامه این مجموعه برای تولید واکسن علیه پنج بیماری در حوزه آبزیان خبر داد و خواستار حمایت مسئولان برای توسعه این واکسنها شد.
تاکید بر فرصتسازی برای فعالیت جوانان در سپهر فرهنگ انقلاب اسلامی
همچنین در این مراسم دکتر منتظری با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی و با اشاره به نقش رهبر شهید انقلاب اسلامی در شکلگیری و تداوم فعالیتهای جهاددانشگاهی اظهار کرد: یکی از افتخارات بزرگ جهاددانشگاهی، حمایتهای رهبران انقلاب از این نهاد است. هویت جهاددانشگاهی، حرکت آن، دستاوردها، رهنمودها، حمایتها و عنایات ویژه رهبر شهید انقلاب به این نهاد، بخش مهمی از تاریخ جهاددانشگاهی را تشکیل میدهد.
دکتر منتظری ادامه داد: اگر حمایتهای رهبران انقلاب نبود، فکر نمیکنم امروز نام و یادی از جهاددانشگاهی باقی مانده بود. همانطور که در بیانات ایشان نیز به این موضوع اشاره شده است، برخی سلیقهها برنمیتافتند که جهاددانشگاهی در دانشگاهها نقشآفرینی کند.
وی بیان کرد: به حمدالله با حمایتها و رهنمودهای رهبر انقلاب، آن بذری که در سال ۱۳۵۹ کاشته شد، امروز به یک درخت تنومند تبدیل شده و کشور از مواهب آن برخوردار است.
افتتاح مرکز اسناد و مدارک جهاددانشگاهی
رئیس جهاددانشگاهی با اشاره به سندی از سال ۱۳۵۹ که رئیسجمهور در آن بهعنوان رئیس کمیته پزشکی جهاددانشگاهی در استان آذربایجان منصوب شده بود، به افتتاح مرکز اسناد و مدارک جهاددانشگاهی در این مراسم اشاره کرد و گفت: بخشی از تاریخ و دستاوردهای جهاددانشگاهی در این مرکز به نمایش گذاشته خواهد شد. از جمله این دستاوردها میتوان به فعالیتهای جهاددانشگاهی در دوران دفاع مقدس اشاره کرد.
وی با بیان اینکه جهاددانشگاهی امروز در عرصههای مختلف مورد نیاز کشور فعال است، گفت: در حوزه سلامت، سه پژوهشگاه رویان، ابنسینا و پژوهشگاه ملی سرطان فعالیت میکنند و در حوزههایی همچون انرژی، انرژی خورشیدی و امنیت غذایی نیز اقدامات و برنامههای مختلفی در دستور کار قرار گرفته است.
وی اضافه کرد: در حوزه محرومیتزدایی نیز با رویکرد محلهمحور، مرکزی را در پژوهشگاه علوم انسانی و اجتماعی جهاددانشگاهی با عنوان مرکز مطالعات راهبردی و کاربردی محرومیتزدایی تأسیس کردهایم و تلاش میکنیم در این زمینه اقدامات مؤثری انجام دهیم.
باید به جوانان فرصت تجربه و خطا بدهیم
دکتر منتظری با تأکید بر ضرورت فراهم کردن بستر فعالیت برای جوانان و دانشجویان گفت: یکی از کارهای مهمی که باید دنبال کنیم، فراهم کردن بسترهای لازم برای جوانان و دانشجویان است. باید اجازه دهیم جوانان وارد عرصه شوند، تجربه کنند و به پختگی برسند.
وی ادامه داد: باید زمینهای فراهم کنیم تا جوانان اجتماعی شوند، مدیریت را یاد بگیرند و در محیطی که برای آنان فراهم شده است، تجربه کنند. اگر در این مسیر خطایی هم رخ دهد، اشکالی ندارد؛ جای آزمون و خطا همینجاست و باید به جوانان فرصت تجربه کردن بدهیم.
رئیس جهاددانشگاهی افزود: ما بستری برای این کار فراهم کردهایم و سامانهای طراحی شده است تا همه دانشجویان کشور بدون هیچ محدودیتی بتوانند وارد آن شوند و نخستین تجربههای خود را در سپهر فرهنگ اسلامی دنبال کنند.
جهاددانشگاهی باید متناسب با مسائل روز حرکت کند
در بخش دیگری از این مراسم، دکتر محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با اشاره به سابقه فعالیت جهاددانشگاهی اظهار کرد: جهاددانشگاهی از ابتدا با هدف پیوند علم و نیازهای کشور شکل گرفت و در طول سالها در حوزههای مختلف علمی و پژوهشی نقشآفرینی کرده است.
وی تأکید کرد که جهاددانشگاهی نمیتواند مأموریتی ثابت داشته باشد و باید متناسب با تغییر مسائل و نیازهای جامعه، حوزههای فعالیت خود را نیز تغییر دهد.
وزیر بهداشت با بیان اینکه ممکن است در یک مقطع سرطان یکی از مسائل اصلی کشور باشد و در مقطع دیگر مسائل اجتماعی، مهاجرت نخبگان، فناوریهای نوین یا هوش مصنوعی به اولویت تبدیل شوند، گفت: جهاددانشگاهی باید مانند یک بازیکن توانمند، متناسب با نیاز جامعه در حوزههای مختلف نقش ایفا کند.
ظفرقندی همچنین جهاددانشگاهی را بستری برای بروز استعدادهای علمی و شکلگیری کار تیمی دانست و گفت: جوانان در این مجموعه صبوری و جسارت را در کنار یکدیگر یاد میگیرند و ترکیب این دو ویژگی میتواند زمینهساز ایجاد حرکتهای جدید و رسیدن به نتایج مهم شود.
وی با اشاره به سابقه فعالیت جهاددانشگاهی در حوزه سلولهای بنیادی و سرطان، این مجموعه را یکی از نهادهای پیشتاز در این حوزهها دانست و بر اهمیت نقش آن در ارتقای سلامت مردم تأکید کرد.
جهاد علمی نیز جهاد در راه خداست
حجتالاسلام سیدمهدی خاموشی، رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور نیز در این مراسم با اشاره به چهلوششمین سالگرد تأسیس جهاددانشگاهی، این نهاد را نمونهای از دانشگاه نسل پنجم با قید «جهادی بودن» دانست و گفت: هیچ راه مسدودی برای فتح قلههای علمی وجود ندارد.وی با تأکید بر نقش علم و فناوری در قدرت و اداره کشور، اظهار کرد: پیشرفتهای علمی و فناوری نتیجه تحقیق و تلاش دانشگاهها و مراکز علمی است و جهاد علمی نیز میتواند در مسیر حل مسائل کشور قرار گیرد.
خاموشی با اشاره به مفهوم جهاد علمی گفت: جهاد در راه خدا تنها در میدان نظامی معنا ندارد و دانشمندی که شب و روز نمیشناسد و برای حل مسائل کشور تلاش میکند نیز در مسیر جهاد علمی حرکت میکند.
وی همچنین بر اهمیت تولید داخلی در حوزههای علمی و دفاعی تأکید کرد و گفت توانمندیهای علمی و فناوری داخلی میتواند کشور را در شرایط دشوار از موانع عبور دهد.
دو نمونه از پیوند علم با نیاز کشور
رونمایی از طرح ویروسدرمانی و ژندرمانی سرطان و واکسن بومی آنگارا را میتوان دو نمونه از رویکرد جهاددانشگاهی در تبدیل ظرفیتهای علمی و پژوهشی به فناوریهای مورد نیاز کشور دانست؛ یکی با هدف ورود به عرصه درمانهای نوین سرطان و دیگری با هدف کمک به تأمین امنیت تولید گوشت و محصولات طیور.
این دو دستاورد همچنین نشان میدهند که فعالیت جهاددانشگاهی صرفاً به تولید دانش محدود نیست و تلاش برای ایجاد زیرساخت، توسعه دانش فنی، تربیت نیروی انسانی و رساندن دستاوردهای پژوهشی به مرحله کاربرد و تولید نیز بخشی از مسیر این نهاد است؛ مسیری که در چهلوششمین سال فعالیت جهاددانشگاهی، با تأکید بر پاسخگویی به مسائل و نیازهای روز کشور دنبال میشود.
دو روایت فرهنگی از جنگ و شهدای دانشجو
چهلوششمین سالگرد تأسیس جهاددانشگاهی تنها به دستاوردهای علمی و فناورانه اختصاص نداشت و در بخش فرهنگی مراسم نیز از دو محصول با محوریت ثبت و انتقال حافظه جمعی رونمایی شد.
«راوی وطن» و «پایگاه اطلاعات شهدای دانشجو» دو محصول فرهنگی بودند که در این مراسم معرفی شدند.
پادکست «راوی وطن» بر اساس روایتهای مردمی گردآوریشده در قالب طرح ملی «راوی وطن» تولید شده و تلاش دارد تجربه زیسته شهروندان از روزهای جنگ و مقاومت را از زبان خود مردم ثبت و حفظ کند.
این پادکست با استفاده از رسانه صوتی، خاطرات، احساسات و تجربههای مردم از روزهای مقاومت در جنگ رمضان را بازخوانی میکند و میکوشد بخشی از حافظه جمعی این دوران را از دریچه روایتهای صمیمی و کمتر شنیدهشده شهروندان در اختیار مخاطبان قرار دهد.
در کنار آن، «پایگاه اطلاعات شهدای دانشجو» نیز با هدف حفظ، ساماندهی و انتقال اطلاعات و یاد و خاطره شهدای دانشجو به نسلهای آینده طراحی شده است؛ سامانهای که میتواند اطلاعات مربوط به شهدای دانشجو را به شکل نظاممند گردآوری و در دسترس نسلهای جدید قرار دهد.
این دو محصول، اگرچه از نظر موضوع متفاوت هستند، یک وجه مشترک دارند و آن تلاش برای ثبت روایتهایی از حافظه اجتماعی و تاریخی کشور است؛ یکی از دریچه صدای مردم و دیگری از مسیر ثبت اطلاعات و خاطرات شهدای دانشجو.
تجلیل از جهادگران نمونه جهاددانشگاهی
بخش دیگری از مراسم به معرفی و تجلیل از جهادگران نمونه کشوری جهاددانشگاهی اختصاص داشت و برگزیدگان حوزههای مختلف با اهدای لوح تقدیر مورد تجلیل قرار گرفتند.
در حوزه آموزش، صفورا سلیمانیفخر، نسیم حسنی و لیلا قدیری؛ در حوزه فرهنگی، مهدی سوری، سپیده قلندری اسفدن و معصومه صبور؛ در حوزه پشتیبانی و مدیریت منابع، امین حیاتی، مازیار پیرا، مظفر پرویزی، سیدمحمد زرنشان و الهام احساندوست و در حوزه پژوهش و فناوری، زینب مرتضویفر، بهاره صحت، هادی رفیعی دارانی، محدثه رمضانی و زینب جوادیتاش به عنوان جهادگران نمونه معرفی شدند.همچنین در حوزه روابط عمومی، مهدی لطفیپناه، در حوزه حراست، محمدرضا ثمودی و در بخش رؤسا و مدیران نمونه نیز رامین صرامیفروشانی، علی مختارانی و رحیم امیری مورد تقدیر قرار گرفتند.
کارت عضویت افتخاری جهاددانشگاهی برای رئیسجمهور
در بخش دیگری از این مراسم، دکتر علی منتظری، رئیس جهاددانشگاهی، کارت عضویت افتخاری این نهاد را به دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، اعطا کرد و با اهدای لوح سپاس از وی قدردانی شد.
در این لوح، از تلاشهای رئیسجمهور در مسیر حمایت از ظرفیتهای علمی، دانشگاهی و فناورانه کشور و همچنین تأکید بر استمرار فعالیتهای علمی، پژوهشی و فناورانه قدردانی شده است.
در بخشی از این لوح همچنین با اشاره به شرایط ناشی از تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، بر حفظ انسجام ملی، استمرار خدمترسانی، صیانت از آرامش جامعه و تداوم فعالیتهای علمی، آموزشی، پژوهشی و فناورانه کشور تأکید شده است.
جهاددانشگاهی امسال چهلوششمین سالگرد تشکیل خود را با شعار «جهاددانشگاهی؛ اقتدار علمی در افق مقاومت» گرامی میدارد؛ نهادی که در این مراسم تلاش کرد تصویری از فعالیتهای خود را در سه حوزه علم و فناوری، فرهنگ و سرمایه انسانی ارائه کند؛ از توسعه فناوریهای نوین برای درمان سرطان و تولید واکسنهای بومی تا ثبت روایتهای اجتماعی و تجلیل از جهادگرانی که در مسیر این فعالیتها نقشآفرینی کردهاند.
انتهای پیام
