فیلم کوتاه «شریف» به کارگردانی محمد علیزادهفرد، که پیشتر موفق به کسب سیمرغ بلورین بهترین فیلم کوتاه از چهلودومین جشنواره فیلم فجر شده بود، این روزها در بسته فیلم کوتاه «سیمرغ» در یکی از پلتفرمهای نمایش خانگی در حال اکران آنلاین است.
این فیلم که با بازی مجید پتکی ساخته شده، داستان گورکنی به نام شریف در یک روستاست که هر بار با حفر قبری در گورستان، فردای آن روز یکی از اهالی روستا جان خود را از دست میدهد.
علیزادهفرد در گفتوگو با ایسنا، درباره شکلگیری ایده اولیه فیلم توضیح داد: سالها بود که در جلسات دوستانه با همکاران، فیلمهای کوتاه، میدیدیم و درباره کارگردانی گپ میزدیم. در یکی از این جلسات، محسن مجیدپور که بعدا تهیهکنندگی فیلم را هم برعهده گرفت، ایده فیلم «شریف» را مطرح کرد. گفتند که یک روز در بهشت زهرا(س) تهران چنین ایدهای به ذهنشان رسیده است. من پس از شنیدن ایده اولیه به آن علاقهمند شدم و با هم آن را پرورش دادیم.
وی تأکید کرد: داستان فیلم ریشه در واقعیت ندارد و کاملاً زاییده ذهن نویسنده است: در واقع ایده اولیه بر اساس تصور ذهنی شکل گرفت و موضوع "مرگآگاهی" از همان ابتدا در دل فیلمنامه وجود داشت. هیچ منبع بیرونی الهامبخش ما نبود و قرار نبود برگرفته از اتفاق خاصی باشد.
واکنش مخاطبان خارجی؛ ارتباطی فراتر از مرزها
کارگردان «شریف» به اکران آنلاین فیلم در ترکیه اشاره کرد و گفت: در یک اکران آنلاین در ترکیه، فیلم را نمایش دادیم. فکر میکردم مخاطبان با توجه به ناآشناییشان با مفاهیمی فرهنگی ما، فیلم را درک نکنند، اما برعکس، ارتباط عمیقی برقرار کردند. حتی یکی از شرکتکنندگان به مترجم گفت که سالها پیش در روستایی نزدیک استانبول، شخصی با حالاتی مشابه شریف (مرگآگاهی) زندگی میکرده است. این برای من بسیار جذاب بود که چنین شباهتی در فرهنگ دیگری وجود دارد.
انتخاب لوکیشن؛ از جستوجو در استانها تا روستای متروکه لرستان
علیزادهفرد درباره مکانیابی فیلم بیان کرد: با آقای مجیدپور و با ماشین ایشان به جاهای مختلفی سفر کردیم تا فضایی پیدا کنیم که هم تصویر ذهنی ما را بازتاب دهد و هم المانهایی مانند قبرستان پلکانی داشته باشد. نمیخواستیم فیلم ارجاع دقیقی به زمان یا مکان خاصی بدهد.
این کارگردان تصریح کرد: نهایتاً در لرستان، روستایی متروکهای بین خرمآباد و درود به ما معرفی شد. دوستان گفتند اینجا متروکه است و اهالی یک سال پیش روستا را ترک کردهاند و چند کیلومتر پایینتر ساکن شدهاند. بافت قدیمی و معماری روستا کاملاً دستنخورده باقی مانده بود و مثل یک شهرک سینمایی طبیعی بود. گرچه دسترسی به آن سخت بود، اما این مکان نزدیکترین گزینه به تصویر ذهنی ما بود.
وی افزود: ساخت و ساز عمدهای در فیلم انجام ندادیم، اما برای ایجاد حس زندگی در روستای خالی از سکنه، طراح صحنه و لباس ما رسول علیزاده با زحمت فراوان کار را آماده کرد. البته قهوهخانه روستا را از صفر ساختیم و وسایل آن را از خرمآباد اجاره کردیم و به روستا بردیم. قبرستان روستا هم کوچک بود و برای ثبت نماهای لانگ شات خوب نبود که با آوردن دو ماشین سنگ، توسط دوستان صحنه گسترش داده شد.
چالشهای حین فیلمبرداری؛ از اسلحه کشیدن اهالی تا عدم همکاری یک بازیگر در شب آخر
کارگردان فیلم درباره مشکلات تولید گفت: روستا کاملاً متروکه بود و تأمین امکانات رفاهی برای یک پروژه هفت روزه کار را سخت کرده بود. چون امکان اسکان در خود روستا را نداشتیم، هر روز از خرمآباد به لوکیشن میرفتیم و برمیگشتیم که خودش سختیهای زیادی داشت.
وی به بزرگترین چالش اشاره کرد و افزود: زمانی که در گورستان مشغول فیلمبرداری بودیم، چند نفر از اهالی آمدند و گفتند شما به اجدادمان توهین کردید و اوضاع بحرانی شد. خوشبختانه با وساطت بزرگان تیم و گفتوگو با ریش سفیدهای آن منطقه قضیه را حل کردیم و به خیر گذشت. در کل، اهالی منطقه خیلی گیر نمیدادند، اما این موضوع حساسیتهایی ایجاد کرده بود.
علیزادهفرد درباره انتخاب بازیگران افزود: نقش شریف را مجید پتکی بازی کرد که گزینه اول ما بود و پیش از این آشنایی نداشتیم. یک روز به ایشان زنگ زدیم و ایشان پس از مطالعه خیلی با متن ارتباط برقرار کرد و گفت حتما حضور پیدا میکند. نقش ایشان بدون دیالوگ است اما بازی درخشانی ارائه دادند.
کارگردان «شریف» خاطرنشان کرد: چالش بزرگتر، لغو شدن حضور بازیگر نقش پیرزن در شب قبل از فیلمبرداری بود که مجبور شدیم از بازیگران تئاتر خرمآباد تست بگیریم و خیلی از بازیگران فیلم اولین بار بود که جلوی دوربین میرفتند.
وی یادآور شد: در نهایت، از کل بازیگران فیلم، شاید فقط سه یا چهار نفر از تهران با ما آمدند و بقیه بومی منطقه بودند که از میان تئاتریهای خرمآباد انتخاب شدند.
موفقیتها و اکران؛ از سیمرغ تا فروش رکوردشکن
علیزادهفرد درباره کسب سیمرغ بلورین بهترین فیلم کوتاه جشنواره فیلم فجر اظهار کرد: وقتی فیلمی میسازیم، تمام تلاشمان را میکنیم که بهترین اتفاق برایش بیفتد و به ایده و گروهمان ایمان داشتیم. لطف خدا بود که شامل حالمان شد و تصوراتمان تحقق پیدا کرد.
وی افزود: فیلم پس از جشنواره فجر، در خیلی از استانهای ایران اکران شد و خوشبختانه استقبال خوبی شد. هنوز هم پرفروشترین بسته فیلم کوتاه در اکرانهای هنر و تجربه بسته سیمرغ است و این رکورد تا امروز جابهجا نشده است.
حمایت مالی؛ از فروش طلا تا بازگشت سرمایه
این کارگردان درباره تأمین هزینهها گفت: فیلم با حمایت اولیه انجمن سینمای جوان ساخته شد ولی چون هزینه ها بیشتر از برآورد اولیه شد برای تأمین هزینهها، طلا فروختیم. هزینه اسکان عوامل در خرمآباد و رفتوآمدهای روزانه، فشار مالی زیادی ایجاد کرد. اما بعد از تولید، با رایزنیهایی که انجمن سینمای جوان با موسسه آوینی و موسسه نهضت داشت، هزینه تولید بازگشت.
ماجرای دو سال و نیم انتظار در فارابی؛ از رد فیلمنامه تا اتهام سیاهنمایی
علیزادهفرد در ادامه درباره چالشهای اداری برای ساخت فیلم بلندش «حاشیه» هم چنین روایت کرد: پس از دریافت سیمرغ فیلم کوتاه، فیلمنامه «حاشیه» را حدود دو سال و نیم پیش به بنیاد سینمایی فارابی ارائه دادیم. آنها با اتهام سیاه نمایی حاضر به ساخت این فیلم نشدند و سال گذشته بالاخره با حمایت حوزه هنری و سازمان اوج ساخته شد.
وی ادامه داد: پس از رد شدن طرح «حاشیه» در بنیاد فارابی طرح دیگری که آنها ارائه دادم که تغییرات مدیریتی در فارابی رخ داد و ما با پاسخ منفی مدیران جدید برای ساخت طرح دوم مواجه شدیم و اعلام کردند که "فیلمنامه قابلیت ساخت ندارد. جالب اینجاست که طرح سومی را هم به دوستان دادیم که آن را در شورای عالی فارابی تصویب کردند، اما باز هم پروسه طولانی شد و نهایتا فارابی به دلیل تغییرات در دولت اعلام کرد که شرایط ساخت طرح مصوب خود را ندارد.
کارگردان «شریف» افزود: در نهایت، بعد از دو سال و نیم معطلی و رفتوآمد بیحاصل در فارابی، تصمیم گرفتیم مسیر را عوض کنیم. در واقع پروتکل فارابی برای حمایت از فیلمسازان برگزیده (که به دلیل دریافت سیمرغ به من تعلق میگرفت) هیچ نقشی در تولید فیلم «حاشیه» نداشت و عملاً از آن استفاده نکردم.
ساخت «حاشیه» با سرمایهگذاری حوزه هنری و سازمان اوج
علیزادهفرد درباره راهکار نهایی برای تولید این پروژه توضیح داد: از آنجا که حمایت دولتی میسر نشد، به سراغ راه دیگری رفتیم. خوشبختانه سازمان هنری اوج و حوزه هنری با رویکرد مشارکتی، پذیرفتند که در این پروژه سرمایهگذاری کند.
وی یادآور شد: به هر حال فیلم ساخته شد و سال گذشته در چهل و چهارمین دوره فیلم فجر به اکران درآمد. هماکنون هم تهیهکننده و هم پخشکننده در حال نهایی کردن تاریخ شروع اکران سینمایی هستند و امیدواریم به زودی اتفاق بیافتد.
آینده سینمایی؛ تمرکز بر فیلم بلند و احتمال بازگشت به کوتاه
علیزادهفرد در پایان تأکید کرد: فعلاً تمرکز من روی اکران فیلم "حاشیه" است و فیلم کوتاهی در دست ساخت ندارم. اما اگر در آینده ایدهای تازه و متناسب با قالب فیلم کوتاه پیدا کنم که حرف تازهای برای گفتن داشته باشم، قطعاً به این حوزه بازمیگردم. فیلم کوتاه جذابیتهای خودش را دارد و نمیتوانم بگویم برای همیشه از آن خداحافظی میکنم.
فیلم «شریف» در هفتمین جشنواره بینالمللی فیلم چندفرهنگی تورنتو (Toronto Multicultural Film Festival) نیز به رقابت پرداخته است.
عوامل «شریف» عبارتند از: کارگردان: محمد علیزداه فرد، تهیه کننده: محسن مجیدپور، فیلمنامه نویس: محسن مجیدپور، محمد علیزاده فرد، فیلمبردار: هاشم مرادی، صدابردار: سید وحید رضویان، صداگذار: رامین ابوالصدق، تدوینگر: سیاوش کردجان، طراح گریم: محمدرضا ملکی، طراح صحنه و لباس: رسول علیزاده، موسیقی: مسعود سخاوت دوست، طراح پوستر: محمدحسین مجیدپور، سرمایه گذاران: انجمن سینمای جوان و موسسه آوینی و مجموعه رسانهای نهضت، پخشکننده: درگاه فیلم ایران.
در ادامه تیزر این فیلم را ببینید:
بیشتر بخوانید:
داستان تفنگی که کام عروس و داماد را تلخ میکند
انتهای پیام
