دکتر عصمت تقیآبادی، در گفتوگو با ایسنا تأکید کرد: مدیریت دقیق دما، کنترل کیفیت منابع آبی و رعایت دقیق پروتکلهای بهداشتی در تهیه مواد غذایی، از مهمترین فاکتورهایی است که میتواند مانع از بروز اپیدمیهای گوارشی در میان زائران شود.
وی، با اشاره به حساسیت بالای شرایط اقلیمی در این ایام، تأکید کرد: گرمای هوا، بستری ایدهآل برای رشد سریع باکتریها و عوامل بیماریزا فراهم میکند.
سرپرست معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، حتی کوچکترین بیدقتی در نگهداری مواد غذایی میتواند منجر به مسمومیتهای گسترده شود.
وی یکی از مهمترین چالشها در مسیرهای پیادهروی را کنترل دمای مواد غذایی دانست و در این خصوص توضیح داد: باکتریها در یک بازه دمایی مشخص که به آن منطقه خطر میگویند، با سرعتی غیرقابل کنترل تکثیر میشوند. این بازه دمایی، بین ۱۰ تا ۶۰ درجه سانتیگراد است.
تقیآبادی با اشاره به تغییرات دمایی اخیر در منطقه، تصریح کرد: در شرایط عادی، توصیه میشود غذای پخته شده حداکثر تا دو ساعت پس از پخت مصرف شود تا از تغییرات شیمیایی و میکروبی آن جلوگیری گردد؛ اما با توجه به گرمای شدید هوا در مسیرهای نیشابور و مشهد، این بازه زمانی باید به شدت کاهش یافته و حداکثر به یک ساعت محدود شود. نگهداری طولانی مدت غذا در دمای محیط در این شرایط، به معنای فراهم کردن فرصتی طلایی برای تکثیر عوامل بیماریزا است.
رئیس مرکز بهداشت نیشابور در ادامه، پروتکلهای دقیق نگهداری غذا را تشریح کرد و افزود: برای حفظ سلامت زائران، غذاهای گرم باید همواره در دمای بالاتر از ۷۰ درجه سانتیگراد نگهداری شوند تا هرگونه فعالیت میکروبی متوقف شود. در مقابل، غذاهای سرد و نیمه پخته نیز باید در دمای چهار درجه سانتیگراد یا حتی کمتر قرار گیرند. هرگونه خروج غذا از این دو محدوده دمایی، ریسک ابتلا به بیماریهای گوارشی را به شدت افزایش میدهد.
وی با بیان اینکه علاوه بر بحث دما، نوع مواد غذایی مصرفی نیز در این میان نقش تعیینکنندهای دارد، نسبت به مصرف مواد غذایی خام هشدار داد و بر اهمیت سلامت منابع آبی مورد استفاده در شستوشوی آنها تأکید کرد.
تقیآبادی اظهار کرد: زائران در طول مسیر، به ویژه در شرایطی که دسترسی به آب آشامیدنی سالم و تحت نظارت محدود است، باید از مصرف مواد غذایی خامی مانند کاهو، انواع سبزیجات و میوههایی که احتمال استفاده از آب آلوده در شستوشوی آنها وجود دارد، اکیداً خودداری کنند. این مواد غذایی، به دلیل داشتن بافت منافذ زیاد، بسیار مستعد جذب باکتریها و انگلها هستند.
سرپرست معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور، ادامه داد: لبنیات سنتی و غیرپاستوریزه در شرایط گرم، یکی از خطرناکترین گزینهها برای زائران محسوب میشوند.
وی تصریح کرد: مصرف شیر خام، بستنیهای سنتی، پنیرهای محلی، ماست و سایر فرآوردههای لبنی که فرآیند پاستوریزاسیون را طی نکردهاند، میتواند منجر به انتقال بیماریهای خطرناک شود. این محصولات در صورت عدم رعایت پروتکلهای سرمایشی و بهداشتی، به سرعت آلوده شده و ناقل اصلی مریضیهای عفونی خواهند بود.
تقیآبادی با اشاره به اینکه آب، حیاتیترین نیاز زائر در مسیر پیادهروی است، اما مدیریت صحیح آن نیازمند دانش بهداشتی است، گفت: حتی بطریهای آب معدنی نیز در برابر گرمای شدید مصون نیستند.
وی توضیح داد: قرار گرفتن طولانی مدت بطریهای آب در معرض تابش مستقیم خورشید یا دمای بالای محیط، میتواند باعث افزایش دما در داخل بطری شود. این افزایش دما موجب آزاد شدن برخی ترکیبات شیمیایی از پلاستیک بطری به درون آب میگردد که استفاده از آن برای سلامت انسان، به ویژه در درازمدت، زیانآور است.
تقیآبادی همچنین نسبت به استفاده از یخهای فله و قالبی که در بازارهای سنتی و بدون نظارت سازمان غذا و دارو برای خنک کردن نوشیدنیها توزیع میشوند هشدار جدی داد.
وی تصریح کرد: یخهای تولید شده در مراکز غیرمجاز، اغلب از آبهای غیرآشامیدنی یا در محیطهای آلوده تولید میشوند و میتوانند حامل انواع میکروبها و انگلها باشند. زائران تنها باید از یخهای تولید شده در مراکز مجاز و تحت نظارت کامل بهداشتی استفاده کنند.
سرپرست معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور تأکید کرد: پیشگیری از بیماریهای عفونی و گوارشی، تنها با رعایت بهداشت مواد غذایی محقق نمیشود، بلکه بهداشت فردی نیز به اندازه اهمیت دارد.
وی خاطرنشان کرد: در شرایط شلوغی و در طول مسیرهای پیادهروی، انتقال میکروبها از طریق دستها یکی از اصلیترین راههای شیوع بیماری است.
تقیآبادی توصیه کرد: زائران برای حفظ سلامت خود، حتماً باید از شستوشوی مرتب دستها با آب و صابون یا استفاده مداوم از محلولهای ضدعفونی کننده استفاده کنند.
وی به طور ویژه بر دو زمان حساس تأکید و تصریح کرد: شستوشوی دستها پیش از صرف هرگونه غذا و بلافاصله پس از استفاده از سرویسهای بهداشتی، از مهمترین اقدامات کنترلی برای جلوگیری از ورود عوامل بیماریزا به بدن است.
سرپرست معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور خاطرنشان کرد: با توجه به حجم بالای زائران در دهه آخر ماه صفر، همکاری زائران با دستورالعملهای بهداشتی، میتواند فشار بر مراکز درمانی و بیمارستانها را به شدت کاهش داده و تجربه سفر معنوی سالمتری را برای همه رقم بزند.
با نزدیک شدن به ایام زیارت، مسیر نیشابور به مشهد میزبان جمعیت گسترده ای از زائرانی است که با پای پیاده عازم حرم مطهر رضوی هستند. در مسیر نیشابور به مشهد پیشبینی حضور ۷۰ هزار زائر پیاده شده است.
انتهای پیام
