شهر حال و هوای عجیبی دارد، شلوغ است و پر از زائر و عاشق؛ تلاطم این جمعیت با هرم گرمای تابستان همخوانی پیدا کرده است، روزها به سنگینی طی میشود و شهادت پیامبر اکرم(ص)، امام حسن(ع) و امام رضا(ع) فضایی غمگین و سنگین به شهر بخشیده است، مردم این دیار رسم مهمان نوازی را آموختند، قمیها امروز علاوه بر عزاداری؛ میزبان نیز هستند، میزبان عاشقان امام هشتم(ع) و خواهرش، حضرت معصومه(س).
فاصله خراسان تا قم شاید دور باشد اما این فاصله در حرم خواهر و برادر معنایی ندارد، هرکس در حرم باشد؛ نزدیک است، زائران به امید برات خراسان به قم میآیند، به امید لیاقت دیدار با امام میآیند و با خواهش و التماس از خواهر علی بن موسی الرضا(ع)، مشهد میخواهند، نوای ای صفای قلب زارم میخواهند. اینجا خواهر عزادار است و سیاه پوش شده است، میزبانی میکند، چشمها را پاک میکند، قلبها را التیام میبخشد و خود نیز در حسرت دیدار برادرش در قم، اشک میریزد.
چایخانه حرم نذری پخش میکند و خادمان کریمه اهلبیت(ع) نیز با سرودن اشعار و خواندن نوحه و مداحی، قلبها را به سوی امام رضا(ع) روانه میکنند. همین حس و حال رضایی در مسجد جمکران برقرار است، از صبح ۲۲ تیر که مصادف با ۲۹ صفر است، دستههای عزاداری روانه حرم حضرت معصومه(س) و میعادگاه منتظران میشوند، کتیبههای عزاداری در حرم و مسجد جمکران به چشم میخورد و صدای دستهها یاد عزای حسین(ع) را زنده میکنند، آخر تمام روضهها و عزاداریها به عاشورا و سیدالشهدا(ع) میرسد.
حال و هوای رضوی در قم
مردم در محلههای متفاوت شهر موکب برپا کردند و در حال پذیرایی از زائران هستند، دختری پنج ساله با موهای چتری مشکی که همرنگ لباسش بود، همراه با مداحی سینه میزد و سعی میکرد نقشی در عزاداری داشته باشد. در هر محله که گام بر میداشتی یاد امام رضا(ع) برایت تداعی میشد، نوای ای صفای قلب زارم، یا امام رضا(ع) سلام از پویانفر و کلاغ سیاه چاووشی به گوش میرسید، گویا در کوچه پس کوچههای شهر مشهد گام بر میداری.
علاوه بر مردم، مراجع تقلید نیز در دفاتر خود برای این روزهای سنگینی که با شهادت پیامبر(ص) و امامانمان همراه شده، مجلس برپا کردند، اما حال و هوای این روزهای قم تنها به برگزاری مجالس عزاداری و پذیرایی از زائران محدود نمیشود؛ در گوشه و کنار شهر میتوان نشانههایی از ارادت مردم به امام رضا(ع) را مشاهده کرد، ارادتی که گاهی در یک موکب ساده، گاهی در یک استکان چایی که به دست زائر داده میشود و گاهی در همراهی خانوادهها با دستههای عزاداری خودش را نشان میدهد.
اینجا زیارت تنها به حضور در حرم محدود نمیشود و شهر نیز به بخشی از مسیر زیارت تبدیل شده است؛ گویا مردم تلاش میکنند سهمی هرچند کوچک در میزبانی از زائران داشته باشند و نام امام هشتم(ع) را در کوچهها و خیابانهای شهر زنده نگه دارند، برای بسیاری از زائرانی که در این روزها راهی قم شدهاند، حضور در حرم حضرت معصومه(س) بخشی از مسیر زیارت امام رضا(ع) است.
مسیری که از قم آغاز میشود و دلها را تا مشهد هدایت میکند و برخی زائران پیش از ادامه مسیر، در حرم بانوی کرامت توقف میکنند و با سلامی از جانب خود به امام هشتم(ع)، راهی خراسان میشوند و همین پیوند میان قم و مشهد، در روز شهادت امام رضا(ع) بیش از همیشه خود را نشان میدهد؛ دو شهر که اگرچه فاصلهای جغرافیایی میان آنهاست، اما در فرهنگ زیارت و ارادت به خاندان اهلبیت(ع) به یکدیگر پیوند خوردهاند.
در میان این جمعیت، کودکان و نوجوانان نیز سهم خود را از این مراسم دارند؛ برخی همراه خانواده در مجالس عزاداری حاضر شدهاند و برخی در کنار موکبها به پذیرایی از زائران کمک میکنند، برای کودکی که امروز در کنار پدر و مادر خود عزاداری میکند یا مشغول پذیرایی از زائران است، این روزها تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ خاطرهای است که از کودکی با او همراه میشود و بخشی از شناخت او از زیارت، عزاداری و محبت به اهلبیت(ع) را شکل میدهد.
قم در این روزها تصویری از یک شهر عزادار اما زنده را به نمایش میگذارد؛ شهری که سوگ پیامبر اکرم(ص) و امام حسن مجتبی(ع) و امام رضا(ع) را با میزبانی از زائران درهم آمیخته است. از حرم حضرت معصومه(س) تا مسجد مقدس جمکران و از مجالس عزاداری تا موکبهای کوچک محلهای، همه چیز رنگ و بوی رضوی گرفته است و همین حضور مردم به مجالس عزاداری معنا میبخشد؛ مردمی که در کنار اشک و سوگواری، تلاش میکنند رسم خدمت و میزبانی را نیز به جا آورند و در روز شهادت امام رضا(ع)، قم را به ایستگاهی برای عاشقان راه خراسان تبدیل کنند.
انتهای پیام
