به گزارش ایسنا، بیش از ۶۲۰ نشانه که بر سنگهای یک دروازه باشکوه در لیبی باستان حک شدهاند، آشکار میکنند که سازندگان آن چگونه نیروی کار را سازماندهی، مصالح را جابهجا و حتی احتمالا هزینهها را بیش از ۲ هزار سال پیش ثبت میکردند.
«آنا کورداس»، باستانشناس دانشگاه ورشو، ۶۲۶ نشانه به جا مانده از سنگتراشان بر بلوکهای سنگ آهکی «دروازه تاچیرا» در «بطلمیوس» را مورد بررسی قرار داد. «بطلمیوس» (Ptolemais) یکی از شهرهای مهم «سیرنائیک» (Cyrenaica) باستان بود.
در نتیجه پژوهش این باستانشناس، ۲۷ نوع متفاوت از این نشانهها شناسایی شده است که نشان میدهد این نمادهای ظاهرا ساده، بخشی از یک سیستم پیچیده برای مدیریت یک پروژه ساختمانی بزرگ هلنیستی بودهاند.
این یافتهها، تصویری کمسابقه و بسیار دقیق از سازماندهی عملی یک کارگاه ساختمانی در دوران باستان، از جمله استخراج سنگ و حملونقل و حتی قرار دادن نهایی تکتک بلوکها را ارائه میدهند.
یک دروازه باشکوه
«بطلمیوس» در ساحل شمالی سرزمینی قرار داشت که امروزه لیبی نامیده میشود و پس از پیروزیهای اسکندر مقدونی، در دوران دودمان بطلمیوسی، به یک مرکز مهم اداری و تجاری در «سیرنائیک» تبدیل شد.
معماری باشکوه این شهر بازتابی از جایگاه و ثروت آن بود و «دروازه تاچیرا» یکی از چشمگیرترین بخشهای استحکامات شهر به شمار میرفت.
این دروازه در قرن دوم پیش از میلاد، احتمالا در دوران فرمانروایی «بطلمیوس هشتم فیسکون»، که حدودا از سال ۱۴۵ تا ۱۱۶ پیش از میلاد بر «سیرنائیک» حکومت میکرد، ساخته یا بهطور گسترده بازسازی شد.
صدها بلوک سنگ آهکی که با دقت تراشیده شدهاند، از این سازه باقی ماندهاند. بسیاری از آنها دارای حروف یونانی، ترکیبهایی از حروف و اشکال پیچیدهتری هستند که هدف دقیق آنها برای مدتها نامشخص باقی مانده بود.
«کورداس» نخستین بررسی جامع این نشانهها را انجام داد و شکل آنها، محل قرارگیری آنها روی هر یک از سنگها و پراکندگی آنها در سراسر سازه را مطالعه کرد.
پژوهش او که در «European Journal of Archaeology» منتشر شده است، نشان میدهد این نشانهها چیزی بسیار فراتر از امضای صنعتگران بودهاند.
یکی از سیستمهای نشانهگذاری، از حروف یونانی، از جمله آلفا، بتا، گاما، دلتا، اپسیلون، زتا و اتا استفاده میکرد. تکرار این حروف نشان میدهد که دستکم هفت گروه مجزا احتمالا در ساخت این دروازه مشارکت داشتند.
سیستم دوم شامل نشانههایی بود که از دو یا چند حرف یونانی تشکیل میشد. این نشانهها میتوانستند به شناسایی کارگاههای خاص یا احتمالا حامیان مالی ثروتمندی که هزینه کار یا نیروی کار بخشهایی از پروژه را تأمین میکردند، کمک کنند.
«کورداس» نشانههای روی بلوکهایی را که کارکردهای سازهای مشابهی داشتند با یکدیگر مقایسه و بررسی کرد. او همچنین نشانههای مشابه به جا مانده از سنگتراشان که در نقاط دیگری از مدیترانه، از جمله یونان و مصر، کشف شدهاند نیز بررسی کرد.
«کورداس» به خبرگزاری مطبوعاتی لهستان (PAP) گفت: «این نشانهها نباید صرفا بهعنوان امضای صنعتگران در نظر گرفته شوند. شواهد موجود نشاندهنده سیستمی بسیار پیچیدهتر است.»
به گفته او، این نشانهها میتوانستند به کارگران کمک کنند تا بلوکهای سنگ آهکی را دستهبندی کنند، مراحل مختلف فرآوری را زیر نظر داشته باشند، حملونقل سنگها از معدن را سازماندهی کنند و اطمینان داشته باشند که سنگها در جایگاههای درست خود نصب میشوند.
البته موقعیت و ظاهر نمادها نشان میدهد که همهٔ آنها در یک مرحله از فرآیند ساخت ایجاد نشدهاند و بنابراین ممکن است نشانههای مختلف در مراحل متفاوتی اضافه شده باشند.
این نکته یک نمونه مشابه در دنیای مدرن دارد. پروژههای بزرگ ساختمانی امروزی نیز بهطور معمول از اعداد، حروف و کدها برای شناسایی اجزای پیشساخته استفاده میکنند تا اطمینان حاصل شود که هزاران قطعه مجزا به محل درست میرسند و با ترتیب صحیح نصب میشوند.
انتهای پیام
