دکتر علی منتظری امروز دوشنبه ۲۷ مرداد در نخستین نشست منطقهای فرهنگی شمال و شمالغرب کشور که به میزبانی جهاد دانشگاهی استان زنجان در حال برگزاری است، اظهار کرد: توجه به بعد فرهنگی و ساختار فرهنگی در جهاد دانشگاهی از جمله اساسیترین و مبناییترین اصولی است که از روز نخست تشکیل جهاد مورد توجه بوده است و اگر در مقاطعی نسبت به امور فرهنگی و جایگاه فرهنگ در جهاد دانشگاهی غفلت شده، باید این موضوع جبران شود.
وی ادامه داد: این جبران باید با ایجاد یک انرژی جدید و کوشش مضاعف برای ایفای نقش اساسی جهاددانشگاهی در صحنه دانشگاه و جامعه صورت گیرد. اگر بخش فرهنگی و حوزه فرهنگی در جهاد تقویت نشود، بخشهای دیگر جهاد نیز آسیب خواهند دید و شکوفایی جهاد در حوزه پژوهش، فناوری، آموزش، تجاریسازی و اشتغال، همه و همه منوط به شکوفایی حوزه فرهنگی در جهاد دانشگاهی است.
رئیس جهاد دانشگاهی تصریح کرد: تجربه زیستی ما را به این یقین رسانده که شکوفایی جهاد در حوزه پژوهش، فناوری، آموزش، تجاریسازی، اشتغال و سایر حوزهها به شکوفایی بخش فرهنگی وابسته است.
وی با بیان اینکه شکوفایی حوزه فرهنگی نیز به حضور جوانان و دانشجویان در جهاد دانشگاهی وابسته است، گفت: اگر در این زمینه غفلتی حاصل شود، آثار و تبعات ناگواری برای ما ایجاد خواهد شد؛ کما اینکه امروز آثار منفی و تبعات مخربی را که غفلت از حوزه فرهنگ در این نهاد ایجاد کرده، شاهد هستیم.
منتظری افزود: اگر امروز احساس میکنیم قفل و زنجیری به پای جهاد دانشگاهی بسته شده، بخشی از آن به دلیل همین غفلتها و بیتوجهیها است؛ بنابراین توصیه اکید و تقاضای برادرانه من این است که اگر میخواهیم جهاددانشگاهی یک نهاد تراز انقلاب اسلامی باقی بماند، باید به تقویت حوزه فرهنگ و بخش فرهنگی جهاد اهتمام جدی داشته باشیم.
رئیس جهاددانشگاهی با تأکید بر اینکه مرکز ثقل و اتکای حوزه فرهنگی باید جوانان و دانشجویان باشند، اظهار کرد: باید تلاش کنیم به تربیت صحیح فکری و عملی جوانان و دانشجویان جامه عمل بپوشانیم.
وی ادامه داد: علاوه بر کارهای اساسنامهای جهاد دانشگاهی که عمدتاً فرهنگی و تحقیقاتی است، یک کار مهمتر نیز بر عهده این نهاد قرار دارد و آن رساندن خیل جوانان تحصیلکرده دانشگاهها به رشد و پختگی لازم است.
منتظری با بیان اینکه این مأموریت از حوزه فرهنگی جهاد آغاز میشود، گفت: اگر جوانان به رشد و پختگی لازم برسند، از میان آنها محققان، پژوهشگران و دانشمندان مؤمن، انقلابی و متعهد تربیت خواهند شد که بتوانند مشکلات جامعه و مسائل کشور را در حد توان جهاد دانشگاهی حل کنند و گرهگشایی داشته باشند.
وی افزود: اگر کسی در درک و فهم این موضوع مشکل داشته باشد، در واقع جهاد دانشگاهی را نشناخته است.
رئیس جهاد دانشگاهی با اشاره به دیدارهای گذشته جهادگران با رهبر شهید انقلاب گفت: در یکی از دیدارهایی که جمع زیادی از جهادگران را به محضر ایشان برده بودیم، درباره وظیفه و جایگاه جهاد دانشگاهی نکات مهمی مطرح شد و تأکید ایشان این بود که اعضای جهاد باید متوجه وظیفه بزرگی که بر عهده دارند، باشند.
وی خاطرنشان کرد: این وظیفه بزرگ در ابتدا، میانه و انتها با فرهنگ عجین و گره خورده است؛ بنابراین هر تلاش و کوششی در جهت احیای بخش فرهنگی جهاد و فعالیتهای فرهنگی، جزو ضروریات است و باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
منتظری با تأکید بر اینکه اعضای جهاددانشگاهی باید نسبت به وظایف این نهاد شناخت داشته باشند، اظهار کرد: ما وظایف حاکمیتی مشخصی در کشور داریم و باید نسبت به این وظایف توجه داشته باشیم و فعالیتهای خود را در چارچوب مأموریتهای جهاد دانشگاهی دنبال کنیم.
وی در ادامه سخنان خود با تأکید بر ضرورت ارتباط عمیقتر با جوانان و دانشجویان، گفت: جهاددانشگاهی موظف است از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن دفاع کند و برای جوانانی که در دانشگاهها حضور دارند راهگشا باشد.
رئیس جهاددانشگاهی افزود: جوانان دانشگاهی از بهترین جوانان کشور هستند و با وجود سلیقههای مختلف، باید بتوانیم با آنها ارتباط برقرار کنیم. گاهی ممکن است ظاهر و ظواهر میان ما و جوانان فاصله ایجاد کند، اما کار کسانی که در حوزه فرهنگ فعالیت میکنند باید از ظاهر عبور کند و به باطن و فطرت جوانان توجه داشته باشد.
منتظری ادامه داد: گاهی ما میخواهیم از ظاهر به باطن دست پیدا کنیم، در حالی که در حوزه فرهنگی باید به این موضوع توجه کنیم که اگر بتوانیم با فطرت و قلب و دل جوانان ارتباط برقرار کنیم، بر ظواهر نیز اثر خواهیم گذاشت.
وی با بیان اینکه فطرت انسانها در بسیاری از امور مشترک است، گفت: همه انسانها با عدالت موافق و با ظلم مخالف هستند، با تعدی به حقوق دیگران مخالفاند و تبعیض و فساد را نمیپسندند. حتی افرادی که خودشان گاهی گرفتار انواع فساد میشوند نیز وقتی از آنها سؤال شود، با فساد مخالفت میکنند؛ چرا که این مسائل با فطرت انسانها ارتباط دارد.
رئیس جهاددانشگاهی تأکید کرد: البته این به معنای بیتوجهی به ظواهر نیست و ما هم باید به باطن و هم به ظاهر توجه کنیم، اما برای دستیابی به بهترین نتیجه باید نقطه آغاز و روش کار فرهنگی را درست انتخاب کنیم.
منتظری با تأکید بر ضرورت استفاده از کارشناسان و صاحبنظران در فعالیتهای فرهنگی، گفت: باید تفکر، تعقل و تدبیر در کارهای فرهنگی ما موج بزند و برای این کار از کارشناسان خبره، علما، فضلا و افرادی که هم درد دین و هم درد مردم دارند، استفاده کنیم تا فعالیتهای فرهنگی غنای لازم را پیدا کند.
وی افزود: در اجرای برنامهها نیز باید تلاش کنیم بیشترین مخاطب را در کنار خود داشته باشیم. برنامه فرهنگی در جهاددانشگاهی نباید محدود به عدهای خاص باشد، بلکه باید گستره بیشتری داشته باشد و افراد بیشتری بتوانند از برنامهها استفاده کنند.
رئیس جهاددانشگاهی با اشاره به محدودیت منابع در جهاددانشگاهی، اظهار کرد: ممکن است این سؤال مطرح شود که فعالیتهای فرهنگی به سرمایهگذاری، منابع مادی و ساختارهای لازم نیاز دارد و با توجه به محدودیت منابع در جهاد دانشگاهی و کمتوجهی تاریخی به حوزه فرهنگ، چگونه میتوان این فعالیتها را پیش برد.
وی ادامه داد: اگر سؤال این باشد که آیا امروز بودجه لازم، نیروی انسانی کافی و ساختار مناسب برای فعالیتهای فرهنگی فراهم است یا همه بخشهای جهاد دانشگاهی درک مشترکی از اهمیت این فعالیتها دارند، پاسخ در هر سه مورد منفی است.
منتظری افزود: امروز نه ساختار لازم به اندازه کافی وجود دارد، نه منابع کافی در اختیار حوزه فرهنگی است و نه همه افراد حاضر در جهاد دانشگاهی درک یکسانی از فعالیت فرهنگی دارند.
وی با اشاره به برخی نگرشها نسبت به جهاددانشگاهی، گفت: متأسفانه عدهای از افرادی که در سالهای گذشته به جهاد پیوستهاند، در بهترین حالت جهاد دانشگاهی را محلی برای اشتغال تلقی کردهاند؛ یعنی میتوانستند در اداره یا ساختار اجرایی دیگری در کشور مشغول شوند و به جهاد آمدهاند، اما شناخت و چشمانداز روشنی از جهاد دانشگاهی ندارند.
رئیس جهاددانشگاهی ادامه داد: البته جهاددانشگاهی آنقدر ظرفیت دارد که بتواند این افراد را نیز در کنار خود داشته باشد و با آنها همکاری کند، اما باید توجه کنیم که در فعالیتهای فرهنگی همیشه بخش مؤثر و کارساز لزوماً جمعیت زیادی نیست و هستههای محدود اما کارآمد میتوانند اثرگذاری بالایی داشته باشند.
وی تصریح کرد: در کار فرهنگی سیاهیلشکر لازم نیست، بلکه تعقل، تدبیر، برنامهریزی و استفاده درست از ظرفیتها اهمیت دارد.
منتظری با تأکید بر ضرورت شناسایی منابع و ظرفیتهای جدید، گفت: در برابر محدودیت منابع یا نبود همکاری کافی نباید متوقف شویم، بلکه باید به دنبال ظرفیتهای جدید و منابع جدید باشیم و آنها را جذب کنیم. در سالهای گذشته نیز در حوزه فرهنگی منابع قابل توجهی جذب شده است؛ چرا که حوزه فرهنگی همواره از نظر بودجه در مضیقه بوده است.
وی افزود: اینکه پاسخ ما به پرسشهایی درباره کمبود بودجه، ساختار و منابع منفی است، وظیفه را از دوش ما برنمیدارد. معنای جهاد نیز همین است؛ تلاش مستمر برای خدا و تلاش برای به دست آوردن نتایج مثبت و مفید.
رئیس جهاددانشگاهی در ادامه بر اهمیت ارتباط ایمانی و عاطفی میان فعالان فرهنگی تأکید کرد و گفت: در حوزه فرهنگی باید ملاک اصلی روابط و نشست و برخاستهای ما ایمان به این راه خدایی و جهادی باشد و در کنار آن، ارتباط و گسترش عاطفه میان دوستان را نیز تقویت کنیم.
منتظری اظهار کرد: در سالهای گذشته تجربه کردیم که این ارتباط ایمانی و عاطفی در حوزه فرهنگی بسیار کارساز و مؤثر بود و حتی تأثیرات آن در سایر حوزهها نیز دیده میشد. زمانی که دوستان فرهنگی جهاد در کنار هم مینشستند، تصمیمگیری و برنامهریزی میکردند، فعالیت آنها سایر بخشهای جهاد را نیز تحت تأثیر قرار میداد.
وی با تأکید بر اینکه حتی جزئیات برنامههای فرهنگی باید مورد توجه قرار گیرد، گفت: این مسائل بهتدریج بر ذهن و رفتار افراد اثر میگذارد و ممکن است فرهنگ تشریفات را در مجموعه نهادینه کند.
دکتر منتظری بر تقویت بنیه علمی، دینی و معرفتی اعضای جهاد دانشگاهی تأکید کرد و گفت: باید برای اعضای جهاد دانشگاهی برنامههایی داشته باشیم که از نظر بینش و معلومات دینی و اسلامی تقویت شوند. این کار نباید الزاماً در قالب کلاسهای جداگانه باشد، بلکه باید در حین کار و جریان فعالیتهای جهاد اتفاق بیفتد.
رئیس جهاددانشگاهی گفت: هر فکر و طرح جدیدی باید در نگاه اولیه این سؤال را داشته باشد که چه میزان مخاطب دارد و تا چه اندازه میتواند جوان و دانشجو را به برنامه جذب کند. هدف این نیست که صرفاً برای جذب مخاطب هر برنامهای اجرا شود، بلکه باید برنامههایی با محتوای صحیح، مروج فرهنگ انقلاب و اسلام و در عین حال جذاب برای جوانان طراحی شود.
رئیس جهاددانشگاهی با تأکید بر ضرورت برگزاری برنامهها در فضای دانشگاه، اظهار کرد: برنامههای فرهنگی را تا حد امکان در دانشگاه برگزار کنید و ارتباط با مسئولان دانشگاهها را افزایش دهید. رؤسای دانشگاهها و مسئولان دانشگاهی نیز باید در این برنامهها حضور داشته باشند تا تعامل میان جهاد دانشگاهی و دانشگاه تقویت شود.
وی افزود: باید حضور جهاددانشگاهی در دانشگاه بیشتر شود تا دانشگاهیان با نگاه و فعالیتهای این نهاد آشنا شوند و پایگاههای جهاددانشگاهی در دانشگاهها تقویت شود.
منتظری با بیان اینکه ارتباط با دانشجویان باید در مرکز فعالیت فرهنگی قرار گیرد، گفت: افزایش ارتباط با دانشجویان اساس کاری است که باید در حوزه فرهنگی جهاد دنبال شود و باید برنامههایی طراحی کنیم که دانشجویان را درگیر کند.
وی بر ضرورت بازنگری در برخی برنامههای فرهنگی نیز تأکید کرد و گفت: باید بنشینیم و با یکدیگر بحث کنیم و اگر برنامهای دیگر جذابیت ندارد، آن را از چرخه فعالیتها خارج کنیم. در انتخاب نام برنامههای فرهنگی نیز باید دقت شود.
رئیس جهاددانشگاهی با بیان اینکه عنوان برنامه میتواند در میزان استقبال جوانان مؤثر باشد، افزود: محتوای برنامه میتواند همان محتوای فرهنگی و دینی باشد، اما عنوان آن باید برای مخاطب جذابیت ایجاد کند. حتی برای انتخاب اسم یک برنامه نیز باید فکر و تدبیر وجود داشته باشد.
وی خطاب به فعالان فرهنگی جهاددانشگاهی، گفت: کارهای علمی خود را نیز انجام دهید. تدریس کنید و در پروژههای تحقیقاتی و پژوهشی مشارکت داشته باشید. اگر در رشتههای مختلف کشاورزی، فنی و مهندسی، علوم انسانی یا سایر حوزهها تخصص دارید، فعالیت علمی خود را در کنار مسئولیت فرهنگی دنبال کنید.
در ادامه معاون فرهنگی جهاددانشگاهی با تأکید بر ضرورت بازنگری در فعالیتهای فرهنگی این نهاد گفت: باید در مدل مواجهه جهاددانشگاهی با دانشگاه و دانشجو تغییرات جدی ایجاد کنیم و فعالیتهای فرهنگی را متناسب با تحولات نظام اجتماعی دانشگاه بازخوانی و بهروز کنیم.
محمود علیگو اظهار کرد: این نشستها نباید صرفاً به برگزاری یک کارگاه آموزشی محدود شود، بلکه باید فرصتی برای همفکری، تبادل نظر و بازخوانی تجربههای فرهنگی جهاددانشگاهی باشد.
وی تصریح کرد: در این کنگرهها مجموعه فعالیتهای فرهنگی جهاددانشگاهی مورد بازخوانی قرار میگیرد و با ادبیاتی متناسب با شرایط روز وارد دانشگاه میشویم. این روند موجب میشود جهاددانشگاهی همواره نسبت به تغییرات نظام اجتماعی دانشگاه بهروز باشد و بتواند متناسب با شرایط جدید، شیوه فعالیت خود را اصلاح کند.
وی ادامه داد: ممکن است در بیرون از مجموعه، تعاریف و تمجیدهای مختلفی از جهاددانشگاهی مطرح شود، اما خود ما باید دقیقتر بررسی کنیم که چه بودهایم، چه شدهایم و امروز در چه نقطهای قرار داریم. انتظار ما از خودمان باید بیشتر باشد و باید بتوانیم نقاط قوت و ضعف فعالیتهای فرهنگی خود را بهدرستی شناسایی کنیم.
علیگو تأکید کرد: یکی از مهمترین موضوعاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، تغییر در مدل مواجهه جهاددانشگاهی با دانشگاه و دانشجو است. نمیتوان با همان الگوهای گذشته با دانشگاه و نسل جدید دانشجویان مواجه شد و انتظار داشت فعالیتهای فرهنگی همان اثرگذاری گذشته را داشته باشد.
وی با بیان اینکه شرایط اجتماعی و فضای دانشگاه در طول سالهای گذشته تغییر کرده است، گفت: لازم است فعالیتهای فرهنگی جهاددانشگاهی متناسب با این تحولات بازخوانی شود و در شیوه ارتباط با دانشجویان، نوع برنامهها و نحوه حضور در دانشگاه تغییرات جدی ایجاد کنیم.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی، برگزاری نشستهای منطقهای را گامی برای بازگشت تدریجی به فضای جدی فعالیت فرهنگی دانست و اظهار کرد: پس از حدود ۲۱ سال فاصله از آخرین کنگره فرهنگی، نمیتوان انتظار داشت که یکباره به شرایط گذشته بازگردیم. باید بهتدریج تمرین کنیم، ظرفیتهای موجود را بشناسیم و دوباره خودمان را در فضای فعالیت و گفتوگوی فرهنگی قرار دهیم.
وی افزود: این نشستها میتواند فرصتی باشد تا فعالان فرهنگی جهاددانشگاهی در مناطق مختلف، تجربههای خود را به اشتراک بگذارند، درباره چالشهای موجود گفتوگو کنند و به ایدههای جدید برای فعالیت فرهنگی در دانشگاه برسند.
علیگو عنوان کرد: هدف نهایی این است که با استفاده از ظرفیت نشستهای منطقهای و شکلگیری گفتوگوهای مشترک، فضای متفاوتی در دانشگاه رقم بزنیم و فعالیتهای فرهنگی جهاددانشگاهی را متناسب با شرایط امروز دانشگاه و نیازهای دانشجویان بازتعریف و بهروز کنیم.
همچنین در ادامه این نشست رئیس جهاددانشگاهی استان زنجان گفت: مسیر بازآفرینی روش جهادی در حوزه فرهنگی، مسیری مبارک است که باید با گفتوگو، یادگیری، انتقال تجربه و بهرهگیری از ظرفیت فعالان فرهنگی ادامه پیدا کند.
ابراهیم شهبازی اظهار کرد: این گردهمایی فرصت مناسبی برای هماندیشی، یادگیری و همراهی میان فعالان فرهنگی جهاددانشگاهی است و مسیری که برای بازآفرینی روش جهادی در حوزه فرهنگی آغاز شده، مسیر بسیار ارزشمندی است که میتواند به تقویت فعالیتهای فرهنگی منجر شود.
وی با بیان اینکه فرهنگ جهادی همواره بر کار، خلاقیت، مسئولیتپذیری و استفاده از ظرفیتهای موجود استوار بوده است، افزود: امروز نیز برای پیشبرد فعالیتهای فرهنگی، نیازمند بازخوانی تجربههای گذشته و توجه به شیوههای جدید فعالیت هستیم و برگزاری چنین نشستهایی میتواند زمینه مناسبی برای این مهم فراهم کند.
شهبازی با اشاره به ظرفیت و تجربه فعالان حوزه فرهنگی جهاددانشگاهی، تصریح کرد: حضور افرادی که سالها در حوزه فرهنگی فعالیت کرده و تجربههای ارزشمندی در این عرصه دارند، فرصت مناسبی برای یادگیری و انتقال تجربه فراهم کرده است. بسیاری از فعالیتهای فرهنگی با امکانات محدود اما با انگیزه، خلاقیت و تلاش فراوان انجام شده و همین روحیه میتواند الگویی برای ادامه مسیر فعالیتهای فرهنگی باشد.
رئیس جهاددانشگاهی استان زنجان با تأکید بر اهمیت گفتوگو میان فعالان فرهنگی ادامه داد: بخشی از ظرفیت فرهنگی جهاددانشگاهی در تجربههای انباشتهشده همکاران و فعالانی است که در طول سالهای گذشته در حوزههای مختلف فرهنگی فعالیت کردهاند. گفتوگو درباره این تجربهها میتواند به شناسایی نقاط قوت، بررسی چالشها و پیدا کردن راهکارهای جدید برای فعالیتهای فرهنگی کمک کند.
شهبازی خاطرنشان کرد: بازآفرینی روش جهادی در حوزه فرهنگ به معنای توجه دوباره به روحیه کار جمعی، خلاقیت، ابتکار و استفاده از ظرفیتهای انسانی است و برای تحقق این هدف باید زمینه ارتباط بیشتر میان فعالان فرهنگی و انتقال تجربه میان نسلهای مختلف فراهم شود.
انتهای پیام
