عبدالرضا حاجعلیبیگی در بازدید از دفتر خبرگزاری ایسنا، ضمن تبریک روز خبرنگار و قدردانی از تلاش اصحاب رسانه، اظهار کرد: خبرنگاران در مقاطع مختلف، بهویژه در شرایط حساس و دوران جنگ اخیر، نقش مهمی در اطلاعرسانی دقیق، بهنگام و ایجاد آرامش در جامعه داشتند.
وی با اشاره به اهمیت نقش رسانهها افزود: رسانهای که با دقت، انصاف و نگاه تخصصی مسائل را دنبال کند، میتواند در شناخت درست مسائل جامعه و تصمیمگیری بهتر مدیران نقشآفرین باشد.
اراک را نباید فقط در جغرافیای امروز دید
حاجعلیبیگی در پاسخ به پرسشی درباره نگاه خود به شهر اراک، اظهار کرد: اگر اراک را صرفاً به عنوان یک جغرافیای امروز ببینیم، شاید نتوانیم همه ابعاد و مفاهیم این شهر را به درستی درک کنیم؛ چراکه اراک تنها یک محدوده شهری نیست، بلکه یک جغرافیای تاریخی است که در دورههای مختلف، محل تعامل فرهنگها، تمدنها و اقوام مختلف بوده است. شاید شکل کنونی اراک به عنوان یک شهر مدرن قدمتی حدود ۲۰۰ ساله داشته باشد، اما پیشینه این منطقه بسیار قدیمیتر است و این دیار در مسیر تردد و تعامل تمدنهای مختلف قرار داشته است.
فرماندار اراک با اشاره به نحوه شکلگیری این شهر، گفت: اراک در دوره قاجار با یک نگاه برنامهریزیشده و بر اساس یک تصمیم مدیریتی شکل گرفت و از همان ابتدا، ساختارهای اقتصادی، تجاری، فرهنگی و اجتماعی در کنار هم مورد توجه قرار گرفت. بازار تاریخی اراک نمونهای از همین نگاه است؛ بازاری که صرفاً یک مجموعه تجاری نیست، بلکه یک شهر کامل در دل شهر است که بسیاری از نیازهای ساکنان آن محدوده در طراحی آن پیشبینی شده بود.
حاجعلیبیگی تصریح کرد: امروز در برخی طراحیهای شهری جدید، چنین جامعیتی کمتر مشاهده میشود، اما در طراحی اولیه اراک، موضوعات مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در کنار هم دیده شده بود. از طرفی، بزرگان علمی و فرهنگی پرشمار برخاسته از این منطقه، نشاندهنده ظرفیت فرهنگی آن است.
رشد ۱۰ برابری جمعیت بدون برنامه توسعه، اراک را با چالش مواجه کرد
فرماندار اراک در ادامه درباره مشکلات زیرساختی و توسعهای شهر، اظهار کرد: یکی از مهمترین موضوعاتی که باید به آن توجه کرد، رشد غیرتدریجی جمعیت اراک است. این شهر در ابتدای انقلاب حدود ۶۰ هزار نفر جمعیت داشت و امروز جمعیت آن به حدود ۶۰۰ هزار نفر رسیده است؛ یعنی طی چند دهه، جمعیت شهر ۱۰ برابر شده است. این افزایش جمعیت یک فرآیند تدریجی و برنامهریزیشده نبوده و همین موضوع باعث شده زیرساختهای شهری نتوانند همگام با رشد جمعیت توسعه پیدا کنند.
وی ادامه داد: صنعتی شدن اراک، قرار گرفتن در مسیر ارتباطی شمال به جنوب کشور، توسعه راهآهن و ظرفیتهای اقتصادی باعث شد این شهر به یک منطقه مهاجرپذیر تبدیل شود، اما برای این حجم از جمعیت، چشمانداز و برنامه توسعه بلندمدت متناسب وجود نداشت. امروز بسیاری از اقدامات انجامشده، اقداماتی جبرانی و پس از وقوع اتفاقات است؛ یعنی تلاش میکنیم زیرساختها را با شرایط موجود هماهنگ کنیم، در حالی که اگر از ابتدا یک برنامه جامع توسعه وجود داشت، بسیاری از مسائل امروز قابل پیشگیری بود.
آلودگی هوای اراک قابل حل، اما نیازمند برنامه بلندمدت و سرمایهگذاری است
حاجعلیبیگی با اشاره به نقش صنعت در شکلگیری شرایط امروز اراک، اظهار کرد: استقرار صنایع بزرگ در گذشته با توجه به شرایط همان زمان انجام شده و بسیاری از تصمیمگیران آن دوره، توسعهای با این حجم را برای شهر پیشبینی نمیکردند. زمانی که صنایع بزرگ ایجاد شدند، طبیعی بود که نیروی انسانی از نقاط مختلف کشور جذب شود و به دنبال آن نیاز به سکونتگاه، خدمات شهری و زیرساختهای جدید شکل بگیرد، اما این توسعه جمعیتی و شهری با برنامه اولیه صنایع هماهنگ نبود و همین مسئله امروز بخشی از چالشهای شهر را ایجاد کرده است.
وی در ادامه با اشاره به موضوع آلودگی هوای اراک، اظهار کرد: آلودگی هوا یک مسئله پیچیده اما قابل حل است و نباید این تصور ایجاد شود که راهکاری برای مدیریت آن وجود ندارد. آنچه از طرح جامع کاهش آلودگی هوای اراک طی سالهای اخیر انجام شده، باعث شده روند افزایش روزهای آلوده متوقف شود.
فرماندار اراک تصریح کرد: بررسی آمارها نشان میدهد در پنج سال اخیر، یا تعداد روزهای آلوده کاهش پیدا کرده یا در همان سطح گذشته باقی مانده و افزایش چشمگیری نداشته است؛ این موضوع نشان میدهد اقدامات انجامشده بیاثر نبوده، هرچند تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم. بخشی از آلودگی هوای اراک ناشی از منابع آلاینده ثابت است، منابعی که در گذشته و بر اساس شرایط همان زمان در اطراف شهر مستقر شدهاند، اما امروز با توسعه شهری، فاصله آنها با محدوده مسکونی کمتر شده است.
حاجعلیبیگی افزود: بخشی دیگر از شرایط آلودگی به ویژگیهای طبیعی منطقه بازمیگردد؛ چراکه اراک در برخی شرایط جوی با پدیده وارونگی دما مواجه میشود و همین مسئله میتواند باعث ماندگاری آلایندهها برای چند روز یا حتی چند هفته شود.
فرماندار اراک با اشاره به موضوع نیروگاه شازند، اظهار کرد: اصلاح شرایط فعالیت نیروگاه و کاهش اثرات زیستمحیطی آن موضوعی است که نیازمند سرمایهگذاری قابل توجه است. نیروگاهی که حدود یکهزار و ۳۰۰ مگاوات برق تولید میکند، برای تغییر کامل فرآیند سوخت یا جابهجایی، نیازمند هزینههای بسیار سنگین است؛ بهخصوص در شرایطی که کشور با ناترازی انرژی و محدودیت منابع گاز طبیعی مواجه است.
حاجعلیبیگی افزود: یکی از موضوعاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، استفاده از ظرفیت انرژیهای پاک است. استان مرکزی با برنامهریزی انجامشده در مسیر توسعه انرژی خورشیدی قرار گرفته و در آستانه ورود حدود یکهزار مگاوات برق خورشیدی به مدار قرار دارد. اگر بتوانیم بخشی از نیاز انرژی استان را از منابع تجدیدپذیر تأمین کنیم، در یک بازه زمانی میتوانیم میزان فعالیت منابع آلاینده را کاهش دهیم و شرایط زیستمحیطی بهتری ایجاد کنیم.
فرماندار اراک با اشاره به امکان استفاده از ظرفیتهای موجود در حوزه انرژی، گفت: در کنار توسعه انرژی خورشیدی، موضوع استفاده از گازهای هدررفته در برخی مجموعهها مانند فلرهای پالایشگاهی نیز باید بررسی شود؛ چراکه استفاده از این ظرفیتها میتواند به کاهش مصرف سوختهای آلاینده کمک کند.
کاهش منابع آلاینده متحرک با توسعه حملونقل عمومی
حاجعلیبیگی با اشاره به نقش خودروها در آلودگی هوا، اظهار کرد: منابع آلاینده متحرک نیز سهم قابل توجهی در شرایط هوای شهر دارند و باید برای مدیریت آنها برنامه داشت. طی دو سال گذشته حدود ۱۰۰ دستگاه اتوبوس برقی به ناوگان حملونقل عمومی اراک اضافه شده و اگر این روند برای تاکسیها و سایر خودروهای فرسوده نیز دنبال شود، میتوانیم بخشی از آلایندگی شهری را کاهش دهیم.
فرماندار اراک ادامه داد: یکی از اقدامات مهم دیگر، تکمیل مسیرهای جایگزین و رینگ شهری است تا خودروهای سنگین و کامیونها کمتر وارد محدوده مرکزی شهر شوند. با تکمیل آزادراه و مسیرهای پیرامونی، به ویژه اتصالهای جدید، امکان مدیریت بهتر تردد خودروهای سنگین فراهم خواهد شد و بخشی از منابع آلاینده از محدوده شهری خارج میشوند.
حاجعلیبیگی با اشاره به اهمیت توسعه فضای سبز پیرامونی اراک، اظهار کرد: ایجاد فضای سبز در مناطق غربی شهر از جمله اقداماتی است که میتواند در کاهش اثرات آلایندگی مؤثر باشد. در این زمینه حدود یکهزار هکتار فضای سبز در مناطق پیرامونی ایجاد شده که میتواند در بهبود شرایط محیطی شهر نقش داشته باشد.
قانون هوای پاک نیازمند بازنگری و روزآمدسازی است
فرماندار اراک با اشاره به قانون هوای پاک، گفت: این قانون اقدام ارزشمندی بوده، اما با توجه به تغییر شرایط کشور و مسائل جدید حوزه انرژی و محیط زیست، نیازمند بازنگری و روزآمدسازی است. قوانین باید به گونهای باشند که ضمن حفظ الزامات زیستمحیطی، امکان اجرای عملی و مؤثر نیز داشته باشند.
حاجعلیبیگی درباره موضوع صنایع آلاینده و به ویژه شرکت ایرالکو، اظهار کرد: باید شرایط تاریخی استقرار صنایع در اراک را در نظر گرفت. یکی از مدیران سابق همین مجموعهها عنوان کرده بود که «صنعت مقصر نیست، بلکه شهر به سمت صنعت توسعه پیدا کرده است» و در این جمله بخشی از واقعیت وجود دارد. زمانی که این صنایع ایجاد شدند، توسعه امروز شهر پیشبینی نشده بود و طبیعی است که امروز برای اصلاح این شرایط نیازمند اقدامات جدی هستیم.
وی اظهار کرد: انتقال آندسازی ایرالکو به خارج از محدوده شهری یکی از موضوعات مهمی است که با جدیت دنبال میشود و بیش از ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و بخش باقیمانده مربوط به نصب تجهیزات است. در آینده، صنایع بزرگ باید در برنامههای توسعه و نوسازی خود، موضوع مکانیابی و اثرات زیستمحیطی را جدیتر مورد توجه قرار دهند.
وی افزود: نمیتوان گفت هر صنعتی به صورت مطلق آلاینده نیست؛ هر فعالیت صنعتی آثار خود را دارد، اما مهم این است که صنایع مسئولیتهای قانونی و اجتماعی خود را انجام دهند و تکالیف تعیینشده را به موقع اجرا کنند.
فرماندار اراک در ادامه با اشاره به برخی مباحث پیرامون تالاب میقان، اظهار کرد: مسائل زیستمحیطی باید با نگاه جامع و علمی بررسی شود و نمیتوان یک عامل را به عنوان تنها دلیل مشکلات یک زیستبوم معرفی کرد. وضعیت تالابها تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند کاهش بارندگی، تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی، برداشتهای غیرمجاز از منابع زیرزمینی و تغییرات طبیعی قرار دارد. برای حل مشکلات محیط زیستی باید همه عوامل در کنار هم دیده شوند و تصمیمگیریها بر اساس مطالعات کارشناسی باشد.
کاهش رشد جمعیت اراک، زنگ خطری برای آینده شهر
فرماندار اراک با اشاره به تحولات جمعیتی شهر، اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که باید جدی گرفته شود، کاهش جذابیت اراک برای پذیرش جمعیت جدید است. بخشی از این مسئله به تصویر ذهنی ایجادشده درباره آلودگی هوا بازمیگردد؛ یعنی علاوه بر مشکلات واقعی، گاهی یک ذهنیت عمومی نیز شکل گرفته که بر تصمیم افراد برای مهاجرت و سکونت در اراک اثر میگذارد.
حاجعلیبیگی گفت: در جریان تغییرات جمعیتی کشور و حرکت جمعیت از جنوب به سمت شمال، اراک باید بتواند جایگاه خود را حفظ کند؛ چراکه کاهش یا توقف رشد جمعیت میتواند در آینده بر توسعه اقتصادی و اجتماعی شهر اثر منفی بگذارد.
پیادهراه مرکزی اراک؛ ضرورت شهری، اما نیازمند اجرای مدبرانه
فرماندار اراک در بخش دیگری از سخنان خود درباره اجرای طرح پیادهراه در هسته مرکزی شهر، اظهار کرد: حرکت به سمت انسانمحور شدن مرکز شهر و ایجاد پیادهراه، یک ضرورت شهری است و دیر یا زود باید به این سمت حرکت میکردیم. البته نحوه اجرا، زمانبندی، فرهنگسازی، ایجاد مسیرهای جایگزین و توجه به دغدغههای کسبه موضوعاتی است که باید با دقت مورد توجه قرار گیرد.
حاجعلیبیگی تصریح کرد: پیادهراهسازی را نباید صرفاً یک پروژه عمرانی دانست؛ بلکه یک فرآیند شهری و اجتماعی است که نیازمند همراهی مردم، مدیریت شهری و برنامهریزی مرحلهای است. طبیعی است که اجرای چنین طرحهایی در هسته مرکزی شهر، به دلیل گستردگی و اثرگذاری، با سوالات و نگرانیهایی همراه باشد؛ چراکه تغییر در یک فضای شهری با این وسعت، موضوع کوچکی نیست. اگر دسترسیهای جایگزین به خوبی تعریف شود، جدارهسازیها انجام شود، شرایط کسبه مورد توجه قرار گیرد و فرهنگسازی لازم صورت گیرد، این طرح میتواند چهره شهر را تغییر دهد.
وی افزود: مدیریت شهری در این زمینه باید با تدبیر عمل کند و شهروندان هم برای رسیدن به نتیجه مطلوب باید مقداری صبوری داشته باشند.
حاجعلیبیگی در پایان با تأکید بر نقش رسانهها گفت: رسانههای تخصصی و مستقل میتوانند به شناخت درست مسائل کمک کنند و پل ارتباطی میان مردم و مسئولان باشند. اراک با همه چالشهایی که دارد، دارای ظرفیتهای بزرگ تاریخی، فرهنگی، صنعتی و انسانی است و باید با نگاه بلندمدت برای آینده آن برنامهریزی کرد.
فرماندار اراک تأکید کرد: توسعه متوازن، حفظ محیط زیست، حمایت از صنعت، ارتقای زیرساختها و افزایش کیفیت زندگی شهروندان، مسیر حرکت این شهر به سمت آیندهای بهتر خواهد بود.
انتهای پیام
