سجاد غلامی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: بازار یک پدیده چندعاملی است و نمیتوان آن را صرفاً با بازرسی و برخورد با واحد متخلف مدیریت کرد. قیمت یک کالا تحت تأثیر مجموعهای از عوامل از جمله تولید، تأمین، حملونقل، میزان موجودی، شبکه توزیع، تقاضا، رفتار مصرفکننده و حتی انتظارات تورمی قرار دارد.
وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، نگاه ما در قرارگاه این است که اگر در یک کالا یا منطقه نشانهای از افزایش غیرمنطقی قیمت، کمبود یا اختلال در توزیع مشاهده شد، به جای اینکه هر دستگاه به صورت جداگانه اقدام کند، موضوع در یک زنجیره منسجم از شناسایی، تحلیل، تصمیمگیری، مداخله و ارزیابی دنبال شود.
هدف قرارگاه، صیانت از ثبات بازار و حقوق مصرفکننده است
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری ایلام با بیان اینکه مأموریت اصلی قرارگاه عملیاتی نظارت بر بازار صیانت از ثبات بازار و حقوق مصرفکننده است، تشریح کرد: رصد مستمر قیمت کالاها و خدمات، پایش موجودی کالاهای اساسی، شناسایی نقاط مستعد التهاب بازار، جلوگیری از احتکار، گرانفروشی، کمفروشی و عرضه خارج از شبکه، نظارت بر زنجیره تأمین تا توزیع، تقویت بازرسیهای هدفمند، رسیدگی سریع به گزارشها و شکایات مردم و تأمین بهموقع کالاهای اساسی از مهمترین اولویتهای قرارگاه است.
غلامی ادامه داد: تنظیم بازار موفق، تنظیم بازاری نیست که فقط بعد از افزایش قیمت وارد عمل شود، بلکه باید بتواند علائم اولیه اختلال را پیش از تبدیل شدن به یک بحران شناسایی کند.
وی، درباره شیوه رصد روزانه بازار نیز توضیح داد: مدل کاری قرارگاه مبتنی بر رصد چندلایه است، یک لایه مربوط به رصد قیمتها و تغییرات قیمت کالاهای منتخب و اقلام پرمصرف است، لایه دوم موجودی کالا را بررسی میکند و صرفاً قیمت برای ما اهمیت ندارد، بلکه باید بدانیم کالا در بازار وجود دارد یا خیر.
وی بیان کرد: لایه سوم به رفتار شبکه توزیع مربوط است و بررسی میکنیم کالا با چه قیمت و از چه مسیری به دست مصرفکننده میرسد، لایه چهارم گزارشهای میدانی بازرسان و دستگاههای نظارتی و لایه پنجم نیز صدای مردم شامل شکایات، گزارشها و مطالبات مردمی است.
غلامی تصریح کرد: تلاش ما این است که این اطلاعات در کنار یکدیگر قرار گیرد تا تصمیمگیری از حالت جزیرهای خارج شود.
بازار را با یک شاخص نمیسنجیم
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری ایلام با بیان اینکه بازار را نمیتوان با یک شاخص ارزیابی کرد، گفت: مجموعهای از شاخصها باید همزمان مورد توجه قرار گیرد که قیمت، نرخ تغییرات قیمت، موجودی، میزان عرضه، حجم تقاضا، شکایات مردمی، تعداد و نوع تخلفات، پروندههای تشکیلشده، سرعت رسیدگی، وضعیت تأمین کالا و اختلاف قیمت در سطوح مختلف زنجیره توزیع از جمله آنهاست.
وی یادآوری کرد: حتی برای ما اهمیت دارد که بدانیم یک تخلف در چه نقطهای از زنجیره رخ داده است. اگر یک کالا از تولیدکننده تا مصرفکننده چند مرحله عبور کند و در یکی از حلقهها قیمت غیرمنطقی ایجاد شود، صرفاً برخورد با آخرین حلقه مسئله را حل نمیکند.
غلامی همچنین درباره تغییر رویکرد نظارت در ماههای اخیر نیز تأکید کرد: تغییر اصلی، حرکت از بازرسی کمّی به سمت نظارت کیفی و هدفمند است. اینکه بگوییم چند هزار بازرسی انجام دادهایم، به تنهایی شاخص موفقیت نیست. سؤال مهمتر این است که این بازرسیها چه مسئلهای را حل کردهاند.
وی ادامه داد: به دنبال آن هستیم که با استفاده از اطلاعات و گزارشهای میدانی، نقاط پرریسک شناسایی و ظرفیت بازرسی در همان نقاط متمرکز شود. بنابراین رویکرد ما بر پایه یک چرخه مشخص شامل داده، تحلیل، شناسایی مسئله، مداخله و ارزیابی نتیجه است و این چرخه باید به صورت مستمر تکرار شود.
تحلیل زنجیره توزیع برای کنترل شکاف قیمت
غلامی یکی از مسائل مهم اقتصاد ایران را فاصله میان قیمت کالا در مبدأ و قیمت نهایی برای مصرفکننده دانست و گفت: در استان نیز تلاش میکنیم زنجیره توزیع کالا را بهتر رصد کنیم.
وی بیان کرد: باید مشخص شود قیمت کالا در نقطه تولید یا تأمین چقدر است، هزینههای واقعی حمل و توزیع چه میزان است، حاشیه سود قانونی چقدر است و در نهایت کالا با چه قیمتی به مصرفکننده عرضه میشود.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری ایلام ادامه داد: اگر اختلافی غیرمنطقی مشاهده شود، باید علتیابی شود، ممکن است مشکل از هزینه حمل باشد، ممکن است چندمرحلهای بودن شبکه توزیع باعث افزایش قیمت شده باشد و ممکن است تخلف در بخشی از شبکه اتفاق افتاده باشد، بنابراین نگاه ما صرفاً برخورد با آخرین حلقه نیست، بلکه تحلیل زنجیره ارزش و توزیع است.
تأمین کالا باید جلوتر از تقاضا حرکت کند
غلامی درباره وضعیت تأمین کالاهای اساسی در استان نیز افزود: یکی از اصول اساسی ما در حوزه کالاهای اساسی، پیشبینی و تأمین قبل از ایجاد کمبود است.
غلامی در مورد ارزیابی عملکرد دستگاههای عضو قرارگاه نیز تصریح کرد: قرارگاه نباید صرفاً محل برگزاری جلسه باشد و برای هر اقدام باید شاخص عملکرد، زمانبندی، مسئول اجرا و نتیجه مورد انتظار مشخص باشد.
وی خاطرنشان کرد: باید بدانیم چه مسئلهای شناسایی شده، چه تصمیمی گرفته شده، چه دستگاهی مسئول اجرای آن است، چه زمانی باید اقدام انجام شود و در نهایت آیا مسئله حل شده است یا خیر.
وی این رویکرد را مدیریت مبتنی بر عملکرد و نتیجه دانست.
هر مصوبه باید مسئول و زمان مشخص داشته باشد
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری ایلام، درباره پیگیری مصوبات قرارگاه گفت: مصوبه زمانی ارزش دارد که به نتیجه منجر شود. بنابراین تلاش داریم مصوبات را از حالت کلی و غیرقابل سنجش خارج کنیم.
غلامی ادامه داد: هر تصمیم باید دارای مسئول مشخص، اقدام مشخص، زمان مشخص و خروجی مشخص باشد و در جلسات بعدی نیز میزان پیشرفت بررسی شود.
وی افزود: اگر مصوبهای اجرا نشده باشد، علت آن باید مشخص شود که آیا مشکل اعتباری، قانونی، مدیریتی یا نیازمند هماهنگی با دستگاه دیگری بوده است.
هدف اصلی، کشف تخلف نیست؛ پیشگیری از تخلف است
غلامی تأکید کرد: قرارگاه فقط به دنبال کشف تخلف نیست و اتفاقاً هدف اصلی ما پیشگیری است.
وی گفت: اگر قرار باشد یک واحد صنفی چند بار تخلف کند، پرونده تشکیل شود، جریمه شود و مجدداً همان تخلف را انجام دهد، یعنی سیستم نظارت ما نیاز به اصلاح دارد.
وی افزود: بنابراین باید به سمت نظارت پیشگیرانه و اصلاح فرآیندها حرکت کنیم. اگر یک نوع تخلف در یک نقطه خاص زیاد تکرار میشود، باید علت ساختاری آن را پیدا کنیم.
افزایش ناگهانی قیمت، الزاماً به معنای تخلف نیست
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری ایلام درباره فرآیند بررسی افزایش ناگهانی قیمت یک کالا گفت: ابتدا باید مشخص کنیم افزایش قیمت واقعی، ناشی از افزایش هزینهها، تغییر عرضه و تقاضا یا ناشی از تخلف است.
غلامی اظهار کرد: سپس اطلاعات از سطح بازار جمعآوری و زنجیره تأمین بررسی میشود اگر مسئله کمبود باشد، باید تأمین و عرضه را تقویت کنیم، اگر مسئله تخلف باشد، برخورد قانونی انجام میشود و اگر مشکل در زنجیره توزیع باشد، همان حلقه باید اصلاح شود.
وی تأکید کرد: پاسخ قرارگاه نباید صرفاً بازرسی باشد، بلکه باید علت مسئله را پیدا و برطرف کند.
شفافیت، فضای تخلف را کوچک میکند
غلامی، شفافیت را یکی از ارکان اصلی تنظیم بازار دانست و تشریح کرد: مصرفکننده باید بداند کالایی که خریداری میکند با چه قیمتی باید عرضه شود و از سوی دیگر فعال اقتصادی نیز باید قوانین، ضوابط، حاشیه سود و فرآیندهای نظارتی را به صورت شفاف بداند.
وی افزود: هرچه اطلاعات شفافتر باشد، فضای تخلف کوچکتر خواهد شد و در آینده نیز باید بیشتر به سمت انتشار اطلاعات قابل استفاده برای مردم، تقویت سامانههای گزارشدهی و استفاده از دادههای برخط حرکت کنیم.
سه دستاورد اصلی قرارگاه
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری ایلام در پاسخ به این پرسش که مهمترین دستاوردهای قرارگاه را چه میداند، بیان کرد: اگر بخواهم سه دستاورد را برجسته کنم، نخست ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مختلف، دوم حرکت از نظارت پراکنده و سنتی به سمت نظارت عملیاتی، هدفمند و مسئلهمحور و سوم افزایش آمادگی استان برای مدیریت بازار در شرایط ویژه، بهخصوص در ایام اربعین است.
غلامی ادامه داد: با این حال معتقدم مهمترین دستاورد زمانی اتفاق میافتد که مردم اثر فعالیت قرارگاه را در ثبات، دسترسی و شفافیت بازار احساس کنند.
حرکت جدیتر به سمت حکمرانی هوشمند بازار
وی درباره برنامه آینده قرارگاه نیز توضیح داد: برنامه آینده ما حرکت جدیتر به سمت حکمرانی هوشمند بازار است. یعنی بازار را صرفاً با تعداد بازرسیها ارزیابی نکنیم، بلکه به سمت ایجاد یک نظام جامع رصد حرکت کنیم که در آن قیمت، موجودی، عرضه، تقاضا، شکایات، تخلفات و اطلاعات زنجیره تأمین در کنار یکدیگر قرار گیرند.
غلامی ادامه داد: هدف نهایی این است که بتوانیم قبل از ایجاد التهاب، علائم آن را شناسایی کنیم. در کنار آن، تقویت نظارت بر کالاهای اساسی، ساماندهی زنجیره توزیع، ارتقای همکاری با اصناف، استفاده از ظرفیت مردم و توسعه ابزارهای دادهمحور را دنبال خواهیم کرد.
وی در پایان گفت: قرارگاه قرار نیست یک دستگاه جدید به ساختار اداری استان اضافه کند، بلکه یک شبکه هماهنگ برای تبدیل دادههای بازار به تصمیم و تبدیل تصمیم به اقدام است، نگاه ما به مرز، نگاه محدودکننده نیست بلکه هدف این است که ظرفیت مرز به یک پیشران توسعه اقتصادی تبدیل شود و در عین حال از حقوق مصرفکننده و ثبات بازار داخلی نیز صیانت شود.
انتهای پیام
