مهناز مردانی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به نقش پزشکان و دانشگاهها در مقابله با اطلاعات نادرست پزشکی، افزود: امروزه شاهد هجوم خروشان و بیرویهٔ دادهها در شبکههای اجتماعی هستیم؛ فضایی که هر کاربری حتی با کمی دانش میتواند در قامت یک متخصص ظاهر شود و توصیههایی ارائه دهد که گاه تا مرز خطرهای جبرانناپذیر برای سلامت فرد و خانواده پیش میرود.
وی ادامه داد: این در حالی است که نظام سلامت کشور، با برخورداری از شبکه گستردهای از مراکز بهداشتی و درمانی در شهرها و روستاها و نیز حضور پزشکان کارآزموده در رشتههای گوناگون، همواره بستر مطمئنی برای ارائه خدمات بالینی و مشاورههای تخصصی فراهم کرده است.
مردانی با اشاره به اینکه حضور همگانی و فراگیر مردم در پلتفرمهای مجازی، ضرورت تدبیرهای هوشمندانه و چندلایه را دوچندان میکند تا سرمایه گرانبهای سلامت عمومی در این فضا در معرض آسیب قرار نگیرد، تصریح کرد: در این مسیر، سه راهبرد کلیدی نظارت دقیق و پایش مستمر محتوای پزشکی در فضای مجازی، راهاندازی پلتفرمهای رسمی و مرجع تحت اشراف متخصصان و واگذاری اختیار صدور مجوز تبلیغات درمانی به سازمان نظامپزشکی پیشنهاد میشود.
معاون فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی اضافه کرد: نخستین گام، ایجاد نظامی کارآمد برای رصد و ارزیابی محتواهای سلامتمحور است تا مطالب فاقد پشتوانهٔ علمی، پیش از آنکه ذهن مخاطب را بیالایند، شناسایی و مهار شوند. این نظارت باید توأم با سرعت و دقت باشد تا از گسترش شایعات و باورهای سستبنیاد جلوگیری کند.
مردانی با اشاره به دومین راهبرد راهاندازی پلتفرمهای رسمی و مرجع تحت اشراف متخصصان دومین راهبرد است، اضافه کرد: طراحی و توسعهٔ دروازههای علمی و معتبری است که زیر نظر اعضای هیئتعلمی دانشگاهها و پزشکان مجرب، نیازهای اطلاعاتی اقشار مختلف جامعه را به زبانی گویا، روان و درعینحال دقیق پاسخ دهند. این پایگاهها میتوانند با تولید محتوای چندرسانهای ویدئو، اینفوگرافیک، پادکست و مقالههای سطحبندی شده مرجعی بیبدیل برای عموم مردم باشند.
این معاون دانشگاه علوم پزشکی لرستان در رابطه با سومین تدبیر که واگذاری اختیار صدور مجوز تبلیغات درمانی به سازمان نظامپزشکی است، خاطرنشان کرد: بهعنوان سومین تدبیر، شایسته است که هرگونه تبلیغ و اظهارنظر در حوزهٔ بیماریها، داروها و روشهای درمانی، منوط به دریافت مجوز از نهاد علمی و صنفی معتبری چون سازمان نظامپزشکی شود. این اقدام از ورود افراد غیرمتخصص و سوداگران سلامت به عرصهٔ توطئهپردازی جلوگیری کرده و چارچوبی شفاف برای اعتمادسازی مردم فراهم میکند. بدین ترتیب، میان آزادی اطلاعرسانی و امنیت سلامت، تعادلی پویا و عاقلانه برقرار میشود.
وی با اشاره به ریشهشناسی غفلت از پیشگیری و رویآوری به درمان افزود: پیشگیری نهتنها کمهزینهترین، بلکه مطمئنترین و انسانیترین رویارویی با بیماریهاست؛ بااینحال، شمار قابلتوجهی از افراد جامعه تن به درمانهای پرهزینه، طاقتفرسا و گاه ناکامل میدهند و تازه پس از گرفتار شدن در چنگال بیماری، به اهمیت مراقبتهای پیشگیرانه پی میبرند. این پدیدهٔ تأسفبار، ریشه در کاستیهایی چندگانه دارد که در میان آنها، نقص در آموزش همگانی سلامت بهعنوان مهمترین عامل خودنمایی میکند.
مردانی در ارتباط با نقص در آموزش همگانی سلامت اضافه کرد: کمبود ارتباط مؤثر پزشک با جامعه و نیز برخی ناهماهنگیهای ساختاری در نظام سلامت بیتأثیر نیستند، اما آنچه بیش از همه، مردم را از مدار پیشگیری دور میکند، ناآگاهی و اطلاعات ناقص درباره اصول ساده مراقبت از خود است.
معاون فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی لرستان ادامه داد: بسیاری از شهروندان نمیدانند که تغییرات کوچکی در سبک زندگی، معاینات دورهای منظم و آگاهی از علائم هشداردهنده، تا چه اندازه میتواند از بروز بیماریهای صعبالعلاج جلوگیری کند. این خلأ دانشی، باعث میشود که فرد تا زمانی که درد یا اختلالی آشکار نشده، احساس نیاز به اقدام نکند و پس از آن نیز به سراغ درمانهای شتابزده و گاه غیراصولی برود.
وی تأکید کرد: سنگینترین مسئولیتی که بر دوش کادر سلامت ازجمله پزشکان، خانواده و مراقبان بهداشتی گرفته تا رسانههای علمی و دانشگاههای علوم پزشکی که قرار دارد این است که با ابتکار و خلاقیت، پیام پیشگیری را به زبانِ هر گروه سنی و صنفی ترجمه کنند.
معاون فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی لرستان گفت: برگزاری کارگاههای آموزشی در مدارس، محیطهای کار، مساجد و شبکههای اجتماعی، تولید مستندهای کوتاه با روایتهای جذاب و بهرهگیری از ظرفیت تأثیرگذاران سلامتمحور، همگی ابزارهایی هستند که میتوانند جایگاه والای پیشگیری را در باور عمومی تثبیت کنند. زمانی که مردم، پیشگیری را نه یک توصیه اخلاقی بلکه یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای کیفیت زندگی بدانند، شاهد کاهش چشمگیر مراجعات دیرهنگام و هزینههای سرسامآور درمان خواهیم بود.
انتهای پیام
