حسین فلاحیاصل در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به نقش تبیین ارزشهای واقعی در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، اظهار کرد: آسیبهایی مانند خشونت، فردگرایی و برخی انحرافات اخلاقی میتوانند تحت تأثیر مشکلات و نابرابریهای اجتماعی شکل بگیرند و در این شرایط، باید با تبیین درست و روشنگرانه، ارزشهای والای انسانی را برای نسل جوان بیان کنیم.
وی افزود: باید به جوانان نشان داد که ارزش انسان صرفاً به مال، ثروت و برخورداریهای مادی محدود نمیشود و بر پایه مودت، کرامت و تبیین ارزشهای اصیل میتوان ذهن و نگاه جوان را به سمت ارزشهایی هدایت کرد که ماندگارتر و عمیقتر از امتیازات زودگذر مادی هستند.
ضرورت شناخت زبان نسل جدید
این عضو هیأت علمی دانشگاه لرستان درباره چگونگی ایجاد تعادل میان سنتهای دینی و نیازهای امروز جامعه، گفت: برای برقراری این تعادل، راهی جز شناخت انسان امروز و تبیین سنتهای دینی با زبان قابل فهم برای او نداریم.
فلاحیاصل ادامه داد: باید زبان مخاطب را شناخت و حقایق دینی را با بیانی روشن، مستدل و منطقی به او منتقل کرد. همچنین لازم است در بیان آموزههای دینی، مراتب منطقی آن از اصول اعتقادی تا احکام ضروری و مسائل فرعی رعایت شود.
وی با اشاره به مفهوم فطرت، تصریح کرد: میان همه انسانها یک زبان مشترک وجود دارد و آن فطرت است. فطرت انسان را به عدالت دعوت میکند، از ظلم بیزار است و او را به اخلاق و انسانیت گرایش میدهد. بنابراین اگر دین به شکلی معرفی شود که با ظلم، خرافه یا امور غیرمنطقی همراه باشد، طبیعی است که مورد پذیرش قرار نگیرد.
این دکترای معارف دانشگاه لرستان افزود: دین باید با حقیقت خود و در عین حال با زبانی قابل قبول و متناسب با ظرفیت مخاطب ارائه شود تا بتواند ارتباط مؤثری با نسل جدید برقرار کند.
آموزش معارف نیازمند بازنگری است
فلاحیاصل با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوههای آموزش معارف اسلامی در دانشگاهها، اظهار کرد: شیوههای کنونی آموزش معارف تا حدودی نیازمند بازنگری است. هرچند متولیان امر تلاشهای مستمری برای بهروز کردن اطلاعات دینی جامعه دارند، اما یکی از خلأهای موجود، تبیین روشن احکام شرعی روزمره و آشنا کردن جوانان با وظایف دینی ضروری آنهاست.
وی ادامه داد: موضوعاتی مانند عبادات، طهارت، نماز و روزه باید به شکلی روشن و قابل فهم برای جوانان بیان شود تا بتواند پاسخگوی نیازهای عملی آنها باشد.
فضای مجازی؛ فرصتی که میتواند تهدید هم باشد
این عضو هیأت علمی دانشگاه لرستان فضای مجازی را فرصتی دووجهی دانست و گفت: فضای مجازی از یک سو مملو از پایگاهها و محتوای قرآنی، احکام دینی، مباحث اعتقادی و آثار علما و مراکز حوزوی و دانشگاهی است و از سوی دیگر، محتواهایی نیز در آن تولید و منتشر میشود که هدف آنها تضعیف باورهای دینی است.
فلاحیاصل افزود: در چنین شرایطی به مدیریت هوشمندانه این فضا نیاز داریم؛ به گونهای که آثار منفی آن کاهش یابد و ظرفیتهای مثبت آن تقویت شود.
وی شهید مرتضی مطهری را نمونهای موفق در مواجهه منطقی با جریانهای فکری دانست و اظهار کرد: شهید مطهری با استدلال، منطق و انصاف با جریانهایی مانند ماتریالیسم و مارکسیسم مواجه شد و تلاش کرد پاسخهای فکری و مستدل به آنها ارائه دهد.
کاهش گرایش دینی جوانان یک علت واحد ندارد
این دکترای معارف دانشگاه لرستان درباره کاهش رغبت برخی جوانان به آموزههای دینی نیز گفت: این مسئله را نمیتوان تنها به ضعف در انتقال مفاهیم دینی نسبت داد، بلکه عوامل مختلفی در آن نقش دارند.
وی ادامه داد: شرایط اقتصادی، معیشت مردم، عملکرد مسئولان، رفتار حکومت و حاکمیت، جریانهای سیاسی و حتی منطق گفتار و کردار مسئولان، همگی میتوانند بر نگاه جامعه به مسائل دینی اثرگذار باشند.
فلاحیاصل تصریح کرد: عملکرد نادرست یا ضعیف یک مسئول ممکن است موجب فاصله گرفتن بخشی از جامعه شود، اما نباید خطاهای افراد را به حساب دین گذاشت. لازم است برای جامعه تبیین شود که عملکرد افراد با اصل دین تفاوت دارد و نباید حقیقت دین را در چارچوب عملکردهای نادرست یا ضعفهای برخی مسئولان تعریف کرد.
شناخت مخاطب؛ مهمترین حلقه مفقوده در انتقال معارف
این عضو هیأت علمی دانشگاه لرستان یکی از اشتباهات مهم در معرفی معارف اسلامی به نسل امروز را نشناختن زمینه فکری مخاطب عنوان کرد و گفت: ممکن است سخنی کاملاً درست و حق مطرح شود، اما اگر مخاطب و شرایط فکری او شناخته نشده باشد، همان سخن میتواند زمینه انکار حق را فراهم کند.
وی افزود: بنابراین پیش از انتقال هر پیام دینی باید شناخت درستی از مخاطب، دغدغهها، پرسشها و فضای ذهنی او داشت و سپس متناسب با آن، وارد فرآیند تبیین شد.
مقابله همزمان با خرافه و انکار حقایق غیبی
فلاحیاصل با اشاره به دو جریان آسیبزا در حوزه معارف دینی، اظهار کرد: از گذشته دو جریان مخرب، معارف دینی را تهدید کردهاند؛ یک جریان همه مسائل غیرمادی و غیبی را خرافه میداند و تلاش میکند همه چیز را صرفاً در چارچوب مادیات تحلیل کند و جریان دیگر، سخنان نسنجیده و غیرمنطقی را به نام دین و امور غیبی ترویج میکند.
وی ادامه داد: باید همزمان با هر دو انحراف مقابله کرد؛ هم خرافات را کنار گذاشت و هم حقایق غیبی را با بیانی منطقی، مستدل و متناسب با ظرفیت مخاطب تبیین کرد.
عدالت؛ مهمترین گام برای تقویت اخلاق و معنویت
این دکترای معارف دانشگاه لرستان عدالت را یکی از مهمترین پایههای تقویت اخلاق و معنویت در جامعه دانست و گفت: اگر قرار باشد یک اقدام فوری و اساسی برای تقویت اخلاق و معنویت در جامعه پیشنهاد شود، نخستین گام، پایبندی همهجانبه به عدالت است؛ از سطوح بالای حاکمیت تا پایینترین سطوح اداری و اجرایی.
فلاحیاصل افزود: رفتار عادلانه در دستگاه قضایی، اجرایی و سایر نهادها، حمایت از مظلوم و برخورد با ظلم، زمینه گرایش بیشتر جامعه به ارزشهای دینی را فراهم میکند. رعایت حقالناس نیز یکی از شروط اساسی گسترش اخلاق و معنویت در جامعه است.
جوانان به بستر مناسب برای زندگی نیاز دارند
وی دومین اقدام را فراهم کردن حداقلهای لازم برای زندگی جوانان عنوان کرد و گفت: اگر از جوان میخواهیم برای فعالیتهای مختلف اجتماعی و ورزشی مسیر مشخصی را دنبال کند، باید امکانات و جایگزین مناسب را نیز در اختیار او قرار دهیم.
این عضو هیأت علمی دانشگاه لرستان ادامه داد: اگر از جوانان انتظار ازدواج و تشکیل خانواده داریم، باید زمینههای آن از جمله مسکن و امکانات اولیه زندگی را فراهم کنیم. وقتی بستر ازدواج و تشکیل خانواده فراهم باشد، بخشی از آسیبها و ناهنجاریهای اجتماعی نیز کاهش پیدا میکند.
گفتوگو را باید به جامعه آموزش داد
فلاحیاصل آموزش گفتوگو را سومین ضرورت در این زمینه دانست و اظهار کرد: بسیاری از درگیریها و نزاعهای اجتماعی، ریشه در ناتوانی افراد در گفتوگوی منطقی دارد. وقتی انسانها نتوانند با یکدیگر گفتوگو کنند، احتمال اینکه اختلافات به تقابل و برخورد تبدیل شود، افزایش مییابد.
وی تأکید کرد: باید مهارت گفتوگو و قدرت محاوره منطقی را از سطوح مختلف به جامعه آموزش دهیم تا افراد بتوانند به جای تعارض، به تفاهم برسند.
این دکترای معارف دانشگاه لرستان گفت: بسیاری از درگیریهای روزمره جامعه اگر با تأمل و تحلیل ریشهیابی شوند، نیازمند بازنگری و تبیین دوباره هستند، اما نکته مهم این است که دین با ظلم، تبعیض و نادانی سازگار نیست و باید حقیقت آموزههای دینی را با زبانی روشن، منطقی و متناسب با نیازهای نسل امروز تبیین کرد.
انتهای پیام
