با این حال، پرسش اساسی اینجاست چرا مسیری که دسترسی به شهرهایی چون نیشابور، کاشمر، تربتحیدریه، سبزوار، میانجلگه، خلیلآباد و بردسکن را فراهم میکند، امروز با زیرساختهای جادهای فرسودهای روبهرو است؟
در محورهای ارتباطی کوهسرخ، موضوع دیگر تنها بهبود کیفیت آسفالت نیست، بلکه بحث ایمنی و حفظ جان مسافران در اولویت است. تضاد میان حجم بالای تردد هفتگی و تلقی این مسیر به عنوان یک جاده فرعی در نگاه متولیان، منجر به حوادث ناگواری شده است که میتوانست با بازنگری در اولویتهای اجرایی، پیشگیری شود.
ریشه این وضعیت را باید در معیارهای بودجهبندی جستوجو کرد؛ جایی که توزیع منابع بر اساس تراکم جمعیتی به جای نیازهای استراتژیک صورت میگیرد. در منطقهای مانند کوهسرخ که وسعت جغرافیایی زیاد و جمعیت اندک است، تکیهبر معیارهای سرانه، عملاً منجر به محرومیت در زیرساختهای حیاتی میشود. در واقع، تفاوت میان برابری و عدالت در اینجا نمایان است؛ چرا که عدالت یعنی توزیع منابع بر اساس نیاز واقعی منطقه و نه صرفاً تعداد ساکنان.
فرماندار کوهسرخ با اشاره به موقعیت جغرافیایی متمایز این شهرستان گفت: کوهسرخ یک شهر استراتژیک است که از نظر دسترسی، تقریباً با ۶ تا ۷ شهرستان اطراف در ارتباط مستقیم است. این شهرستان بدون نیاز به گذر از هیچ مسیر میانبری، مستقیماً با کاشمر، تربتحیدریه همچنین با میانجلگه، سبزوار و بردسکن در ارتباط است و با خلیلآباد از طریق روستای کریز یک جاده فرعی ارتباط دارد.
حسن اعمی، در گفت و گو با ایسنا با ابراز نگرانی از آمار بالای حوادث جادهای در محورهای کاشمر و کوهسرخ، وضعیت ایمنی این جادهها را مورد انتقاد قرار داد و آن را در سطح مطلوب ندانست.
وی با اشاره به تلفات جانی متعدد ناشی از این حوادث، به ویژه در بخش کوهستانی محور کاشمر به کوهسرخ تا نزدیکی روستای عطائیه، وضعیت این جاده را فاجعهبار توصیف کرد و از حوادث اخیر در این مسیر خبر داد.
اعمی به جان باختن دو جوان از روستای تولا در سالهای گذشته به دلیل ریزش سنگ در این جاده اشاره کرد و گفت: این جاده را به سختی میتوان جزو شریانهای حیاتی طبقهبندی کرد، در حالی که با حذف برخی پیچها میتوان آن را به یک مسیر اصلی تبدیل کرد.
فرماندار کوهسرخ در ادامه به پیگیریها برای بهبود وضعیت جادهها از طریق بودجه ملی اشاره کرد و افزود: با وجود تلاشها برای دریافت ماده ۲۳ برای این جاده و همچنین جاده تربتحیدریه به کوهسرخ، هنوز نتیجه ملموسی حاصل نشده است.
وی در خصوص اعتبارات تخصیص یافته، از مصوبه ۴ میلیارد تومانی در کمیته برنامهریزی شهرستان برای رفع نقاط حادثهخیز جاده کاشمر به کوهسرخ خبر داد و اعلام کرد: با قول مساعد مدیرکل راهداری و حمل و نقل جادهای استان مبنی بر اختصاص اعتبار معادل آنچه شهرستان تخصیص میدهد، انتظار میرود با مجموع ۸ میلیارد تومان، بخش قابل توجهی از مشکلات این محور مرتفع شود.
اعمی با اشاره به رفت و آمدهای زیاد بین کوهسرخ و کاشمر که حدود ۳۰ تا ۴۰ هزار نفر از جمعیت ۱۱۰ هزار نفری کاشمر را شامل میشود، به ارتقاء کوهسرخ به شهرستان در تیرماه ۱۳۹۹ اشاره کرد و گفت: از آن زمان به بعد، توجه بیشتری به این منطقه شده است، در حالی که پیش از آن به عنوان بخشی از کاشمر، کمتر مورد توجه قرار میگرفت.
وی با تصدیق برخی کوتاهیهای صورت گرفته، اظهار کرد: احتمالاً جاده کاشمر به نیشابور در اولویتهای قبلی به عنوان یک مسیر فرعی تلقی میشده است، در حالی که این محور نیازمند توجه بسیار بیشتری بوده است.
فرماندار کوهسرخ همچنین با اشاره به دشواریهای اجرای پروژههای عمرانی در جاده کوهسرخ به کاشمر به دلیل کوهستانی بودن و صعبالعبور بودن مسیر، خاطرنشان کرد: اگرچه این ویژگیها کار را سخت میکند، اما همزمان باعث زیبایی خیره کننده این محور شده است.
وی با اشاره به چالشهای ساختاری این شهرستان، بر تضاد میان وسعت زیاد جغرافیایی و جمعیت اندک تأکید کرد و گفت: ما با وسعت ۲۱۳۱ کیلومتر مربع، با جمعیتی تنها ۲۵۷۰۰ نفر مواجه هستیم. این بدان معناست که تراکم جمعیتی ما با نسبت ۱۱ نفر به ازای هر کیلومتر مربع، تنها یک پنجم میانگین استانی (۵۵ نفر) است؛ در حالی که تخصیص امکانات معمولاً بر اساس همین تراکم جمعیتی صورت میگیرد.
اعمی با ارائه نمونههایی از پراکندگی روستاها، از فاصله ۵۰ کیلومتری روستای سنجدک تا ریوش و همچنین جمعیت اندک روستای داغی (۸۰ خانوار) خبر داد و تصریح کرد: مجموع جمعیت تمام روستاها در کنار هم به اندازه یک روستای بزرگ واحد نیست؛ تعیین امکانات بر اساس سرانه جمعیت، برای شهرستانهایی با این مشخصات جغرافیایی و جمعیتی، چالشی بزرگ محسوب میشود.
وی در خصوص کمبود امکانات در مناطق دورافتاده، به نبود پایگاه هلال احمر در برخی نقاط اشاره کرد و گفت: ما برای حل این مشکل پیگیر هستیم و زمین احداث یک پایگاه هلال احمر در منطقه اکبرآباد توسط یکی از خیرین واگذار شده است.
فرماندار کوهسرخ با بیان اینکه پیش از این عدم دسترسی سریع به امکانات امدادی منجر به تلفات بسیار دردناکی شده، بر ضرورت تجهیز روستاهای دورافتاده تأکید کرد.
فرماندار کوهسرخ وضعیت غیر استاندارد جادهها را یکی از عوامل مهاجرت دانست و خاطرنشان کرد: مهاجرت عوامل متعددی دارد و انسانها همواره به دنبال رفاه هستند، اما جادهها و زیرساختهای حملونقل محرک اصلی توسعه اقتصادیاند؛ بنابراین، نقص در این زیرساختها پیامد مستقیم خود را به شکل مهاجرت نشان میدهد.
وی همچنین درباره عدالت در توزیع اعتبارات میان شهرستانها افزود: باید میان عدالت و برابری تفاوت قائل شد. اگر به هر یک از ۳۴ شهرستان استان به طور مساوی بودجه اختصاص دهیم، این برابری است نه عدالت. عدالت واقعی مستلزم نیازسنجی دقیق است؛ یعنی شهرستانهایی که وضعیت ضعیفتری دارند و نیاز بیشتری را تجربه میکنند، باید سهم بیشتری دریافت کنند.
اعمی با اشاره به ویژگیهای خاص کوهسرخ بیان کرد: روستاهای کوهستانی و دورافتاده این شهرستان، برخلاف سایر شهرستانها که روستاها در نزدیکی مرکز هستند، شرایط متفاوتی دارند و تخصیص بودجه باید دقیقاً بر اساس همین نیازهای متمایز انجام شود.
ارتقای ایمنی محور کوهسرخ با اختصاص بودجهای بالغبر ۳۵ میلیارد تومان
در پی افزایش دغدغهها پیرامون ایمنی جادههای منطقه، رئیس اداره راهداری کاشمر با تشریح جزئیات بودجههای هزینه شده و اقدامات ایمنی در محور کوهسرخ، بر لزوم تغییر نگرش کاربران راه نسبت به ماهیت جادههای درجه دو و کوهستانی تأکید کرد.
رئیس اداره راهداری و حملونقل جادهای کاشمر با تشریح اقدامات زیرساختی در حوزه راههای روستایی و فرعی، بر لزوم رعایت سرعت مجاز در محورهای کوهستانی و درجه دو تأکید کرد.
رضا ریاضی در گفت و گو با ایسنا با اشاره به اقدامات ویژه در محور کوهسرخ اظهار کرد: طی دو سال اخیر، حدود ۵ کیلومتر گاردریل در نقاط پرتگاه اجرا و برای چهار پل در حوزه کاشمر و هفت پل در حوزه کوهسرخ حفاظ ایجاد شده است. همچنین در نقاط باقی مانده، اجرای خاکریزهای موقت جهت جلوگیری از سقوط خودروها به پرتگاهها صورت گرفته است.
رئیس اداره راهداری و حملونقل جادهای کاشمر افزود: نصب علائم راهنمایی، اجرای خطکشیهای سه خط و ایجاد شیار لرزاننده طولی در کل طول این محور، اقداماتی است که بیش از ۳۵ میلیارد تومان هزینه در بر داشته است.
وی با تحلیل فنی این مسیر تأکید کرد: محور کوهسرخ یک راه فرعی درجه ۲ با ترافیک محلی است که حداکثر سرعت مجاز در آن در روز ۷۵ و در شب ۶۵ کیلومتر بر ساعت تعیین شده است و نباید از آن انتظار یک راه شریانی یا بزرگراهی در منطقه کویری را داشت.
ریاضی در ادامه افزود: اگرچه تمام طول این مسیر پرتگاه است، اما در استانداردهای راهسازی، انتظار داشتن حفاظ در تمام طول مسیر متداول نیست. طبیعتاً در صورت رعایت سرعت مجاز و مد نظر قرار دادن شرایط کوهستانی و درجه دو بودن جاده، شاهد حوادث کمتری خواهیم بود.
رئیس اداره راهداری کاشمر از شهروندان و سرمایهگذاران حوزه معادن تقاضا کرد: تا با توجه به شرایط مذکور و جهت تأمین ایمنی این جاده، از ایجاد دسترسیهای غیرمجاز اجتناب کنند و برای بهرهبرداری از این مسیر، تنها پس از تصویب و اجرای ایمنیهای لازم اقدام نمایند.
وی در ادامه به پیشرفتهای صورت گرفته در زمینه روکش و احداث راههای فرعی و روستایی اشاره کرد و اجرای پروژههایی از جمله روکش آسفالت ۶.۵ کیلومتر محور اسحاقآباد، آسفالت ۲.۴ کیلومتر محور گندمبر، آسفالت ۱.۵ کیلومتر بلوار عبوری محور قدیم شادمهر و محور جردوی (از داخل فرگ قلعه)، زیرسازی ۳ کیلومتر راه فدافن و تعریض و روکش آسفالت یک کیلومتر محور قدیم شادمهر در حدفاصل تقاطع فیضآباد تا فرگ قلعه را برشمرد.
ریاضی همچنین به خرید ۵۶ باکس برای تداوم عملیات آسفالت در منطقه اشاره و تصریح کرد: در زمینه ارتقای ایمنی راهها، ساماندهی مقابل پلیسراه در محور اصلی شادمهر و همچنین بهسازی سه تقاطع روستایی محمدیه، حاجیآباد، سرحوضک و زندهجان به طور کامل اجرا شده است.
آنچه از وضعیت زیرساختهای کوهسرخ و محورهای پیرامونی آن برداشت میشود، تضادی آشکار میان نقش استراتژیک جادهها و معیارهای سنتی بودجهبندی است. کوهسرخ با وجود تراکم جمعیتی پایین، در واقع یک گره ارتباطی میان چندین شهرستان است؛ اما سیستم فعلی تخصیص بودجه، با تکیهبر معیار سرانه جمعیت، این منطقه را در تیغ محرومیت قرار داده است.
واقعیت این است که در مناطق وسیع و کوهستانی، عدالت نباید با برابری اشتباه گرفته شود. اگر بخواهیم از پدیده مهاجرت جلوگیری کنیم و از تلفات جانی در جادههای حادثهخیز جلوگیری نماییم، باید نگاه دولت از توزیع بر اساس تعداد نفرات به سمت توزیع بر اساس نیازهای استراتژیک و جغرافیایی تغییر کند. احیای جادههای کوهسرخ، تنها یک پروژه عمرانی نیست، بلکه سرمایهگذاری بر روی ثبات اقتصادی و اجتماعی این منطقه استراتژیک است.
انتهای پیام
