محمد قاسمی، کارگردان نمایش «رئال»، در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: از سال ۱۳۸۷ تاکنون هیچ نمایشنامهای را جدا از نوشتههای خودم کارگردانی نکردهام، مگر اینکه در آینده نمایشنامهای به دستم برسد که ارتباط عمیقی با آن برقرار کنم. یک کارگردان هنگام انتخاب متن، پیش از هر چیز به این نگاه میکند که چقدر میتواند با آن اثر ارتباط بگیرد.
وی افزود: متن «رئال» سال گذشته به دست من رسید و در شرایط خاصی که خودم داشتم آن را خواندم و احساس نزدیکی زیادی با آن پیدا کردم. پس از گفتوگو با عاطفه کوشکی، نویسنده اثر، قرار شد این نمایش را کارگردانی کنم و در ملایر روی صحنه ببرم.
قاسمی با بیان اینکه «رئال» اثری شاد و مفرح نیست، ادامه داد: این نمایش دردی از جامعه را با هدف درمان بیان میکند؛ هرچند نسخهای برای آن نمیپیچد، اما تلاش دارد خودِ درد را به مخاطب نشان دهد. ما در حدود ۷۰ تا ۸۰ روز، به صورت مستمر و روزانه تمرین کردیم و مدلهای مختلفی را برای اجرا آزمودیم.
وی گفت: اجرایی که اکنون روی صحنه است، متناسب با مخاطب عام ملایر طراحی شده است، اما اگر فرصتی برای حضور در جشنوارههای بزرگ، از جمله جشنواره تئاتر فجر فراهم شود، تغییرات بنیادی در اجرا، میزانسن و فضایی که مخاطب در طول نمایش تجربه میکند، خواهیم داشت.
«رئال»؛ نگاهی به ریشههای روانشناختی جرم
کارگردان نمایش «رئال» درباره شکلگیری ایده این نمایش توضیح داد: به نظر من جرقه اولیه این نمایش از حادثهای شکل گرفت که برای دختر جوانی رخ داد؛ دختری که در یک خودرو به خاطر تلفن همراه به قتل رسید و این اتفاق بازتاب گستردهای در رسانهها داشت.
قاسمی ادامه داد: عاطفه کوشکی در این نمایش نگاه بسیار روانشناختی و بنیادی به مقوله جرم و جنایت دارد و ریشه آن را در خانواده به عنوان یک جامعه کوچک جستوجو میکند. شخصیت نمایش نیز فردی است که خودش درگیر قتل و تجاوز به یک دختر میشود، اما در کودکی در یک خانواده ناسالم و ناکارآمد رشد کرده است.
وی، یکی از مهمترین مفاهیم نمایش را توجه به دنیای ذهنی کودکان دانست و گفت: یکی از شاخصترین دیالوگهای نمایش برای من این است که «اتفاق، یعنی مشغولیت ذهن یک بچه؛ یعنی چیزهایی که نباید در ذهن یک بچه باشد، ولی هست.» به نظرم این جمله میتواند حتی تیتر این نمایش باشد، چراکه بخش مهمی از دغدغه اثر را بیان میکند.
قاسمی افزود: نوع نگاه خانم کوشکی به موضوع، نگاه مهربانانه و در عین حال دقیق او و همچنین شیوه دیالوگنویسی، از ویژگیهایی است که این نمایش را برای من ویژه کرده است. متن بسیار اصولی نوشته شده و به نظرم این ویژگی میتواند با مخاطب نیز ارتباط برقرار کند.
وی درباره ساختار نمایش توضیح داد: «رئال» ساختاری پستمدرن دارد و روایت آن به صورت پلانهای بههمریخته پیش میرود؛ بنابراین مخاطب باید خودش در ذهنش این پلانها را کامل کند. با این حال نمایش دچار ابهام نیست، بلکه دارای ایهام است و همین ایهام به مخاطب کمک میکند تا در تعلیق ایجادشده، تا پایان اجرا همراه نمایش بماند.
استقبال مخاطبان ملایری از یک نمایش متفاوت
این کارگردان تئاتر با اشاره به استقبال مخاطبان از نمایش «رئال»، گفت: دو اجرای دیگر تا پنجشنبه باقی مانده و واقعاً انتظار چنین بازخوردی را در ملایر نداشتم. تصور میکردم مخاطبان ملایر بیشتر به دنبال آثار مفرح، شاد و طنز باشند، اما دیدم مخاطبان این نمایش را به خوبی میفهمند و درک میکنند.
وی ادامه داد: یکی از نکات امیدوارکننده برای تئاتر ملایر این است که مخاطبان پس از پایان نمایش بلافاصله سالن را ترک نمیکنند؛ میمانند و درباره شخصیتها و اتفاقات نمایش با یکدیگر گفتوگو میکنند. اگر در این شهر بمانیم، امیدوارم بتوانیم باز هم چنین آثاری را تولید و اجرا کنیم.
قاسمی درباره شیوه کارگردانی خود در این نمایش نیز گفت: در کارگردانی تلاش کردم از نمایشنامه جلوتر نروم و پایم را فراتر از متن نگذارم. به قصه کلی وفادار بودم و تمام تمرکزم را روی بازیها گذاشتم تا بازیگران بتوانند جاذبه، کشش روانی و کشش دراماتیک لازم را برای مخاطب ایجاد کنند.
وی افزود: به نظرم این کار بیش از هر چیز به بازیگران خوب نیاز داشت که خوشبختانه از این نظر شرایط خوبی داشتیم. حسین عباسپور، مریم ترکزبان، معصومه عبداللهی و خودم در این نمایش بازی میکنیم. به جز خودم، سه بازیگر دیگر بسیار توانمند، آیندهدار و درخشان هستند.
قاسمی درباره مریم ترکزبان نیز گفت: به نظرم در سالهای آینده خبرهای بسیار خوبی از این بازیگر در سطح کشور خواهید شنید. او بسیار پرتوان و پرانرژی است و در تمام طول تمرینها هر نکتهای را که مطرح میکردم، بارها و بارها اجرا و اصلاح میکرد و کاملاً در خدمت کار بود.
اجرای «رئال» در تماشاخانه باران ملایر
وی با اشاره به عوامل گروه کارگردانی، اظهار کرد: امیرعباس غفاری، آسایش تیموری و هستی چهاردولی در گروه کارگردانی این اثر حضور دارند و در بخشهای مختلف از جمله موسیقی، نور و صدا نیز در کنار گروه بودهاند.
قاسمی در ادامه گفت: اجرای «رئال» از ۲۵ مرداد آغاز شده و تا پنجم شهریور ادامه خواهد داشت و امیدواریم مخاطبان بیشتری به تماشاخانه باران بیایند و این نمایش را ببینند.
وی افزود: «رئال» برخلاف ذائقه بخشی از مخاطبان، به وجه روانشناختی جرم و جنایت، بهویژه جرایمی که علیه زنان اتفاق میافتد، میپردازد و تلاش میکند ریشههای این مسائل را در کودکی و سلامت روان بررسی کند و مخاطب را به چالش بکشد.
این کارگردان تئاتر با توصیه به خانوادهها برای توجه بیشتر به سلامت روان کودکان، اظهار کرد: توصیه میکنم افراد زیر ۱۰ سال این نمایش را نبینند. اما بزرگسالان، بهویژه کسانی که فرزند دارند یا قصد دارند در آینده صاحب فرزند شوند، باید به این موضوع توجه کنند که تا حدود ۱۵ سالگی باید برای سلامت روان کودک کار کرد تا بتوان جامعه و آینده سالمتری داشت.
تولید مستقل بدون حمایت دستگاهها
قاسمی درباره موسیقی نمایش نیز گفت: در بخشهایی از کار از موسیقی پیانو سجاد هامان استفاده کردهایم.
وی با بیان اینکه این اثر بدون حمایت دستگاهها و نهادهای دولتی تولید شده است، افزود: هیچ دستگاه یا ارگانی از این کار حمایت نکرده و ما نیز به دنبال دریافت حمایت از ارگان خاصی نبودیم. هر فردی که تمایل داشته باشد میتواند برای حمایت از اهالی تئاتر و هنر پیشقدم شود.
وی درباره تبلیغات نمایش، اظهار کرد: تبلیغات این کار تنها در فضای مجازی انجام شده و با این حال بازخورد بسیار خوبی داشتهایم. طبیعی است که اگر تبلیغات گستردهتری انجام میشد، میتوانستیم مخاطبان بیشتری جذب کنیم.
قاسمی تأکید کرد: این نوع تئاتر الزاماً برای همه مخاطبان نیست و قرار هم نیست همه آن را ببینند. تئاتر باید مخاطب خاص خودش را پیدا کند و کسانی که به عناصر اندیشه و تفکر علاقهمند هستند، به سالن تئاتر میآیند.
وی گفت: اگر این نمایش در تهران اجرا میشد، شاید با قراردادهای ۳۰۰ میلیون تومانی و بلیت یک میلیون تومانی روی صحنه میرفت، اما ما اکنون با هزینهای اندک و بدون حمایت هیچ ارگان خاصی اجرا کردهایم و مردم میآیند، نمایش را میبینند و از آن لذت میبرند. امیدوارم من و گروهم بتوانیم برای کسانی که از چنین مسائلی زخم خوردهاند، نوشدارویی بر دلشان باشیم.
انتهای پیام
