به گزارش ایسنا، محمد مولایی، روز چهارشنبه چهارم شهریورماه در نشست خبری با اصحاب رسانه که در آستانه هفته وقف برگزار شد، با بیان اینکه وقف در طول تاریخ همواره یکی از ظرفیتهای مردم برای حل مسائل جامعه بوده است، اظهار کرد: آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم، بازتعریف ظرفیت وقف متناسب با شرایط روز است.
وی افزود: وقف از مردم و برای مردم است و مهمترین پشتوانه آن نیز اعتماد عمومی است؛ بنابراین اگر قرار باشد این سنت ماندگار همچنان در جامعه اثرگذار باشد، باید مردم بدانند موقوفات چگونه اداره میشوند، درآمد آنها کجا هزینه میشود و نیت واقف با چه سازوکاری به اجرا درمیآید.
مولایی با اشاره به گستردگی دامنه نیتهای وقف در کشور ادامه داد: امروز بیش از ۳۶۵ هزار نیت برای موقوفات شناسایی شده که در ۸۰۴ دستهبندی قرار گرفته است. این موضوع نشان میدهد وقف را نمیتوان تنها در چند موضوع شناختهشده خلاصه کرد؛ چراکه واقفان برای محیط زیست، درختان، حمایت از حیوانات، ایتام و نیازمندان، ازدواج، درمان بیماران صعبالعلاج، کمک به درراهماندگان و موضوعات مختلف اجتماعی نیت کردهاند.
این مسئول توضیح داد: همین تنوع نیتها به ما میگوید جامعه در هر دوره تاریخی نیازهای متفاوتی داشته و واقفان نیز متناسب با همان نیازها وارد میدان شدهاند. امروز هم باید این نگاه را ادامه دهیم و اجازه ندهیم وقف در ذهن جامعه به عنوان یک سنت مربوط به گذشته شناخته شود.
۱۵۰۰ مرکز درمانی و بیش از ۶ هزار مدرسه؛ بخشی از میراث اجتماعی وقف
مولایی در ادامه به بخشی از خدمات موقوفات در کشور اشاره کرد و گفت: امروز بیش از یک هزار و ۵۰۰ مرکز درمانی وقفی در کشور داریم که از درمانگاه و بیمارستان گرفته تا خانههای بهداشت، کلینیکها، آزمایشگاهها و دیگر مراکز درمانی را شامل میشود. همچنین بیش از ۱۳۰ بیمارستان وقفی و بیش از ۶ هزار مدرسه وقفی نیز در کشور فعال است که در طول سال در خدمت مردم قرار دارند.
به گفته مولایی، این آمارها نشان میدهد وقف در مقاطع مختلف توانسته بخشی از بار نیازهای عمومی جامعه را بر عهده بگیرد و اگر این ظرفیت با شیوههای جدید تأمین مالی و مدیریت اقتصادی همراه شود، میتواند در پاسخ به مسائل جدید نیز نقش جدیتری ایفا کند.
این مسئول با بیان اینکه مسئله اصلی، حفظ موقوفه و در عین حال افزایش بهرهوری آن است، تصریح کرد: موقوفهای که ۱۰۰ سال قبل توسط یک واقف ایجاد شده، امروز یک امانت در اختیار ماست. ما حق نداریم این امانت را صرفاً به شکل سنتی اداره کنیم و باید تلاش کنیم از ظرفیت آن بهترین استفاده را داشته باشیم تا درآمد موقوفه در مسیر نیت واقف هزینه شود.
اوقاف از اجارهداری فاصله میگیرد
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به تغییر رویکرد این سازمان در حوزه اقتصادی موقوفات گفت: یکی از مسیرهایی که در حال دنبال کردن آن هستیم، فاصله گرفتن از نظام سنتی اجارهداری و حرکت به سمت سرمایهگذاری است. در استان البرز بیش از ۵۰۰ باغ وقفی داریم و در کنار آن، اراضی کشاورزی، املاک مسکونی، اداری و صنعتی و حتی درختان وقفی نیز وجود دارد. اگر این ظرفیتها به درستی شناسایی، مدیریت و سرمایهگذاری شوند، میتوانند درآمد پایدار ایجاد کنند.
وی از تعریف بیش از ۵۰ پروژه در استان البرز خبر داد و گفت: این پروژهها در حوزههای مختلفی مانند گردشگری، ورزش، بومگردی، هتل، فعالیتهای تجاری، مسکونی و اداری تعریف شدهاند. هدف این است که موقوفه مولد شود و بتواند درآمد ایجاد کند. هر میزان که بهرهوری موقوفه افزایش پیدا کند، امکان اجرای دقیقتر و گستردهتر نیت واقف نیز فراهم خواهد شد.
مولایی در تشریح مدل سرمایهگذاری مشارکتی اظهار کرد: یکی از رویکردهای جدید ما استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و مشارکت مردم است. در این مدل، بخش خصوصی میتواند در زمین موقوفه سرمایهگذاری کند و پروژهای را به اجرا برساند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز افزود: در چنین شرایطی سرمایهگذار متناسب با آورده خود در پروژه سهم خواهد داشت و اوقاف نیز متناسب با ارزش عرصه موقوفه سهم خود را خواهد داشت؛ نکته مهم این است که عرصه همچنان موقوفه باقی میماند و قابل واگذاری نیست.
این مسئول با بیان اینکه چنین مدلهایی میتواند نگاه جامعه به وقف را نیز تغییر دهد، گفت: ممکن است یک فرد به تنهایی توان احداث یک مجموعه یا اجرای یک پروژه بزرگ را نداشته باشد، اما وقتی سرمایههای کوچک در کنار یکدیگر قرار بگیرند، میتوان پروژهای را شکل داد که هم سرمایهگذاری انجام شود و هم درآمد آن در مسیر یک نیت خیر مصرف شود.
مولایی یکی از مهمترین برنامههای هفته وقف در استان البرز را آغاز نخستین وقف مشارکتی قرآنی عنوان کرد و گفت: برای اجرای این طرح از روش تأمین مالی جمعی استفاده خواهیم کرد.
وی توضیح داد: قرار است یک مجموعه پردازش گرافیکی ایجاد شود و درآمد حاصل از فعالیت این مجموعه برای امور قرآنی اختصاص پیدا کند. برای اجرای این پروژه حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیارد تومان سرمایه نیاز است. ما با اجرای این طرح تحقق این هدف را که وقف میتواند با فناوری، سرمایهگذاری و مدلهای جدید تأمین مالی نیز پیوند بخورد را دنبال میکنیم.
مولایی افزود: اگر این پروژه با موفقیت اجرا شود، میتوانیم برای نیازهای دیگر استان نیز از همین الگو استفاده کنیم. حوزههایی مانند ورزش، حمایت از خبرنگاران، خبرگزاریها، مطبوعات، هنرمندان و اهل قلم نیز میتواند از ظرفیت وقف مشارکتی بهرهمند شود.
مولایی با اشاره به ظرفیت وقف در حوزه ورزش گفت: امروز در کرج با وجود جمعیت بالا، با کمبود سالنهای ورزشی مواجه هستیم. اینجا یکی از همان نقاطی است که میتوان از ظرفیت وقف برای احداث سالنها و مجموعههای ورزشی استفاده کرد. دولت به تنهایی نمیتواند پاسخگوی همه نیازهای جامعه باشد و لازم است ظرفیتهای مردمی نیز در کنار دولت قرار بگیرد. وقف میتواند یکی از همین ظرفیتها باشد و در حل مسائل اجتماعی و اقتصادی نقشآفرینی کند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز تأکید کرد: ما برای نیت واقف نسخه تعیین نمیکنیم. به واقف مشاوره میدهیم و نیازهای جامعه را به او معرفی میکنیم، اما انتخاب نیت با خود واقف است. آنچه اهمیت دارد این است که فرد بداند وقف او چه اثری در جامعه خواهد داشت.
مولایی گفت: امروز حتی فردی که یک ملک بزرگ ندارد نیز میتواند در وقف مشارکت کند. وقف پول و وقف مشارکتی این امکان را ایجاد کرده است که افراد با مبالغ کمتر نیز وارد یک کار ماندگار شوند.
این مسئول در ادامه به نقش اجتماعی بقاع متبرکه اشاره کرد و گفت: در کشور هشت هزار و ۷۶۵ بقعه متبرکه وجود دارد که میزبان حدود ۱۱ هزار امامزاده است. این بقاع علاوه بر جایگاه مذهبی، ظرفیت قابل توجهی برای فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی دارند.
وی افزود: در البرز نیز امامزادگان شاخصی مانند امامزاده طاهر(ع)، امامزاده حسن(ع)، امامزاده محمد(ع) و امامزاده حیدر(ع) در طول سال میزبان برنامههای مختلف فرهنگی و مذهبی هستند و تلاش ما این است که این اماکن به پایگاههای اجتماعی مناطق خود تبدیل شوند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز با اشاره به طرح «قرار دوازدهم» اظهار کرد: در روز دوازدهم هر ماه با مشارکت اوقاف، موقوفات، بقاع متبرکه و خیران، بستههای معیشتی تهیه و میان نیازمندان توزیع میشود. این طرح از دوران کرونا آغاز شده و همچنان ادامه دارد.
مولایی اضافه کرد: در برخی امامزادگان برای زنان سرپرست خانوار و جوانان آموزشهای شغلی ارائه شده و با ایجاد بازارچه، امکان عرضه محصولات آنها فراهم شده است. همچنین به دنبال ایجاد خط اعتباری برای پرداخت تسهیلات به افرادی هستیم که این آموزشها را دریافت میکنند تا آموزش بتواند به اشتغال منجر شود.
وی درباره فعالیتهای اوقاف البرز در ایام اربعین نیز گفت: در نجف برای زائرانی که محل اسکان داشتند، بیش از چهار موکب یا هتل اجاره شد و خدمات اسکان، پذیرایی و بهداشتی ارائه کردیم. موکب امامزاده حسن(ع) در ابتدای مسیر و موکب امامزاده طاهر(ع) در کربلا فعال بودند و یک مجموعه دو طبقه نیز در کربلا به عنوان حسینیه برای اسکان زائران اجاره شد که مردم استان البرز در استفاده از آن در اولویت قرار دارند.
این مسئول با اشاره به اهمیت فعالیتهای قرآنی اظهار کرد: مسابقات قرآن سازمان اوقاف از معتبرترین مسابقات قرآنی کشور است و تا سطح بینالمللی ادامه پیدا میکند. یکی از برنامههای ما ایجاد موقوفات قرآنی است تا فعالیتهای قرآنی وابسته به منابع مقطعی نباشد و بتوانیم برای تربیت حافظان قرآن، برگزاری محافل و مسابقات و حمایت از جامعه قرآنی، پشتوانه مالی پایدار ایجاد کنیم.
مولایی در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات ثبتی انجامشده در استان اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم در مدیریت موقوفات، تثبیت مالکیت آنهاست؛ چراکه اگر مالکیت موقوفه به شکل دقیق مشخص نباشد، در آینده امکان تضییع حقوق موقوفه وجود خواهد داشت.
وی ادامه داد: سال گذشته ۴۲۴ سند مالکیت دفترچهای موقوفات به سند تکبرگی تبدیل شد و دو هزار و ۹۱۵ سند مالکیت جدید برای موقوفات اخذ کردیم که در این بخش رتبه نخست کشور را به دست آوردیم.
مولایی افزود: جانمایی املاک موقوفه در لایه کاداستر استان نیز از حدود چهار هزار هکتار به بیش از ۱۰ هزار هکتار رسیده است. این اقدام در راستای تثبیت مالکیت و جلوگیری از تعرض به اراضی وقفی انجام شده است.
این مسئول تعداد موقوفات استان البرز را یک هزار و ۹۶۹ موقوفه اعلام کرد و گفت: از این تعداد، ۱۲۷ موقوفه توسط متولیان اداره میشود و یک هزار و ۸۳۷ موقوفه نیز تحت مدیریت ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان قرار دارد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان البرز در ادامه با تشریح برنامههای هفته وقف گفت: نمایشگاه دستاوردها و خدمات وقف از روز هشتم شهریورماه آماده بازدید خواهد بود و افتتاح رسمی آن روز دوشنبه در امامزاده محمد(ع) انجام میشود.
این مسئول توضیح داد: همایش یاوران وقف نیز با حضور واقفان، خیران، متولیان، هیئتهای امنا و امینهای نمونه برگزار خواهد شد. غبارروبی مزار شهدا، دیدار با خانوادههای معظم شهدا، عیادت از بیماران بیمارستان وقفی کرج و دیدار با امامجمعه کرج و استاندار البرز نیز از دیگر برنامههای این هفته است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم اعتماد عمومی را حفظ کنیم، موقوفات را به شکل علمیتر و اقتصادیتر اداره کنیم و در کنار آن، نیازهای جدید جامعه را به واقفان معرفی کنیم، وقف میتواند بار دیگر به یکی از مهمترین ابزارهای مشارکت مردم در حل مسائل جامعه تبدیل شود. امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز داریم نگاه جامعه به وقف را از واگذاری یک دارایی به ایجاد یک جریان ماندگار برای حل یک مسئله تغییر دهیم؛ چراکه ارزش واقعی موقوفه زمانی نمایان میشود که درآمد آن در زندگی مردم اثر بگذارد و نیت واقف را برای سالها و حتی نسلهای آینده زنده نگه دارد.
انتهای پیام
