ناامنی غذایی به معنای دسترسی محدود یا نامطمئن به غذای کافی و مغذی به دلیل مشکلات مالی یا سایر دشواریهاست. این وضعیت میتواند از نگرانی درباره تمام شدن مواد غذایی تا حذف وعدههای غذایی یا کاهش مقدار غذای مصرفی به دلیل نداشتن توان مالی برای خرید کافی را شامل شود.
پژوهشگران ناامنی غذایی را فراتر از مسئله گرسنگی میدانند زیرا ناامنی غذایی میتواند بر سلامت جسمی، بهزیستی روانی، سطح استرس و توانایی افراد برای کنترل بیماریهای مزمن تاثیر بگذارد. تداوم این فشارها در طول سالهای متمادی نیز ممکن است بر سلامت مغز تاثیر داشته باشد.
پژوهشگران دانشگاه میشیگان برای بررسی ارتباط میان ناامنی غذایی و سلامت شناختی، اطلاعات ۲۰۵۱ بزرگسال را از «مطالعه پنل پویایی درآمد» (PSID) بررسی کردند؛ مطالعهای بلندمدت که شرایط اقتصادی، خانوادگی و سلامت خانوادههای آمریکایی را طی چند دهه دنبال کرده است.
آنان وضعیت امنیت غذایی افراد را در دو دوره بررسی کردند، دوره نخست بین سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳، زمانی که شرکتکنندگان در میانسالی قرار داشتند و دوره دوم بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ بود. سپس ارتباط الگوهای مختلف ناامنی غذایی با احتمال ابتلا به زوال عقل را مورد بررسی قرار دادند.
بیشتر شرکتکنندگان در هر دو دوره از امنیت غذایی برخوردار بودند اما برخی افراد در یکی یا هر دو دوره با مشکل دسترسی به غذای کافی مواجه شده بودند. حدود ۳ درصد افراد فقط در دوران میانسالی، ۵.۲ درصد در سالهای بعد و ۵ درصد نیز در هر دو دوره ناامنی غذایی را تجربه کرده بودند.
نتایج نشان داد افرادی که در میانسالی و در سالهای بعد زندگی با ناامنی غذایی مواجه بودند با احتمال ۴۰ درصدی ابتلا به زوال عقل روبرو شدند در حالی که این احتمال در میان افرادی که در هر دو دوره از امنیت غذایی برخوردار بودند، حدود ۱۱ درصد بود.
افرادی که تنها در سالهای بعدی زندگی با ناامنی غذایی مواجه شده بودند نیز حدود ۳۴ درصد بیشتر در معرض ابتلا به زوال عقل قرار داشتند. با این حال، پژوهشگران ارتباط آماری معناداری میان ناامنی غذایی در دوران میانسالی در افرادی که بعدها از امنیت غذایی برخوردار شده بودند و احتمال ابتلا به زوال عقل پیدا نکردند.
پژوهشگران اظهار کردند این یافتهها نشان میدهد ناامنی غذایی در سالهای سالمندی ممکن است اهمیت ویژهای داشته باشد. سالمندان ممکن است به دلایل مختلف، ازجمله درآمد محدود، افزایش هزینههای مسکن و درمان، دشواری خرید یا پختوپز، کاهش توان حرکتی و تغییر حمایتهای خانوادگی و اجتماعی، با مشکلات بیشتری برای تامین غذای کافی مواجه شوند.

محققان چند سازوکار احتمالی را برای ارتباط میان ناامنی غذایی و سلامت شناختی مطرح کردهاند. تغذیه نامناسب ممکن است دریافت مواد مغذی ضروری برای عملکرد مغز و سلامت قلب و عروق را دشوار کند. از سوی دیگر، نگرانیهای مالی و اطمینان نداشتن از دسترسی به غذای کافی میتواند استرس طولانیمدت ایجاد کند.
ناامنی غذایی همچنین ممکن است کنترل بیماریهای مزمنی مانند دیابت و فشار خون بالا را دشوارتر کند؛ بیماریهایی که خود با افزایش خطر زوال عقل ارتباط دارند. فشار روانی ناشی از نگرانی مداوم درباره تامین غذا، انزوای اجتماعی و مشکلات مالی نیز ممکن است بر سلامت شناختی تاثیر بگذارد.
با این حال، پژوهشگران تاکید کردند این نتایج ثابت نمیکند ناامنی غذایی بهطور مستقیم باعث زوال عقل میشود. افرادی که با ناامنی غذایی مواجه هستند ممکن است از نظر درآمد، وضعیت سلامت، سطح تحصیلات، شرایط مسکن و دسترسی به خدمات درمانی با سایر افراد تفاوت داشته باشند و این عوامل نیز در نتایج نقش خواهند داشت. از سوی دیگر، زوال عقل نیز ممکن است مدیریت امور مالی، خرید مواد غذایی و تهیه غذا را برای فرد دشوار کند و در نتیجه به بروز ناامنی غذایی در سالهای بعدی زندگی منجر شود.
پژوهشگران میگویند دادههای بلندمدت این پژوهش به آنان اجازه داد ناامنی غذایی در دوران میانسالی را از ناامنی غذایی در سالهای بعدی زندگی تفکیک کنند که میتواند نسبت به بررسی وضعیت دسترسی فرد به غذا در یک مقطع زمانی، تصویر دقیقتری ارائه دهد.
با وجود این، پژوهشگران هشدار دادند که تعداد افراد حاضر در برخی گروههای مبتلا به ناامنی غذایی نسبتا کم بوده است بنابراین باید در تفسیر برآوردها احتیاط کرد. همچنین این پژوهش «زوال عقل احتمالی» را بررسی کرده و برای همه شرکتکنندگان تشخیص بالینی قطعی ثبت نشده است.
ساینس گزارش کرد، در مجموع، یافتهها بر اهمیت دسترسی پایدار به غذای کافی و مغذی بهعنوان موضوع مرتبط با سلامت عمومی تاکید دارد. بهویژه ارتباط قابلتوجه ناامنی غذایی در سالهای سالمندی با زوال عقل نشان میدهد شناسایی سالمندانی که برای تامین غذای کافی با مشکل مواجه هستند، ممکن است مزایایی فراتر از بهبود تغذیه داشته باشد. با این حال، برای مشخص شدن اینکه آیا بهبود امنیت غذایی میتواند واقعا خطر افت شناختی یا زوال عقل را کاهش دهد، به مطالعات بیشتری نیاز است.
نتایج این پژوهش در نشریه American Journal of Clinical Nutrition منتشر شده است.
انتهای پیام