رامین میلانی در گفتوگو با ایسنا درباره جایگاه سنتور در میان سازهای ایرانی و میزان استقبال از آموزش این ساز، اظهار کرد: سنتور در سالهای اخیر، بهویژه در حدود یک دهه گذشته، جایگاه خوبی در میان سازهای ایرانی داشته و خوشبختانه استقبال از آن نیز همچنان قابل توجه است.
وی ادامه داد: این استقبال را هم در کلاسهای آموزشی و هم در فضای مجازی میتوان مشاهده کرد. وقتی ویدئوها و کلیپهای مختلفی از نوازندگی سنتور در فضای مجازی منتشر میشود، معمولاً با استقبال مخاطبان مواجه شده و همین موضوع نشان میدهد این ساز همچنان برای مردم و بهخصوص نسل جدید جذابیت دارد.
این نوازنده سنتور درباره ویژگیهایی که موجب شده این ساز با وجود تغییر سلیقه موسیقایی نسل جدید همچنان هنرجو داشته باشد، اضافه کرد: سنتور قابلیتهای مختلفی دارد و همین قابلیتها باعث میشود ساز جذابی باشد. از طرفی، به نسبت برخی سازهای دیگر، اجرای آن تا حدی سهولت دارد و از سوی دیگر میتوان با سنتور طیف متنوعی از قطعات را نواخت. با سنتور میتوان هم قطعات سنتی و ایرانی و هم قطعات پاپ و کلاسیک را اجرا کرد و همین تنوع، جذابیت ساز را افزایش داده است.
میلانی با اشاره به جایگاه سنتور در موسیقی ایرانی، خاطرنشان کرد: سنتور در موسیقی ایرانی تا حدی میتواند نقشی شبیه پیانو داشته باشد. همانطور که پیانو در موسیقی کلاسیک یک ساز مادر محسوب میشود، سنتور نیز در موسیقی ایرانی از چنین جایگاهی برخوردار است و قابلیتهای مختلف آن باعث شده همچنان یکی از سازهای مورد توجه هنرجویان باشد.
از «سنتوری» تا فضای مجازی؛ عواملی که سنتور را محبوبتر کردند
این نوازنده سنتور درباره عواملی که در سالهای گذشته به افزایش توجه عمومی به این ساز کمک کرده است، ادامه داد: در کنار ویژگیهای خود ساز، اتفاقات دیگری نیز در محبوبیت سنتور بیتأثیر نبودهاند. برای مثال فیلم «سنتوری» که در سالهای گذشته روی پرده سینما رفت، موجب شد جمع زیادی از علاقهمندان به سمت این ساز سوق پیدا کنند. طبیعتاً فضای مجازی نیز در این زمینه بیتأثیر نیست. امروز مخاطب میتواند در فضای مجازی انواع اجراها و ویدئوهای مربوط به سنتور را ببیند و با نوازندگی این ساز بیشتر آشنا شود. همین موضوع میتواند افراد بیشتری را به یادگیری سنتور علاقهمند کند.
میلانی درباره تغییر شیوه آموزش و نوازندگی سنتور برای نسل امروز، بیان کرد: خوشبختانه سنتور در مقایسه با بسیاری از سازها، روش آموزشی نسبتاً مشخص و مدونی دارد و این موضوع به واسطه حضور و نقش استاد پایور بیشتری پیدا کرده است.
وی با اشاره به جایگاه استادان برجسته سنتورنوازی در آموزش این ساز، خاطرنشان کرد: ما از استادانی که در سنتورنوازی ایران نقش مهمی داشتهاند، تعریفها و آموزههای بسیار زیادی داریم و از تألیفات آنها نیز بهره میگیریم. این منابع همچنان در آموزش سنتور مورد استفاده قرار میگیرند و بخش مهمی از مسیر آموزشی این ساز را تشکیل میدهند.
این نوازنده سنتور با اشاره به تغییر ذائقه هنرجویان نسل جدید، ادامه داد: با این حال، در نسل جدید حالوهوا و فضای آموزشی نیز تا حدودی تغییر کرده است. هنرجویان امروز بیشتر به کارهای جدید علاقه دارند و بهخصوص در دورههای مقدماتی ترجیح میدهند قطعاتی را بنوازند که بهروزتر، آشناتر و برای عموم مردم ملموستر باشد. ما نیز به عنوان مدرس ساز نمیتوانیم نسبت به این تغییر ذائقه بیتفاوت باشیم. به همین دلیل، خود من نیز در شیوه تدریسم تغییراتی ایجاد کردهام. فرمتی که برای مثال ۱۰ یا ۱۵ سال قبل با آن تدریس میکردم، امروز تا حدودی متفاوت شده و تلاش میکنم آموزش را متناسب با شرایط و علاقه هنرجویان، بهروزتر دنبال کنم.
اردوان کامکار و تحول در شیوه نوازندگی سنتور
میلانی درباره تأثیر ورود سنتور به موسیقی تلفیقی و همکاری این ساز با سازهای غیرایرانی بر شیوه نوازندگی و جایگاه آن، بیان کرد: طی سالهای گذشته تغییراتی در ذائقه موسیقایی مخاطبان ایجاد شده و همین مسئله باعث شده سازها نیز تا حدودی از نقش و فرم سنتی خود فاصله بگیرند و وارد فضاهای تازهای شوند.
وی با اشاره به نقش اردوان کامکار در تحول سنتورنوازی، خاطرنشان کرد: قطعات نوینی که اردوان کامکار وارد حیطه موسیقی کرد، هم شیوه نوازندگی و هم فرمها و قطعاتی را که میتوان با سنتور اجرا کرد را تا حد زیادی متحول کرد و این یکی از اتفاقات مهمی بود که موجب شد نگاه تازهای به ظرفیتهای سنتور شکل بگیرد.
این نوازنده سنتور ادامه داد: در کنار این موضوع، ترکیب سنتور با سازهای غربی و جدید نیز در تغییر فضای شنیداری این ساز مؤثر بوده است. حتی استفاده از سازهایی مانند سینتیسایزر و شکلگیری فضاهای فیوژن، تأثیر زیادی بر شنیدار مخاطب، بهخصوص نسل جدید داشته است. وقتی یک ساز ایرانی مانند سنتور در کنار سازهای دیگر قرار میگیرد، ظرفیتهای تازهای از آن آشکار میشود و مخاطب نیز با صدا و کاربرد متفاوتی از ساز مواجه میشود. همین اتفاق میتواند باعث شود نسل جدید که شاید ارتباط کمتری با موسیقی سنتی داشته باشد و از مسیر موسیقی تلفیقی با سنتور آشنا شود.
میلانی درباره مهمترین چالش سنتورنوازی و سازهای ایرانی در شرایط امروز، ادامه داد: بزرگترین چالش سازهای ایرانی و به طور کلی نوازندگی در عصر حاضر، سریع شدن همهچیز است و نمود این مسئله را بهخوبی میتوان در هنرجویان دید. ذائقهها بسیار تند و سریع شدهاند و افراد میخواهند همه چیز را در کوتاهترین زمان ممکن به دست بیاورند. این موضوع طبیعتاً روی میزان تمرین هنرجویان و عملکرد آنها و همچنین رسیدنشان به جایگاهی که میخواهند داشته باشند، تأثیر گذاشته است.
وی با مقایسه شیوه یادگیری نسل خود با نسل جدید، بیان کرد: زمانی که ما ساز یاد میگرفتیم و تمرین میکردیم، ممکن بود روزانه چهار یا پنج ساعت تمرین داشته باشیم و به صورت منظم و هفتگی در کلاس شرکت کنیم. رسیدن به سطحی که فرد بتواند به عنوان یک نوازنده حرفهای فعالیت کند، معمولاً یک مسیر طولانی بود و ممکن بود حدود ۱۰ سال زمان ببرد. اما امروز این روند تا حدودی کمتر دیده میشود. نسل جدید کمحوصلهتر شده است و طبیعتاً عوامل مختلفی در شکلگیری این شرایط مؤثر هستند. همچنین ورود گوشیهای هوشمند، رسانههای مختلف و تلویزیونها باعث شده تمرکز و میزان تمرین برخی هنرجویان کاهش پیدا کند و حواسپرتی در آنها بیشتر شود. فضای مجازی نیز در تند شدن ذائقه افراد و روند آن بیتأثیر نبوده است. وقتی مخاطب دائماً با حجم زیادی از محتوای کوتاه و سریع مواجه میشود، طبیعی است که ممکن است حوصله او برای دنبال کردن یک مسیر طولانی و زمانبر کمتر شود.
آینده سنتور در گرو پیوند آموزش و نیاز نسل جدید
این نوازنده سنتور با تأکید بر ضرورت توجه به تغییرات ذائقه نسل جدید، خاطرنشان کرد: از یک طرف باید اصول و پایههای آموزش سنتور را حفظ کرد و از طرف دیگر باید به نیاز و سلیقه هنرجوی امروز نیز توجه داشت. اگر آموزش بیش از اندازه از فضای ذهنی و علاقه نسل جدید فاصله بگیرد، ممکن است ارتباط آنها با ساز دشوارتر شود. سنتور ظرفیتهای بسیار زیادی دارد و اگر آموزش درست، تجربه، تمرین و نگاه تازه در کنار یکدیگر قرار بگیرند، میتوان امیدوار بود که این ساز همچنان در میان نسلهای آینده نیز جایگاه خود را حفظ کند.
انتهای پیام
