به گزارش ایسنا، دکتر زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور امروز در افتتاحیه کنگره بین المللی رویان که در دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد، با تأکید بر اینکه فرزندآوری بیش از آنکه یک شاخص جمعیتی باشد، یک تصمیم انسانی و خانوادگی است، گفت: اگر میخواهیم در آینده جمعیتی ایران مؤثر باشیم و از چاله جمعیتی خارج شویم، باید شرایطی فراهم کنیم که خانواده ایرانی با احساس امنیت، امید و حمایت بتواند درباره فرزندآوری تصمیم بگیرد.
وی افزود: حضور در جمع پزشکان و متخصصانی که سالها در مرزهای دانش برای ارتقای سلامت انسان و خانواده تلاش میکنند، برای من افتخار بزرگی است.
بهروزآذر با اشاره به عنوان سخنرانی خود با عنوان سلامت باروری و آینده خانواده؛ از سیاستگذاری تا علم و فناوری، گفت: موضوع سلامت باروری اگرچه در ظاهر یک موضوع پزشکی است، اما در حقیقت در نقطه تلاقی سلامت خانواده، زنان، جوانان، جمعیت و آینده ایران قرار دارد.
خانواده در نقطه تلاقی چهار ابرچالش جهانی
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور ادامه داد: پیش از آنکه درباره سلامت باروری و سیاستهای مرتبط با خانواده صحبت کنم، میخواهم از یک واقعیت بزرگتر آغاز کنم. ما در دورهای زندگی میکنیم که خانواده در سراسر جهان یکی از عمیقترین دورههای تحول خود را تجربه میکند.
وی با اشاره به مطالعات و گزارشهای بینالمللی اظهار کرد: خانواده امروز با مجموعهای از ابرچالشها به صورت همزمان مواجه است؛ چالشهایی که تقریباً همه کشورهای جهان با شدت و شکلهای متفاوت با یک یا چند مورد از آنها روبهرو هستند.
بهروزآذر چهار ابرچالش مهم را تحولات جمعیتی، گسترش شهرنشینی و مهاجرت، شتاب تحولات فناوری و تغییرات اقلیمی عنوان کرد و گفت: این چهار ابرچالش، بیش از ۱۳۰ کشور را درگیر کردهاند و از تهدیدهای جدی در حوزه خانواده به شمار میروند که در سال ۱۴۰۳ نیز در اجلاس قطر که به صورت مشترک با سازمان ملل برگزار شد، به شکل عمیقی مورد توجه قرار گرفت.
وی افزود: این تحولات، اگرچه ممکن است آرام و تدریجی باشند، اما شیوه زندگی انسان، روابط اجتماعی، تصمیم افراد درباره ازدواج و فرزندآوری، نقشهای خانوادگی و آینده نسلهای بعد را دگرگون میکنند.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور ادامه داد: تحولات جمعیتی، ساختار سنی، رابطه میان نسلها و الگوهای تشکیل خانواده را تغییر داده است. گسترش شهرنشینی نیز سبک زندگی، شبکههای حمایتی و تجربه زیسته خانوادهها را دگرگون کرده است. فناوری، شیوه ارتباط و یادگیری و بسیاری از ابعاد زندگی فردی و خانوادگی را متحول کرده و تغییرات اقلیمی نیز با اثرگذاری بر سلامت، اقتصاد، امنیت غذایی و شرایط زندگی، به یکی از عوامل مهم اثرگذار بر آینده جوامع تبدیل شده است.
آینده خانواده، آینده جامعه است
بهروزآذر با بیان اینکه خانواده در نقطه تلاقی این چهار نیروی بزرگ قرار دارد، گفت: خانواده هم از این تغییرات تأثیر میپذیرد و هم با انتخابها، ارزشها و سبک زندگی خود بر آینده جامعه اثر میگذارد. بنابراین سخن گفتن از آینده خانواده فقط سخن گفتن از یک نهاد اجتماعی نیست، بلکه سخن گفتن از آینده جامعه، کیفیت زندگی انسانها و چگونگی انتقال امید و فرصت به نسلهای آینده است.
وی تأکید کرد: خانواده نقطه آغاز سیاست جمعیتی است. وقتی درباره جمعیت صحبت میکنیم، نباید اجازه دهیم اعداد و شاخصها انسان و خانواده را پشت سر خود پنهان کنند. پشت هر تولد، یک خانواده قرار دارد و پشت هر تصمیم برای فرزندآوری، امیدها، نگرانیها و شرایط زندگی یک زن و یک مرد قرار دارد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تصریح کرد: بنابراین فرزندآوری بیش از آنکه یک شاخص جمعیتی باشد، یک تصمیم انسانی و خانوادگی است.
برای خروج از چاله جمعیتی باید امنیت و امید را به خانواده بازگرداند
بهروزآذر ادامه داد: اگر میخواهیم درباره آینده جمعیتی ایران مؤثر باشیم و کمک کنیم از این چاله جمعیتی خارج شویم و به چاه جمعیتی وارد نشویم، باید از خود بپرسیم چه شرایطی باید فراهم کنیم تا خانواده ایرانی با احساس امنیت، امید و حمایت بتواند درباره فرزندآوری تصمیم بگیرد.
وی افزود: در کنار شرایط اقتصادی و اجتماعی، باید به تحول در ارزشها و نگرشها نسبت به باروری نیز توجه کنیم. فرزندآوری دیگر یک تصمیم یکطرفه یا صرفاً مبتنی بر نگاههای سنتی گذشته نیست. امروز زن و مرد با هم و دوشادوش یکدیگر درباره تشکیل خانواده و فرزندآوری تصمیم میگیرند و باید نیز با هم تصمیم بگیرند.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تأکید کرد: بنابراین برنامههای آموزشی و فرهنگی نباید فقط بر توانمندسازی زنان تمرکز کند؛ مردان و پدران نیز باید پا به پای مادران برای تولد و تربیت نسل جدید، از جمله متولدین نسل بتا، آماده و توانمند شوند.
جامعه باید پذیرش کودک را دوباره یاد بگیرد
بهروزآذر در ادامه با اشاره به پدیده سالمندی جمعیت گفت: از سوی دیگر با پدیده سالمندی جمعیت مواجه هستیم؛ پدیدهای که باعث شده حضور کودک در مجالس و محیطهای خانوادگی و اجتماعی کمرنگ شود و جامعه، ویژگیها و رفتارهای طبیعی کودک را فراموش کند.
وی افزود: امروز وقتی صدای گریه، بیقراری یا بهانهگیری یک کودک در جمعی که بیشتر افراد آن بالای ۴۰ سال دارند بلند میشود، گاهی حوصله افراد سر میرود. ما باید به صورت جدی روی پذیرش کودک و ارتقای تابآوری خانوادهها و جامعه برای پذیرش کودکان کار کنیم.
روایت مداوم سختیهای فرزندآوری میتواند بر نگرش جامعه اثر بگذارد
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به اهمیت نحوه روایت فرزندآوری در جامعه اظهار کرد: نکته مهم دیگری که در این حوزه وجود دارد، این است که متأسفانه همه ما دائماً از سختیها و چالشهای فرزندآوری صحبت میکنیم.
وی با اشاره به یکی از نظریههای حوزه بازاریابی و رفتار مصرفکننده گفت: در این حوزه مطرح میشود که وقتی با یک خبر بد یا تجربه منفی مواجه میشویم، تمایل داریم آن را به افراد بیشتری منتقل کنیم و ممکن است آن را برای ۱۱ تا ۱۳ نفر تعریف کنیم. گویی با مطرح کردن این سختیها و تجربههای منفی، بخشی از فشار آن از دوش ما برداشته میشود.
بهروزآذر ادامه داد: اما اگر با یک اتفاق خوب مواجه شویم، در بهترین حالت ممکن است آن را برای دو یا سه نفر تعریف کنیم. ما در حوزه فرزندآوری نیز با این تجربه بسیار مواجه هستیم.
باید از روایت تلخیهای فرزندآوری به روایت شیرینیهای والد شدن برسیم
بهروزآذر با اشاره به ضرورت تغییر روایتهای اجتماعی درباره فرزندآوری گفت: عموم افرادی که فرزند دارند، سختیهای فرزندآوری را بهراحتی با دیگران به اشتراک میگذارند؛ از تلخیها بیشتر میگویند و از شببیداریها بیشتر صحبت میکنند، اما از لبخند کودک، تبسم او، مهر و عشقش و بوسههای کودک دو ساله بر آغوش پدر و مادر کمتر سخن میگویند. این همان گمشدهای است که امروز بیش از هر زمان دیگری به آن احتیاج داریم.
وی ادامه داد: هیچوقت یادم نمیرود که بارداری بسیار سختی داشتم و در دوران بارداری مجبور به استراحت مطلق بودم. مادربزرگم به من میگفت وقتی برای اولین بار نوزادت را در آغوش بگیری، همه این سختیها یادت میرود؛ وقتی برای اولین بار کودک در چشمانت نگاه میکند، تو را میشناسد و به تو لبخند میزند، همه اینها را فراموش میکنی.
بهروزآذر افزود: من تمام آن روزهای سخت را به امید تجربه آن لبخند سپری کردم، اما امروز کمتر کسی این امید را در دل زنان، مادران، پدران و همسران ایجاد میکند. ما احتیاج داریم درباره این نوع تجربهها بیشتر با یکدیگر صحبت کنیم و آنها را پررنگتر کنیم.
سیاست جمعیتی پایدار بدون حمایت جامع از خانواده امکانپذیر نیست
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به عوامل اثرگذار بر تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری اظهار کرد: امروز عواملی همچون اقتصاد، مسکن، اشتغال، امنیت شغلی و هزینههای تربیت فرزند، تغییر سبک زندگی، افزایش سن ازدواج و فرزندآوری و مسائل مرتبط با سلامت باروری بر تصمیم خانوادهها اثرگذار هستند.
وی تأکید کرد: ما باید یک سیاست جمعیتی پایدار داشته باشیم؛ سیاستی که بدون یک سیاست جامع حمایت از خانواده امکانپذیر نیست.
بهروزآذر افزود: قطعاً یکی از مهمترین ابعاد حمایت از خانواده، توجه به سلامت باروری است؛ چراکه تصمیم خانواده درباره فرزندآوری زمانی میتواند پایدار باشد که خانواده احساس کند سلامت، آگاهی و دسترسی به خدمات مناسب برای آن تضمین شده است.
سلامت باروری فقط درمان ناباروری نیست
وی ادامه داد: بنابراین وقتی از خانواده ایرانی سخن میگوییم، ناگزیر باید نگاه خود را از یک موضوع صرفاً جمعیتی فراتر ببریم و به یکی از پایههای مهم آینده، یعنی سلامت باروری، توجه کنیم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تصریح کرد: بیشک سلامت باروری صرفاً درمان ناباروری نیست. سلامت باروری یعنی دسترسی به آموزش و آگاهی، پیشگیری از بیماریهای این حوزه، تشخیص بهموقع، درمان مناسب و ارائه خدمات باکیفیت.
بهروزآذر خاطرنشان کرد: به همین دلیل باید نگاه خود را از یک رویکرد صرفاً درمانمحور به یک رویکرد پیشگیرانه و آیندهنگر حرکت دهیم. افزایش سواد سلامت باروری در جوانان، توجه به سلامت پیش از ازدواج و پیش از بارداری، شناسایی عوامل خطر و تشخیص زودهنگام مشکلات باروری باید بخش مهمی از سیاست سلامت کشور باشد.
ناباروری فقط یک تشخیص پزشکی نیست
وی با اشاره به ضرورت حمایت از خانوادههای درگیر ناباروری گفت: در کنار همه اقدامات پیشگیرانه، واقعیت این است که بخشی از خانوادهها با مسائل ناباروری مواجه هستند؛ مسئلهای که نیازمند نگاهی علمی، حمایتی و انسانی است.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور افزود: ناباروری برای یک زوج فقط یک تشخیص پزشکی نیست، بلکه با فشار روانی، هزینههای اقتصادی و نگرانیهای اجتماعی متعددی همراه است.
بهروزآذر با اشاره به موضوع انگ اجتماعی ناشی از ناباروری گفت: همانطور که استاد ارجمند، دکتر منتظری، نیز فرمودند، موضوع استیگما و انگهایی که در این حوزه به افراد زده میشود، یکی از موانع بسیار جدی است که باید با هم روی آن کار کنیم و برایش راهحل پیدا کنیم.
کاهش هزینه و توسعه دسترسی عادلانه به درمان ناباروری
وی تأکید کرد: حمایت از خانوادههای نابارور امروز بخشی از سیاست ما در حوزه خانواده است. تمام تلاش ما این است که هزینههای درمان را کاهش دهیم، پوششهای بیمهای را تقویت کنیم و مراکز تخصصی و مهمتر از همه، دسترسی عادلانه به خدمات باکیفیت را توسعه دهیم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تصریح کرد: تمام تلاش ما این است که هیچ زوجی صرفاً به دلیل محل زندگی یا توان اقتصادی، از خدمات علمی و استاندارد محروم نشود.
رویان؛ نماد پیوند دانش، فناوری، درمان و امید
بهروزآذر با بیان اینکه مواجهه درست با ناباروری نیازمند پیوند علم و فناوری با سیاستهای حمایتی است، گفت: در اینجا باید از رویان سخن بگویم. رویان برای جامعه علمی ایران فقط یک مرکز پژوهشی و درمانی نیست، بلکه نمادی از این است که چگونه میتوان دانش را به خدمت، فناوری را به درمان و پژوهش را به امید و زندگی تبدیل کرد.
وی ادامه داد: پیشرفتهای کشور در حوزه درمان ناباروری، ژنتیک و سلولهای بنیادی نشان داده است که ایران ظرفیت ارزشمندی برای تولید علم و فناوری دارد و اکنون وظیفه ما این است که این ظرفیت را توسعه دهیم و دستاوردهای آن را بیش از گذشته به زندگی مردم پیوند بزنیم.
تدوین برنامه ساماندهی روشهای نوین کمکباروری
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به اقدامات دولت در این زمینه اظهار کرد: در همین راستا و برای عینیتبخشی به این نگاه، در دولت گام مهمی برداشتهایم. بر اساس مصوبات سیاستهای کلی برنامه پنجساله هفتم و اجرای قانون حمایت از خانواده و برنامه هفتم، با همراهی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، همکاری دوستان جهاد دانشگاهی و همه متخصصانی که در این حوزه نام و نشان معتبری دارند، برنامه ساماندهی روشهای جایگزین نوین در حوزه ناباروری تهیه شده است.
وی افزود: در این برنامه، موضوعاتی از جمله رحم جایگزین، انجماد یا فریز تخمک و ساماندهی مراکز ارائهدهنده این خدمات مورد توجه قرار گرفته است.
بهروزآذر گفت: این برنامه برای پوشش بیمهای در کمیسیون تصویب شده و امیدواریم بهزودی در هیئت دولت نیز به تصویب برسد و مبنای فعالیتها قرار گیرد.
حرکت از درمان ناباروری به حفظ باروری
وی با تأکید بر ضرورت آیندهنگر بودن این برنامه اظهار کرد: تمام تلاش ما این است که این آییننامه بسیار دقیق، شفاف و آیندهنگر باشد و صرفاً به درمان یا افزایش توان درمان محدود نشود.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور در ادامه خاطرنشان کرد: یکی از رویکردهای مهم آینده در نظام سلامت باروری، صرفاً درمان ناباروری نیست، بلکه حفظ باروری نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور، با تأکید بر ضرورت توجه به حفظ باروری در کنار درمان ناباروری گفت: یکی از رویکردهای مهم آینده در نظام سلامت باروری، صرفاً درمان ناباروری نیست، بلکه حفظ باروری نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در همین راستا، بر اساس تکلیفی که در قانون برنامه هفتم بر عهده ما گذاشته شده است، امکان انجماد یا فریز تخمک برای دختران مجرد بالای ۳۰ سال مورد توجه قرار گرفته است. این موضوع شاید یکی از مهمترین اقداماتی باشد که در این حوزه انجام شده است.
بهروزآذر ادامه داد: این موضوع به عنوان یک امانت در قانون گذاشته شده و ما اکنون تلاش میکنیم آن را به خوبی محقق کنیم و در مسیر حفظ باروری پیش برویم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با اشاره به برنامههای این معاونت در حوزه آگاهیرسانی گفت: تمام تلاش ما این است که آگاهی عمومی را افزایش دهیم و در موارد ضروری، امکان مشاوره و استفاده از روشهای علمی حفظ باروری نیز توسعه پیدا کند.
وی خاطرنشان کرد: فناوریهای نوین، از جمله روشهای مرتبط با بافتهای تولیدمثلی و انواع پیوندها، در آییننامه جدید مورد توجه قرار گرفتهاند و حتماً برای توسعه و بهرهبرداری از این فناوریها برنامه ویژهای خواهیم داشت.
سیاست خانواده نباید زن را میان مادری و پیشرفت اجتماعی مخیر کند
بهروزآذر با تأکید بر ضرورت توجه متوازن به زنان و مردان در سیاستگذاری خانواده اظهار کرد: همه این برنامهها زمانی میتوانند موفق باشند و زمانی میتوانیم سیاست خانواده را یک سیاست مؤثر بدانیم که توجه متوازن به زن و مرد به صورت همزمان اتفاق بیفتد.
وی تصریح کرد: زن نباید صرفاً نقش باروری داشته باشد. زن باید بتواند در کنار مادری، از فرصت تحصیل، اشتغال، فعالیت علمی و مشارکت اجتماعی خود نیز برخوردار باشد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تأکید کرد: سیاست درست، سیاستی است که زن را بین مادری و پیشرفت اجتماعی مجبور به انتخاب نکند، بلکه میان این نقشها همافزایی ایجاد کند و کمک کند تا زن ضمن تجربه و لمس تجربه بینظیر مادری، از سلامت، امنیت شغلی، مراقبت از کودک و بازگشت شایسته به محیط کار نیز اطمینان داشته باشد.
حمایت از مردان و پدران نیز بخشی از سیاست خانواده است
وی با اشاره به نقش مردان در پایداری خانواده گفت: از سوی دیگر، نباید از مسئولیتها و نیازهای مردان و پدران فرزندان آینده غافل شویم. اگر از مردان انتظار داریم پدری همراه و تکیهگاه خانواده باشند، سیاستگذاری کشور باید از آنان نیز حمایت کند.
بهروزآذر افزود: مردان نیازمند امنیت شغلی، معیشت پایدار، مرخصیهای مناسب پدری و کاهش فشارهای سنگین اقتصادی هستند تا بتوانند بدون دغدغه، وقت و انرژی کافی برای حضور فعال در کنار همسر و فرزندپروری اختصاص دهند.
وی خاطرنشان کرد: خانواده پایدار، محصول مشترک زن و مرد و حمایت همزمان از هر دوی آنهاست.
سیاستگذاری جمعیتی باید مبتنی بر داده و پژوهش باشد
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت سیاستگذاری مبتنی بر داده گفت: برای آینده به سیاستگذاری مبتنی بر داده نیاز داریم. باید بدانیم خانواده ایرانی امروز چه نگاهی نسبت به ازدواج و فرزندآوری دارد، چرا تصمیم به فرزندآوری را به تأخیر میاندازد، کدام موانع مهمتر هستند و کدام سیاستها و احیاناً قوانین اثربخشاند یا نیاز به بازنگری دارند.
وی ادامه داد: اینجاست که بیش از پیش به دانشگاهها و پژوهش نیازمندیم. دانشگاهها و پژوهشگران باید در کنار سیاستگذاران قرار بگیرند و به آنها کمک کنند تا تصمیمات درست و مبتنی بر شواهد بگیرند.
سلامت باروری نیازمند حکمرانی هماهنگ و فرابخشی است
بهروزآذر با بیان اینکه سلامت باروری و آینده خانواده موضوع یک وزارتخانه یا یک نهاد خاص نیست، اظهار کرد: سلامت باروری و آینده خانواده به حکمرانی هماهنگ و همکاری فرابخشی نیاز دارد؛ چراکه کلیدیترین رکن فرزندآوری، امید است.
وی افزود: اگر والدین به فردا امید نداشته باشند، امروز هرگز برای آفرینش و تولد یک انسان جدید تصمیم نمیگیرند. این واقعیتی است که باید با تمام وجود آن را ببینیم و درک کنیم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور تأکید کرد: ما در بدنه حکمرانی و مدیریت کشور موظفیم فردا را برای جوانان و خانوادهها امن کنیم. موظفیم ثبات، آرامش و چشماندازی روشن بسازیم تا تصمیم به فرزندآوری نه یک ریسک نگرانکننده، بلکه اقدامی سرشار از عشق و شوق به آینده باشد.
امید؛ کلیدیترین رکن فرزندآوری
بهروزآذر گفت: امیدوارم خانواده ایرانی را خانوادهای پرقدرت و پرجمعیت ببینیم و از همه دانشمندان، پژوهشگران و پزشکانی که در این مسیر تلاش میکنند، تشکر میکنم.
وی به صورت ویژه از خانواده بزرگ رویان و تمامی فعالان، دلسوزان و خدمتگزاران حوزه سلامت باروری و درمان ناباروری قدردانی کرد و افزود: این عزیزان در ماههای اخیر کمک زیادی کردند تا بتوانیم این برنامه را به صورت جامع، همهشمول و فراگیر تنظیم کنیم.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور خاطرنشان کرد: امیدوارم این همکاری همچنان ادامه داشته باشد و متخصصان و پژوهشگران در کنار سیاستگذاران قرار بگیرند تا بتوانیم بهترین تصمیمها را بگیریم و ایران و خانواده ایرانی را شایسته آنچه که لیاقتش را دارند، کنیم و کشور عزیزمان را به قلههای پیشرفت برسانیم.
انتهای پیام
