به گزارش ایسنا، در نمایشگاه نقاشی «مدرسه میناب»، هنرمندان نقاش از نسلهای مختلف هنر معاصر ایران، هر کدام از زاویه نگاه و دغدغه هنری خود به فاجعه میناب پرداختهاند و در کنار این آثار، یک بوم سفید نیز قرار گرفته است؛ بومی که به گفته برگزارکنندگان، جای خالی هنرمندانی را نمایندگی میکند که دلشان با بچههای میناب بوده اما امکان حضور در نمایشگاه را به هر دلیلی نداشتهاند.
حمیدرضا جعفری- مدیر ارتباطات و رسانه مؤسسه فرهنگی و هنری «نام» - در گفتوگو با ایسنا، درباره شکلگیری این نمایشگاه میگوید ایده آن همزمان با حادثه میناب و از ۹ اسفند شکل گرفت؛ با این نگاه که هنرمند نقاش آگاه و دغدغهمند نمیتواند نسبت به اتفاقات پیرامون خود، کشور و مردمش بیتفاوت باشد.
جعفری توضیح میدهد که در فروردینماه، مرحله پرورش ایده، طراحی و پیشتولید نمایشگاه دنبال و در ادامه با ۳۰ هنرمند ارتباط گرفته شد تا از آنها برای حضور در این رویداد دعوت شود.
وی گفت: حاصل این رایزنیها، خلق ۱۹ اثر اختصاصی از سوی ۱۹ هنرمند بود؛ با این حال، برگزارکنندگان یک رویکرد دیگر را نیز در نمایشگاه تعریف کردند: «بوم دیگر». این بوم سفید، نمادی از جای خالی هنرمندانی است که دوست داشتند در این نمایشگاه حضور داشته باشند و دلشان با مظلومیت تاریخی شهدای میناب بود، اما به دلایل مختلف امکان حضور یا اطلاع از این رویداد را نداشتند. به همین دلیل، برگزارکنندگان تصمیم گرفتند جای آنها را نیز در نمایشگاه خالی نگذارند. این ایده حتی بیرون از مرزهای ایران نیز بازتاب پیدا کرده است؛ بهگونهای که پس از انتشار خبر افتتاح نمایشگاه و اکران آثار «مدرسه میناب»، هنرمندان ایرانی در نقاط مختلف جهان با برگزارکنندگان تماس گرفته و برای ارسال آثار خود اعلام آمادگی کردهاند؛ اتفاقی که نشان میدهد ایده «بوم سفید» به واقعیت نزدیک شده است.
هر هنرمند از زاویه خودش به فاجعه نگاه کرد
وی در خصوص نحوه شکلگیری و هدایت آثار توضیح میدهد: خلق آثار از مرحله ایده تا اجرا، با همراهی امیر عبدالحسینی - کیوریتور نمایشگاه - پیش رفته است. عبدالحسینی در این روند، ضمن توجه به «هندسه محتوایی» آثار، تلاش کرده نگاههای متفاوتی در مجموعه آثار شکل بگیرد؛ برای مثال، سیروس مقدم محور اثر خود را «ماکان» قرار داده، برخی هنرمندان به معلمان شهید و برخی به دخترکان شهید این فاجعه پرداختهاند. که در عین توجه به ایده کلی نمایشگاه، قرار نبوده در فرآیند نقاشی دخالتی صورت گیرد و آثار حاصل همراهی و هدایت کیوریتور در کنار ایدهها و دغدغههای شخصی نقاشان بودهاند.
روایت نقاشان، چشمانتظار خانوادههای میناب
او درباره حضور خانوادههای دانشآموزان میناب در این نمایشگاه توضیح داد: برگزارکنندگان علاقهمند بودند خانوادههای شهدای میناب نیز در افتتاحیه حضور داشته باشند، اما آنها دو روز پیش از برگزاری نمایشگاه برای شرکت در برخی مراسم به تهران آمده بودند و با توجه به خستگی سفر و تهیه بلیت بازگشت، ترجیح داده شد برای حضور در نمایشگاه زحمتی متحمل نشوند. با این حال، حضور خانوادهها در این نمایشگاه منتفی نشده است. با توجه به اینکه این نمایشگاه به مدت ۲۵ روز در موزه موقت میناب، در گالری خانه حوزه هنری، برپا خواهد بود، برگزارکنندگان به دنبال آن هستند که خانوادههای دانشآموزان را برای بازدید از آثار دعوت کنند.
تابلویی که هم اندوه دارد و هم نور
وی بیش از همه از تابلوی کاظم چلیپا یاد میکند؛ اثری که به اعتقاد او ادای دینی بزرگ به همه شهدای میناب است. از حدود یک ماه پیش از برگزاری نمایشگاه، زمانی که این تابلو را دیدم، شیفته آن شدم؛ اثری سرشار از بهت و اندوه که در عین حال، استواری را نیز در خود دارد و در دل این فضای سنگین، همچنان میتوان نوری را در آن دید. افتتاحیه نمایشگاه در ششم شهریور ۱۴۰۵ بود و جمع زیادی از هنرمندان و علاقهمندان هنر از نسلهای مختلف در آن حضور داشتند. در این مراسم، عباس عراقچی - وزیر امور خارجه - و محمدمهدی دادمان - رئیس حوزه هنری - حضور داشتند و نمایشگاه را افتتاح کردند. اغلب صاحبان آثار نیز از سیروس مقدم و استاد شیشهگران تا مصطفی گودرزی و مسعود شجاعی طباطبایی همه در مراسم حضور داشتند.
جعفری معتقد است: حضور این هنرمندان، دایره مخاطبان نمایشگاه را نیز گستردهتر کرده است. حضور سیروس مقدم میتواند اهالی سینما را به نمایشگاه بکشاند، نام شیشهگران علاقهمندان اصیل نقاشی را همراه میکند و حضور مسعود شجاعی طباطبایی نیز مخاطبان حوزه کارتون و تصویرسازی را با خود همراه میسازد. در انتخاب هنرمندان به حضور آنها برای نمایندگی از طیفهای مختلف هنری توجه شده است.
چرا میناب باید با زبان نقاشی روایت شود؟
شاید مهمترین پرسش درباره این نمایشگاه، چرایی انتخاب نقاشی برای روایت یک واقعه باشد؛ واقعهای که پیش از این در قالب خبر و روایتهای رسانهای مطرح شده است. او در پاسخ به این پرسش، به خاصیت ماندگاری نقاشی اشاره کرد و گفت: وقتی از ضرورت هنر صحبت میکنیم، باید دید، قرار است یک اثر هنری پیام خود را به چه زمانی منتقل کند؟ هنرهای تجسمی و بهشکل خاص نقاشی از معدود رشتههای هنری است که میتواند پیامی را به دههها و سدهها بعد منتقل کند. در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ هنرمندان نقاش در مواجهه با وقایع و پدیدههای این دوره تلاشهایی داشتهاند ولی «مدرسه میناب» تلاش کرده با یک ایده استوار در مسیر شکل دادن به یک اتفاق مهم هنری و تمدنی قرار گیرد و ملزومات آن از جمله رسانه و اجرای حرفهای نمایشگاه و دعوت از نامآشنایان عرصه تجسمی برای نقشآفرینی را رعایت کند.
جعفری بر خاصیت سند بودن نقاشی نیز تأکیدکرد و ادامه داد: ممکن است صد سال دیگر، از این آثار برای واکاوی آنچه در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ رخ داده، استفاده شود. این آثار قرار است پیام مظلومیت و رنج مردم میناب، بهویژه خانواده شهدای میناب و مردم ایران را به سالهای آینده منتقل کنند. دلیل دیگری نیز برای انتخاب نقاشی وجود داشته است: زبان بینالمللی آن! برگزارکنندگان به هنری نیاز داشتند که زبان جهانیتری داشته باشد، امکان خلق سریعتری فراهم کند و قابلیت انتشار آن در فضاهای مختلف رسانهای بیشتر باشد. نقاشی همچنان برای مخاطبان در نقاط مختلف دنیا جذابیت دارد و به همین دلیل تلاش شده آثار نمایشگاه از زبان بینالمللی و جهانی برخوردار باشند تا پیام مظلومیت مردم ایران بتواند از طریق این آثار به گوش جهانیان برسد و افکار عمومی جهان را متأثر کند.
نمیخواهیم این آثار از روی دیوار پایین بیایند
وی گفت: داستان «مدرسه میناب» اما قرار نیست با پایین آمدن آثار از دیوار نمایشگاه تمام شود. ایده برگزارکنندگان این است که آثار دستکم تا یک سال در نمایشگاههای مختلف، در داخل و خارج از کشور، به نمایش گذاشته شوند تا ماموریت این بومها به نتیجهاش نزدیکتر شود. برنامهریزیهایی برای نمایش آثار در نقاط مختلف انجام خواهد شد و پس از نمایش آنها در موزهها و گالریهای داخل کشور و در صورت فراهم شدن شرایط در خارج از ایران، این مجموعه میتواند بهصورت دائمی به موزه میناب منتقل شود که در صورت شکلگیری موزه دائمی میناب، برگزارکنندگان به دنبال آن هستند که این آثار را به این موزه تقدیم کنند.
در حال حاضر، مخاطبان برای تماشای این مجموعه و روایت هنرمندان از رنج مردم میناب، تا ۳۱ شهریورماه میتوانند به نمایشگاه «مدرسه میناب» در تهران، خیابان سمیه، نرسیده به حافظ، موزه موقت میناب مراجعه کنند.
این نمایشگاه همه روزه از ساعت ۹ صبح تا ۲۰ برپاست و بازدید از آن برای عموم آزاد است.
انتهای پیام
